داروهای بدون نسخه (OTC)
داروهای بدون نسخه، مسکنهای موضعی و برخی مواد طبیعی میتوانند بهطور موقت درد دندان را تسکین دهند. اما مراجعه به دندانپزشک ممکن است ضروری باشد.
وقتی دچار دنداندرد ناگهانی میشوید، جویدن، صحبت کردن و حتی خوابیدن میتواند دشوار شود.
برخی از علل رایج دنداندرد ناگهانی عبارتاند از:
- ترکخوردگی، عفونت یا آبسه در دندان
- حساسیت دندان
- دندانقروچه
بیشتر علل دنداندرد ناگهانی بهراحتی توسط دندانپزشک قابل درمان هستند، بنابراین باید هرچه زودتر وقت ملاقات بگیرید. در این فاصله، میتوانید از برخی درمانهای خانگی برای تسکین موقت درد استفاده کنید.

تسکین دنداندرد با داروهای بدون نسخه
چندین محصول بدون نسخه (OTC) در داروخانهها و فروشگاهها موجود هستند که میتوانند به درمان دنداندرد کمک کنند. در حالی که منتظر ملاقات دندانپزشک هستید، موارد زیر را در نظر بگیرید:
داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی (NSAIDs)
NSAIDها مانند ایبوپروفن (Motrin, Advil) یا ناپروکسن (Aleve) میتوانند به کاهش التهاب و تسکین درد کمک کنند.
اما به خاطر داشته باشید که مصرف طولانیمدت NSAIDها میتواند باعث تحریک یا آسیب معده، کلیه و کبد شود.
استامینوفن
اگر نمیتوانید از NSAIDها استفاده کنید، استامینوفن (Tylenol) گزینهای مناسب برای تسکین موقت درد دندان است.
حتماً برچسب دارو را بخوانید و دستورالعمل دوز صحیح را دنبال کنید. مصرف بیش از حد استامینوفن نیز میتواند به کبد آسیب برساند.
قطرهها و ژلهای دنداندرد
ژلها یا قطرههای دارویی نیز میتوانند به کاهش درد دندان کمک کنند. این محصولات معمولاً حاوی موادی مانند بنزوکائین هستند که میتوانند ناحیه را بیحس کرده و تا حدود ۳۰ دقیقه درد را تسکین دهند.
پرکردگیهای موقت
پرکردگیهای موقت کیتهایی هستند که میتوانند برای نرم کردن لبههای پرکردگی از دسترفته یا تاج شلشده یا برای پر کردن سوراخ دندان در صورت افتادن پرکردگی استفاده شوند.
این کیتها معمولاً از موادی مانند اکسید روی، سولفات کلسیم و شیشهی یونومر ساخته میشوند که از مواد مورد استفاده در پرکردگیهای دائمی نرمتر هستند.
این پرکردگیهای موقت برای مدت طولانی طراحی نشدهاند، بنابراین باید با دندانپزشک تماس بگیرید تا آن را با یک پرکردگی دائمی جایگزین کند.
درمانهای خانگی برای تسکین فوری دنداندرد
چندین درمان خانگی نیز میتوانند تا زمان مراجعه به دندانپزشک به تسکین دنداندرد کمک کنند.
به عنوان مثال، یکی از اولین کارهایی که باید هنگام دنداندرد انجام دهید، قرقره کردن آب نمک است. نمک یک ضدعفونیکننده است که میتواند التهاب را کاهش داده و به سلامت لثهها کمک کند.
برای تهیهی محلول آب نمک:
- ۱ قاشق چایخوری نمک را با ۸ اونس (حدود ۲۴۰ میلیلیتر) آب ولرم در یک لیوان مخلوط کنید.
- محلول را تا ۳۰ ثانیه در دهان بچرخانید و سپس بیرون بریزید.
خوابیدن با سر بالاتر روی بالش میتواند از فشار اضافی ناشی از جریان خون به سر و دهان جلوگیری کند. استفاده از کمپرس سرد روی قسمت بیرونی دهان نیز میتواند به کاهش تورم صورت و درد کمک کند.
انواعی از گیاهان، مکملها و روغنهای ضروری نیز ادعا میشود که هنگام استفادهی موضعی، خواص ضد درد برای دندانهای دردناک دارند. برخی از این موارد عبارتاند از:
- روغن میخک
- آلوئهورا
- چای نعناع
- ریشهی خونی (Bloodroot)
- زیره
- بابونه
- اکیناسه
- مُر
- رزماری
- مریمگلی
- آویشن
با این حال، مهم است بدانید که تحقیقات دربارهی اثربخشی این مواد متفاوت است و هیچ دستورالعمل رسمی در مورد نحوهی استفادهی ایمن از آنها وجود ندارد.
بنابراین بهتر است قبل از امتحان کردن داروهای گیاهی برای تسکین دنداندرد، با داروساز، متخصص مراقبتهای بهداشتی یا دندانپزشک مشورت کنید.
کارهایی که نباید انجام دهید
سعی کنید فعالیتهای زیر را محدود کرده یا کاملاً از آنها اجتناب کنید، زیرا ممکن است دنداندرد را بدتر کنند:
- سیگار کشیدن
- جویدن تنباکو
- مسواک زدن یا نخ دندان کشیدن بیش از حد شدید
- خوردن غذاهای سفت، چسبناک یا بسیار گرم و سرد
- نوشیدن نوشیدنیهای داغ یا سرد
چه زمانی با دندانپزشک تماس بگیرید
سازمانهای مراقبت سلامت مانند «خدمات ملی سلامت بریتانیا (NHS)» توصیه میکنند در صورت وجود موارد زیر به دندانپزشک مراجعه کنید:
- دنداندرد شما ۲ روز یا بیشتر ادامه دارد.
- دچار تب، تورم لثه یا مزهی بد در دهان شدهاید.
شرایط اورژانسی
در صورتی که همراه با دنداندرد هر یک از علائم زیر را داشتید، بلافاصله با دندانپزشک تماس بگیرید:
- درد ناگهانی و شدید دندان
- تب
- ترشح بدبو از دهان
- تورم ناگهانی صورت
- مشکل در تنفس یا بلعیدن
چگونه مراقبتهای اضطراری دندانپزشکی مقرونبهصرفه پیدا کنیم
اگر بیمه ندارید، ممکن است ادارهی بهداشت ایالتی یا محلی شما فهرستی از برنامهها را داشته باشد که خدمات دندانپزشکی رایگان یا کمهزینه ارائه میدهند. برای اطلاع از برنامههای کمک مالی موجود با ادارهی بهداشت محلی خود تماس بگیرید.
گزینههای دیگر برای خدمات دندانپزشکی رایگان یا با هزینهی کمتر عبارتاند از:
- مدیکید (Medicaid): یک برنامهی دولتی که گاهی اوقات بیمهی دندانپزشکی را برای افراد و خانوادههایی که شرایط درآمدی و سایر معیارها را دارند، ارائه میدهد.
- وزارت امور کهنهسربازان ایالات متحده (VA): ممکن است اگر کهنهسرباز باشید، پوشش دندانپزشکی ارائه دهد.
- مدارس دندانپزشکی و بهداشت دهان: این مدارس در منطقهی شما ممکن است خدمات ارزانتری ارائه دهند. تمام خدمات تحت نظارت دندانپزشکان مجاز انجام میشود، اما باید از قبل تماس بگیرید تا ببینید آیا خدمات اورژانسی ارائه میدهند یا نه.
- کلینیکهای سلامت جامعه: که ممکن است توسط ادارهی منابع و خدمات سلامت ملی (HRSA) اداره شوند، میتوانند خدمات دندانپزشکی رایگان یا با هزینهی کم ارائه دهند.
نتیجهگیری
اگر دنداندردی دارید که بیش از ۲ روز طول میکشد، با دندانپزشک مشورت کرده و وقت ملاقات بگیرید.
در این فاصله، میتوانید با قرقرهی آب نمک، داروهای بدون نسخه و برخی درمانهای خانگی مانند روغن میخک و چای نعناع، درد را کنترل کنید.
اگرچه همیشه نمیتوان از دنداندرد جلوگیری کرد، اما رعایت بهداشت دهان با مسواک زدن و نخ دندان کشیدن منظم میتواند به حفظ سلامت دندانها کمک کند.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- Gupta S, et al. (2021). Is saltwater mouth rinse as effective as chlorhexidine following periodontal surgery?
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34916636/ - Miroshnychenko A, et al. (2023). Injectable topical local anesthetics for acute dental pain.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10871026/ - Taheri JB, et al. (2020). Herbs in dentistry.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9374842/ - Toothache. (2024).
https://www.nhs.uk/symptoms/toothache/ - Topçuoğlu HS, et al. (2025). The effect of different temporary filling materials and pre-endodontic build-up on fracture resistance of upper premolar teeth: An in-vitro study.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11917128/ - https://www.healthline.com/health/dental-and-oral-health/emergency-toothache-relief
