چگونه مطالعات پژوهشی علمی را بخوانیم و بفهمیم

به‌کارگیری یک رویکرد هدفمند و چندمرحله‌ای در خواندن مطالعات تحقیقاتی می‌تواند به شما کمک کند اطلاعات موردنظر خود را به‌طور کارآمد پیدا و استخراج کرده و در عین حال محدودیت‌های احتمالی را شناسایی کنید.

خواندن یک مقاله پژوهشی علمی با خواندن یک وبلاگ آنلاین یا مقاله روزنامه‌ای متفاوت است. مطالعات تحقیقاتی می‌توانند فشرده و سخت‌فهم باشند و ممکن است شامل اصطلاحات و مفاهیمی شوند که برای غیرمتخصصان آشنا نیستند.

به‌جای اینکه این نوع مقاله را از ابتدا تا انتها بخوانید، ممکن است به خواننده کمک کند که از یک رویکرد استراتژیک‌تر برای شناسایی و استخراج اطلاعات پیروی کند.

روش هدفمند و چندمرحله‌ای می‌تواند به شما کمک کند سریع‌تر و پربارتر:

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

تعیین کنید آیا مقاله حاوی اطلاعاتی است که به دنبالش هستید.
هدف اصلی تحقیق را درک کنید.
یافته‌ها و پیامدهای تحقیق را بفهمید.
نقاط ضعف یا محدودیت‌ها را شناسایی کنید.

برای آشنایی بیشتر با این رویکرد سه‌گذر در خواندن و درک مقالات پژوهشی علمی، به خواندن ادامه دهید.

گذر اول شما: اسکن برای ارزیابی مفید بودن

هدف گذر اول شما این است که تعیین کنید آیا مقاله پژوهشی که یافته‌اید اطلاعاتی را که به دنبال آن هستید ارائه می‌دهد یا خیر.

مطالعات پژوهشی علمی معمولاً ساختار مشابهی دارند و بیشتر آن‌ها شامل عناصر زیر هستند:

بخش مقاله	شرح
عنوان	سرنخ‌هایی درباره موضوع اصلی مقاله ارائه می‌دهد.
نویسندگان	افرادی را که مسئول کار بوده‌اند، وابستگی‌های سازمانی آن‌ها و تاریخ انتشار مقاله فهرست می‌کند. ممکن است مؤسساتی یا شرکت‌هایی که مطالعه را تأمین مالی کرده‌اند (و ممکن است انگیزه‌های جانبدارانه داشته باشند) را نیز شامل شود.
چکیده	خلاصه‌ای از یافته‌های پژوهش ارائه می‌دهد و ممکن است به روش‌شناسی به‌کاررفته اشاره کند.
مقدمه	اطلاعات زمینه‌ای ارائه می‌دهد و هدف اصلی پژوهش را توضیح می‌دهد.
روش‌ها	جزئیات نحوه انجام مطالعه، شرکت‌کنندگان (حیوانات، انسان‌ها یا آزمایشگاهی)، و متغیرهای اندازه‌گیری‌شده را بیان می‌کند و ممکن است محدودیت‌ها را نیز شامل شود.
بحث	داده‌ها یا یافته‌های پژوهش را گردآوری و مورد بحث قرار می‌دهد؛ ممکن است شامل شکل‌ها، جداول و نمودارها باشد و همچنین ممکن است محدودیت‌های پژوهش را بیان کند.
نتیجه‌گیری	نتایج و پیامدهای یافته‌ها را تفسیر می‌کند.
مراجع	منابع استفاده‌شده در مطالعه را فهرست می‌کند.

برای گذر اول، تنها چکیده، مقدمه و نتیجه‌گیری مقاله را بخوانید.

این بخش‌ها اطلاعاتی درباره مطالعه، اهداف آن، انگیزه محققان برای انجام مطالعه، یافته‌های پژوهش و پیامدهای آن ارائه می‌دهند.

این سه بخش به شما کمک می‌کنند تعیین کنید آیا مطالعه حاوی اطلاعات موردنیاز شماست، آیا ارزش دارد که عمیق‌تر به محتوای آن بپردازید، یا اینکه بهتر است به مقاله دیگری مراجعه کنید.

چگونه مطالعات پژوهشی علمی را بخوانیم و بفهمیم rdiet.ir

healthline

تفاوت بین یک مطالعه پژوهشی واحد و مرور مطالعات چیست؟

یک مطالعه پژوهشی واحد (پژوهش اولیه) داده‌های اصلی جمع‌آوری‌شده توسط محققانی را ارائه می‌دهد که در پی پاسخ به یک سؤال مشخص هستند. این مطالعه روش‌شناسی پژوهش و یافته‌های محققان را توصیف می‌کند.

همان‌طور که نامش نشان می‌دهد، مرور مطالعات (پژوهش ثانویه) پژوهش‌های موجود در یک موضوع را گردآوری و خلاصه می‌کند. این نوع کار، شواهد منتشرشده جمعی را ارزیابی می‌کند و به‌جای ارائه یافته‌های تازه، بر جمع‌بندی شواهد موجود تمرکز دارد.

گذر دوم شما: کاوش عمیق‌تر در محتوا

اگر از گذر اول تعیین کردید که مطالعه پژوهشی حاوی اطلاعات مورد علاقه شماست، آماده گذر دوم هستید.

گذر دوم یک خوانش دقیق و خط‌به‌خط است. هدف شما فهمیدن هدف مطالعه (آنچه محققان امیدوار بودند کشف کنند)، نحوه انجام پژوهش، روش‌شناسی به‌کاررفته و نتیجه و پیامدهای مطالعه است.

هنگام خواندن، اطلاعاتی را که برای پژوهش خود کاربردی می‌یابید برجسته کنید.

همچنین باید به‌صورت انتقادی به نقاط ضعف یا محدودیت‌های مطالعه نگاه کنید. برای مثال، سؤالاتی که می‌توانید در نظر بگیرید عبارت‌اند از:

مطالعه در چه سالی تکمیل شد؟ آیا در پنج سال گذشته انجام شده یا در اوایل دههٔ ۱۹۹۰ تکمیل شده است؟
آیا مطالعه در شرایط آزمایشگاهی (در لوله آزمایش)، روی حیوانات یا روی انسان‌ها انجام شده است؟
مطالعه شامل چند شرکت‌کننده بود و برای چه مدتی به آن‌ها پیگیری شد؟
شرکت‌کنندگان چه کسانی بودند و آیا نماینده‌ای از جمعیت وسیع یا نمونه‌ای محدود را تشکیل می‌دادند؟
آیا پژوهش مشاهده‌ای بود یا نشان‌دهنده یک رابطه علت و معلولی واقعی بود؟

ممکن است همچنین به بررسی سوگیری‌ها بپردازید. آیا مطالعه توسط یک شرکت تأمین مالی شده بود که نیاز داشت نتایج، مزایای محصولش را تأیید کند؟ آیا انگیزه‌ای مبتنی بر دستورکار وجود داشت که مطالعه را هدایت کند؟

همچنین باید زمانی را به مرور بخش منابع (کتاب‌شناسی) در انتهای مقاله اختصاص دهید. ممکن است در آن‌جا مقالات دیگری پیدا کنید که برای شما جالب باشند.

نترسید از زبان پیچیده یا دشوار

برای همهٔ ما پیش آمده که جمله‌ای را یک‌بار، دو بار و شاید سه بار بخوانیم و هنوز نفهمیم منظور چیست. وقتی چنین چیزی رخ داد، وحشت نکنید؛ آن را تجزیه کنید!

از اینترنت برای جست‌وجوی اصطلاحات یا عباراتی که نمی‌فهمید استفاده کنید. اغلب، تنها با دانستن تعریف یک اصطلاح یا مفهوم می‌توانید معنای جمله را باز کنید. اگر این کار کافی نبود، همیشه می‌توانید کل جمله را در نوار جست‌وجوی آنلاین کپی کنید و معنی آن را جویا شوید.

در بدترین حالت، جمله را علامت‌گذاری کنید و به خواندن ادامه دهید. پس از اینکه مقاله را تمام کردید، زمینه‌ای که درباره مطالعه به‌دست آورده‌اید ممکن است به شما کمک کند جمله موردنظر را تفسیر کنید.

گذر سوم: جمع‌آوری اطلاعات مفید در قالب یک خلاصهٔ کوتاه

پس از اینکه خوانش کامل و انتقادی مقاله را به پایان رساندید، از خود بپرسید آیا اطلاعاتی که استخراج و آموخته‌اید چیزی است که می‌خواهید ذخیره کنید و احتمالاً از آن استفاده کنید یا خیر.

تهیهٔ یک خلاصه نه‌تنها به‌عنوان یادآوری آنچه مقاله ارائه کرده عمل می‌کند تا در صورت نیاز بتوانید بعداً به آن بازگردید، بلکه راهی عالی برای تثبیت درک شما از پژوهش نیز هست.

در نظر داشته باشید یک فهرست «نکات کلیدی» ایجاد کنید که اطلاعات ارائه‌شده در مقاله را برجسته کند. این ممکن است شامل بازگشت به مقاله برای استخراج و بازنویسی بخش‌هایی باشد که آن‌ها را برجسته یا مفید یافته‌اید.

پایین یک قالب نمونه برای فهرست نکات کلیدی آورده شده است، اما شما می‌توانید هر قالبی را که می‌پسندید انتخاب کنید. هدف شما این است که نکات برجستهٔ مقاله را ترکیب کرده و آن‌ها را با کلمات خودتان برای استفادهٔ کنونی یا آینده تنظیم کنید.

نمونهٔ فرم کاربرگ نکات کلیدی

اطلاعات مطالعه: اطلاعات مطالعه را فهرست کنید (مثلاً: عنوان، تاریخ، نویسندگان، آدرس اینترنتی).

اهداف: یک یا دو جمله دربارهٔ هدف/قصد مطالعه بنویسید (محققان امیدوار بودند چه چیزی را به دست آورند یا بیاموزند؟).

روش‌های به‌کاررفته: به‌طور خلاصه روش‌های مورد استفاده را توصیف کنید، شامل جزئیاتی مانند:

شرکت‌کنندگان انسانی، حیوانات یا آزمایشگاهی
زمان و مکان انجام مطالعه
مدت زمان مطالعه

سوگیری‌ها: سوگیری‌ها، محدودیت‌ها یا انگیزه‌های نهفته‌ای را که ممکن است بر یافته‌ها تأثیر گذاشته باشد یادداشت کنید.

نتایج: یافته‌های مطالعه را در یک یا دو جمله جمع‌بندی کنید.

استنتاج: محققان از یافته‌ها چه نتیجه‌ای گرفتند (برای مثال، آیا چیزی جالب یا ارزش‌پیگیری یافته‌اند اما نتیجه‌گیری کرده‌اند که پژوهش‌های بیشتری لازم است؟).

ارتباط: اطلاعات مشخصی را که برای اهداف پژوهشی خود قابل‌استفاده می‌یابید خلاصه کنید (اطلاعاتی که ممکن است آنچه را از مطالعات دیگر آموخته‌اید تأیید یا نقض کند).

جمع‌بندی نهایی

مطالعات پژوهشی منابع غنی‌ای از اطلاعات هستند، اما خواندن و درک آن‌ها می‌تواند دلهره‌آور و دشوار باشد.

موضوعات علمی مختلف واژگان، روش‌های پژوهشی و شیوه‌های بیان خاص خود را دارند که برای کسانی که در حوزهٔ پزشکی یا علوم نیستند غریب است.

به‌جای اینکه مقاله را از ابتدا تا انتها بخوانید، سعی کنید فرآیند را به سه گذر جدا تقسیم کنید.

در گذر اول، تنها چکیده، مقدمه و نتیجه‌گیری را بخوانید. این کار می‌تواند به شما کمک کند سریعاً مشخص کنید آیا مقاله اطلاعات موردنظر شما را دارد.

در گذر دوم، خوانشی عمیق و هدفمند از کل مقاله انجام دهید تا روش‌شناسی پژوهش، یافته‌ها و پیامدها را کشف کرده و در عین حال نقاط ضعف یا محدودیت‌های احتمالی را شناسایی کنید.

در گذر سوم، یک خلاصهٔ نوشته‌شده توسط خودتان از مقاله تهیه کنید. این کار می‌تواند آموخته‌های شما را تثبیت کند و قالبی قابل‌فهم و استفاده‌پذیر برای استفادهٔ کنونی یا آینده فراهم آورد.

خواندن و درک یک مقالهٔ علمی مهارتی است که با تمرین قابل‌کسب است. این رویکرد سه‌گذر می‌تواند به شما کمک کند در تحلیل و ارزیابی اعتبار، یافته‌ها و پیامدهای یک مطالعه کارآمدتر شوید.

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: