گزینه‌های درمانی برای تورم شاخک‌های بینی (توربینت‌ها)

شاخک‌های بینی یا توربینت‌ها ساختارهای کوچکی درون بینی هستند که وظیفه گرم کردن، مرطوب‌سازی و تصفیه هوای تنفسی را بر عهده دارند. گاهی به دلیل آلرژی، عفونت یا تحریک مزمن، این ساختارها دچار تورم می‌شوند که به آن «هیپرتروفی توربینت» گفته می‌شود. تورم شاخک‌های بینی می‌تواند باعث گرفتگی بینی، اختلال در تنفس، سردرد، فشار در نواحی صورت، خر و پف و خشکی دهان شود. درمان این مشکل بسته به شدت علائم، می‌تواند شامل روش‌های غیرجراحی، دارویی یا جراحی باشد.

درمان‌های غیرجراحی برای تورم شاخک‌های بینی

در مراحل اولیه، بسیاری از بیماران با تغییر سبک زندگی و استفاده از داروهای بدون نسخه یا تجویز پزشک بهبود می‌یابند. هدف اصلی در این روش‌ها کاهش التهاب و بازگرداندن جریان طبیعی هوا از مسیرهای بینی است.

کاهش تماس با آلرژن‌ها

یکی از علل شایع تورم شاخک‌های بینی، تماس با آلرژن‌ها و مواد محرک است. این محرک‌ها شامل آلاینده‌های محیطی، دود سیگار، مواد شیمیایی یا برخی داروها می‌شوند. کاهش تماس با این مواد می‌تواند به کاهش التهاب و تورم کمک کند و از تداوم علائم جلوگیری نماید.

اسپری‌های استروئیدی داخل بینی

پزشکان معمولاً برای کاهش التهاب از اسپری‌های استروئیدی موضعی استفاده می‌کنند. این اسپری‌ها با خاصیت ضدالتهابی خود باعث کاهش حجم بافت نرم درون بینی و بهبود جریان هوا می‌شوند. با این حال، استفاده طولانی‌مدت از آن‌ها ممکن است موجب عوارضی مانند خونریزی بینی، خشکی، زخم یا سوراخ شدن تیغه بینی گردد؛ بنابراین باید طبق دستور پزشک مصرف شوند.

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

ضداحتقان‌ها (دکونژستانت‌ها)

داروهای ضداحتقان مانند اکسیمتازولین می‌توانند برای مدت کوتاهی گرفتگی بینی را کاهش دهند. این داروها با تنگ کردن عروق خونی کوچک در مخاط بینی، تورم را کاهش داده و مسیر عبور هوا را بازتر می‌کنند. البته استفاده بیش از حد از این داروها ممکن است موجب بازگشت علائم یا خشکی بینی شود.

سوزاندن شیمیایی با نیترات نقره

در روش سوزاندن با نیترات نقره، پزشک ماده نیترات نقره را روی سطح شاخک‌های تحتانی بینی می‌مالد. این ماده باعث آسیب کنترل‌شده مخاط و در نهایت کاهش حجم بافت تورم‌کرده می‌شود. پژوهش‌ها نشان داده‌اند که این روش برای درمان رینیت مزمن و هیپرتروفی شاخک‌ها مؤثر است. پس از انجام درمان، معمولاً استفاده از اسپری سالین ایزوتونیک و آنتی‌هیستامین‌ها برای چند روز توصیه می‌شود.

گزینه‌های درمانی برای تورم شاخک‌های بینی (توربینت‌ها)

برداشتن استخوان شاخک تحتانی (ITBR)

استخوان شاخک تحتانی بزرگ‌ترین استخوان در میان شاخک‌های بینی است و در دیواره جانبی بینی قرار دارد. در روش ITBR بخشی از این استخوان و بافت نرم زیر آن برداشته می‌شود تا جریان هوا بهبود یابد. در طول جراحی، پزشک با تزریق داروی بی‌حسی همراه با آدرنالین، خونریزی را کاهش داده و سپس برشی کوچک در جلوی شاخک ایجاد می‌کند تا به لایه‌های زیرین دسترسی پیدا کند.

در این روش، جراح بافت نرم زیرمخاطی اضافی را جدا کرده ولی لایه سطحی را حفظ می‌کند، سپس استخوان را به‌آرامی به بیرون جابه‌جا کرده و در صورت نیاز، بافت اضافی را می‌تراشد. پس از اتمام جراحی، برش با بخیه‌های جذبی بسته می‌شود و بیمار باید برای مدتی از پمادها و شست‌وشوی بینی استفاده کند تا روند ترمیم کامل شود.

برداشت جزئی شاخک تحتانی (PIT)

در روش جراحی PIT، بخشی از غشای مخاطی و استخوان شاخک تحتانی برداشته می‌شود. این کار باعث کاهش اندازه شاخک‌ها و بازتر شدن مجاری بینی می‌گردد. PIT یکی از روش‌های مؤثر برای بیمارانی است که به درمان‌های دارویی پاسخ نداده‌اند و به دنبال بهبود دائمی‌تر تنفس هستند.

دیاترمی زیرمخاطی (SMD)

دیاترمی زیرمخاطی یا SMD یک روش کم‌تهاجمی است که در آن پزشک با استفاده از دستگاهی مخصوص، جریان الکتریکی کنترل‌شده‌ای را به بافت‌های داخلی شاخک‌ها وارد می‌کند. این جریان موجب گرما و آسیب جزئی به بافت می‌شود و در فرآیند ترمیم، بافت دچار اسکار شده و حجم آن کاهش می‌یابد.

نتیجه این فرآیند، کوچک شدن شاخک و باز شدن مسیر هوای بینی است. روش SMD معمولاً ایمن، بدون درد قابل‌توجه و با عوارض اندک است و در صورت عدم پاسخ به داروها گزینه مناسبی محسوب می‌شود.

خلاصه

تورم شاخک‌های بینی یکی از علل شایع گرفتگی بینی و اختلال در تنفس است که می‌تواند باعث فشار در صورت، سردرد یا خر و پف شود. درمان آن شامل کاهش تماس با آلرژن‌ها، استفاده از اسپری‌های استروئیدی، داروهای ضداحتقان و در صورت لزوم، روش‌های جراحی است.

از میان روش‌های جراحی، ITBR و PIT با حذف بخشی از استخوان و بافت اضافی به باز شدن مسیر تنفسی کمک می‌کنند، در حالی که SMD با استفاده از جریان الکتریکی ملایم باعث کوچک شدن بافت‌ها از طریق ایجاد اسکار می‌شود. انتخاب روش درمان به شدت علائم و نظر پزشک متخصص گوش، حلق و بینی بستگی دارد.

سؤالات متداول درباره درمان تورم شاخک‌های بینی

آیا تورم شاخک‌های بینی خودبه‌خود برطرف می‌شود؟

در برخی موارد خفیف، به‌ویژه اگر علت آن آلرژی یا عفونت موقتی باشد، تورم ممکن است با درمان‌های ساده مانند شست‌وشوی بینی یا پرهیز از آلرژن‌ها کاهش یابد. اما در صورت مزمن شدن، نیاز به درمان دارویی یا حتی جراحی دارد.

کدام روش جراحی کم‌خطرتر است؟

روش دیاترمی زیرمخاطی (SMD) به دلیل ماهیت غیرتهاجمی و دوره نقاهت کوتاه، یکی از ایمن‌ترین گزینه‌ها برای درمان تورم مزمن شاخک‌های بینی به شمار می‌رود. این روش معمولاً بدون خونریزی شدید و با احتمال اندک عوارض انجام می‌شود.

آیا استفاده از اسپری استروئیدی باعث وابستگی می‌شود؟

اسپری‌های استروئیدی معمولاً باعث وابستگی فیزیکی نمی‌شوند، اما مصرف طولانی‌مدت بدون نظارت پزشک می‌تواند موجب آسیب به مخاط بینی یا خونریزی شود. استفاده منظم و محدود طبق تجویز پزشک کاملاً بی‌خطر است.

آیا آلرژی می‌تواند علت اصلی تورم شاخک‌های بینی باشد؟

بله، آلرژی فصلی یا مزمن یکی از عوامل اصلی تورم شاخک‌ها است. در این شرایط، درمان شامل کنترل آلرژی از طریق داروهای آنتی‌هیستامین، پرهیز از مواد حساسیت‌زا و استفاده از اسپری‌های ضدالتهاب است.

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: