تغییرات طبیعی در مجاری بینی در طول فعالیت بدنی میتواند باعث رینیت ناشی از ورزش شود، اما گاهی اوقات آلرژی نیز نقش دارد.
آیا هر زمان که عرق میکنید، بینی شما مانند یک شیر آب چکه میکند؟ آبریزش بینی، عطسه، احتقان و خارش و سوزش بینی در حین فعالیت بدنی همگی میتوانند نشانه رینیت ناشی از ورزش باشند.
آبریزش بینی در حین ورزش ممکن است بیضرر به نظر برسد، اما میتواند بر خلق و خو و کیفیت زندگی شما تأثیر قابل توجهی داشته باشد. مطالعهای در سپتامبر ۲۰۱۸ در مجله «حنجره و گوش» نشان داد که رینیت ناشی از ورزش به طور چشمگیری کیفیت زندگی ورزشکاران را کاهش میدهد.
متأسفانه، بین ۲۷ تا ۷۴ درصد از ورزشکاران بر اساس بررسی سپتامبر ۲۰۱۹ در مجله پزشکی اروپا، رینیت را در حین ورزش تجربه میکنند و علت دقیق آن همچنان تا حدودی ناشناخته است. دکتر کارول یان، متخصص گوش و حلق و بینی و جراح سر و گردن و استادیار جراحی در UC San Diego Health، میگوید: «علت اصلی هنوز مشخص نیست.» با این حال، محققان شروع به شناسایی برخی از عوامل مؤثر بر رینیت ناشی از ورزش کردهاند.
بنابراین اگر به محض افزایش ضربان قلبتان شروع به آبریزش بینی شدید، این محرکهای احتمالی را بررسی کنید و برای تنفس راحتتر اقدام نمایید.
۱. آلرژیهای زمینهای
در برخی افراد، رینیت ناشی از ورزش با آلرژیهای زمینهای مرتبط است. دکتر امید مهدیزاده، متخصص گوش و حلق و بینی، میگوید: «اگر آلرژی داشته باشید، حتی فعالیت بدنی متوسط یا شدید میتواند علائم آلرژیک را تشدید کند.» فعالیتهای با شدت کمتر مانند پیادهروی به ندرت علائم را تحریک میکنند، مگر اینکه در معرض محرک خاصی باشید.
دکتر مهدیزاده توضیح میدهد که هر چه سریعتر و عمیقتر نفس بکشید، هوا و مواد حساسیتزا بیشتری وارد مسیر تنفسی شما میشود. مطالعهای در مارس ۲۰۱۶ نشان داد که تعداد تنفس در دقیقه از حدود ۱۵ تنفس (۱۲ لیتر هوا) در حالت استراحت به ۴۰–۶۰ تنفس (حدود ۱۰۰ لیتر هوا) در حین ورزش افزایش مییابد.
همچنین، تنفس از طریق دهان در طول تمرین شدید، راههای هوایی تحتانی را در معرض آلرژنها قرار میدهد، که میتواند واکنش آلرژیک ایجاد کند، به شرطی که فرد اساساً آلرژی داشته باشد.
دکتر یان میگوید: «ورزش میتواند روشی برای شناسایی آلرژی اولیه باشد.» بنابراین، اگر اخیراً آزمایش آلرژی انجام ندادهاید، با پزشک خود درباره ارجاع به متخصص آلرژی مشورت کنید. متخصص ممکن است ترکیبی از اسپری استروئیدی بینی و اسپری آنتیهیستامین را توصیه کند که بیشترین اثر را دارند. همچنین، استفاده از اسپریهای موضعی برای علائم محدود به بینی، ترجیح بیشتری نسبت به مصرف قرصهای آلرژی دارد. در موارد شدید، درمانهای مطب گوش و حلق و بینی، مانند استفاده از گرما برای کاهش اندازه شاخکها یا منجمد کردن عصب تولیدکننده مخاط، میتواند مفید باشد.
۲. ورزش در هوای سرد و خشک
هنگامی که در هوای سرد و خشک ورزش میکنید، واکنش طبیعی بدن ترشح مخاط اضافی برای محافظت از پوشش بینی است. مطالعه مجله پزشکی اروپا نشان داد که ورزشهای هوای سرد مانند اسکی، اسنوبورد و هاکی روی یخ باعث ایجاد ترشحات بینی در پدیدهای به نام «بینی اسکیباز» میشوند.
دکتر یان توضیح میدهد که حفره بینی نقش مرطوب کردن هوا را دارد تا از ریهها در برابر عوامل بیماریزا و محرکها محافظت کند. هر چه هوا خشکتر باشد، بینی برای محافظت از راههای هوایی نیاز به ترشح مخاط بیشتری دارد.
عوامل عصبی نیز میتوانند آبریزش بینی بعد از ورزش را تشدید کنند. در پاسخ به هوای سرد و خشک، انتقالدهنده عصبی استیلکولین سیگنالهایی به سیستم عصبی پاراسمپاتیک ارسال میکند و باعث احتقان کوتاهمدت بینی میشود.
برای کاهش خشکی بینی در ماههای زمستان، انجام تمرینات در داخل خانه با استفاده از مرطوبکننده توصیه میشود. اگر ورزش در هوای سرد را ترجیح میدهید، استفاده از ماسک یا گتر برای مرطوب کردن هوا میتواند مفید باشد. بازدم شما مقداری از هوای گرم و مرطوب دهان را به دام میاندازد و خشکی بینی را کاهش میدهد.
۳. انقباض رگهای خونی بینی
نفسهای عمیق در حین ورزش میتوانند باعث آبریزش بینی بعد از ورزش شوند، صرفنظر از شرایط هوا. دکتر اکتا پررا، متخصص آلرژی، میگوید: «برای بهبود جریان هوا، رگهای خونی بینی منقبض میشوند و مقاومت راه هوایی کاهش مییابد.» این انقباض عروق، در عین ایجاد فضای بیشتر برای تنفس، ممکن است باعث التهاب و آبریزش بینی در طول ورزش و تا ۱۵ دقیقه پس از آن شود. پس از ورزش، رگها دوباره گشاد میشوند و اثر برگشتی باعث افزایش موقت ترشح مخاط میشود.
متأسفانه، نمیتوان به طور کامل از انقباض و گشاد شدن رگهای بینی جلوگیری کرد، اما دانستن علت میتواند به مدیریت بهتر علائم کمک کند.
۴. تنفس در هوای آلوده
ورزش در هوای بیرون و تنفس بیشتر به معنای تماس بیشتر با آلایندهها مانند دود است که میتواند بینی را تحریک کند. دکتر یان میگوید: «افراد مبتلا به رینیت اغلب مجبور میشوند از تنفس بینی به دهانی تغییر مسیر دهند، که محافظت بینی در برابر مواد محرک را کاهش میدهد.» استفاده از شستشوی بینی با محلول نمک پس از ورزش میتواند محرکهای محیطی جمع شده در مسیر تنفسی را شستشو دهد و حساسیت شما را کنترل کند.
۵. حساسیت به محیط
اگر در مکانهایی مانند گاراژ یا زیرزمین ورزش میکنید و آبریزش بینی دارید، محرک میتواند شامل مواد شیمیایی، عطر یا ذرات داخل خانه باشد. دکتر یان توضیح میدهد که این مواد غدد مخاط بینی را تحریک میکنند تا مخاط بیشتری ترشح شود. دکتر مهدیزاده میگوید شناگران نمونهای از حساسیت غیرآلرژیک هستند؛ قرار گرفتن مکرر در معرض کلر میتواند نفوذپذیری پوشش اپیتلیال بینی را افزایش دهد و به رینیت ناشی از ورزش منجر شود.
برای ریشهیابی مشکل، یادداشتبرداری از شرایط محیطی هنگام بروز علائم توصیه میشود. اگر علائم فقط در مکان خاصی رخ میدهد، با متخصص آلرژی مشورت کنید. عدم درمان ممکن است باعث التهاب کنترلنشده و حتی آسم شود.
۶. آنافیلاکسی ناشی از ورزش
در موارد نادر، ورزش میتواند باعث آنافیلاکسی شود؛ واکنش آلرژیک شدید پس از فعالیت بدنی. دکتر مهدیزاده میگوید: «در این حالت، آزادسازی گسترده هیستامین باعث تورم، تخلیه بینی، کهیر، حالت تهوع و سرگیجه میشود.» اگر چنین واکنشی تجربه کردید، فوراً با متخصص آلرژی تماس بگیرید و در صورت نیاز اپینفرین همراه داشته باشید.
- Rhinoviruses. Centers for Disease Control and Prevention. March 8, 2023.
- Am I Still Contagious? Cedars-Sinai. January 13, 2018.
- Mayo Clinic Q and A: Nasal Mucus Color — What Does It Mean? Mayo Clinic. January 26, 2018.
- Cold Versus Flu. Centers for Disease Control and Prevention. September 29, 2022.
- Symptoms of COVID-19. Centers for Disease Control and Prevention. October 26, 2022.
- https://www.everydayhealth.com/cold-flu/treatment/your-day-to-day-guide-to-the-common-cold/
گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی
تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشنضمیر بازبینی علمی میشوند.
اگر از رژیمهای تکراری نتیجه نگرفتهاید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانهدار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیامرسانها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
