عسل یکی از قدیمیترین مواد غذایی درمانی است که بهطور طبیعی با بسیاری از غذاها و نوشیدنیهای روزمره هماهنگ میشود. ترکیب عسل با مواد مناسب میتواند به بهبود هضم، تقویت سیستم ایمنی، افزایش انرژی و ارتقای سلامت عمومی بدن کمک کند.
این ترکیبات معمولاً ساده، در دسترس و قابل استفاده در سبک زندگی روزمره هستند. در ادامه با چهار غذا و نوشیدنی آشنا میشوید که ترکیب آنها با عسل میتواند بیشترین فایده را برای دستگاه گوارش و سیستم ایمنی داشته باشد.
آب گرم
مخلوط کردن عسل با آب گرم یا داغ یکی از سادهترین و رایجترین روشها برای بهرهبردن از خواص عسل است. این نوشیدنی علاوه بر آبرسانی، میتواند شروع مناسبی برای روز باشد و فشار کمتری به دستگاه گوارش وارد کند.
نوشیدن آب گرم و عسل میتواند به تسکین گلودرد، کاهش سرفه و آرام شدن علائم سرماخوردگی یا حساسیتهای فصلی کمک کند. گرمای آب باعث نرم شدن مخاط گلو میشود و عسل با خاصیت پوشانندگی خود، تحریک را کاهش میدهد.
از نظر انرژی، عسل حاوی قندهای طبیعی مانند گلوکز و فروکتوز است که میتوانند منبعی سریع برای تأمین انرژی باشند. این ویژگی بهخصوص در صبحها یا پس از فعالیت بدنی ملایم میتواند مفید باشد.
مطالعات نشان میدهد که عسل، بهویژه انواع خام یا کمفرآوریشده، میتواند از باکتریهای مفید روده حمایت کند. این موضوع به تعادل دستگاه گوارش و بهبود هضم کمک میکند.
جایگزین کردن نوشیدنیهای شیرین با آب گرم و عسل میتواند به کاهش دریافت کالری کمک کند. همچنین این ترکیب در برخی افراد ممکن است به تنظیم اشتها و کنترل بهتر نوسانات قند خون منجر شود.

شیر
ترکیب عسل با شیر، نوشیدنیای گرم و آرامبخش ایجاد میکند که هم از نظر طعم و هم از نظر ارزش غذایی محبوب است. این ترکیب بهویژه در ساعات پایانی شب مورد توجه قرار میگیرد.
نوشیدن شیر گرم و عسل پیش از خواب میتواند به بهبود کیفیت خواب کمک کند. هر دو ماده حاوی تریپتوفان هستند که در تولید ترکیبات آرامشبخش و تنظیم چرخه خواب نقش دارد.
شیر منبع غنی کلسیم و ویتامین دی است که برای حفظ سلامت استخوانها ضروری هستند. خواص ضدالتهابی و آنتیاکسیدانی عسل نیز ممکن است به کاهش روند تحلیل استخوان و حمایت از تراکم استخوانی کمک کند.
برخی شواهد نشان میدهد که مصرف متعادل شیر میتواند به افزایش کلسترول مفید خون کمک کند. در مقابل، عسل ممکن است در کاهش کلسترول مضر نقش داشته باشد و این ترکیب را به گزینهای مناسب برای سلامت قلب تبدیل کند.
سرکه سیب
ترکیب سرکه سیب و عسل نوشیدنیای سنتی به نام شربت گیاهی یا اکسیمِل ایجاد میکند. این ترکیب سالهاست در طب سنتی برای حمایت از هضم و ایمنی بدن استفاده میشود.
سرکه سیب حاوی ترکیباتی است که میتوانند به تعادل باکتریهای روده کمک کنند. عسل نیز دارای پریبیوتیکهای طبیعی است که رشد باکتریهای مفید را تقویت میکنند و در کنار هم اثر همافزا دارند.
این ترکیب ممکن است به کنترل بهتر قند خون کمک کند، زیرا سرکه سیب میتواند حساسیت بدن به انسولین را افزایش دهد. عسل اگرچه منبع قند است، اما نسبت به قندهای تصفیهشده افزایش ملایمتری در قند خون ایجاد میکند.
از نظر ایمنی، هر دو ماده دارای ترکیبات آنتیاکسیدانی و ضدمیکروبی هستند. مصرف منظم و متعادل این نوشیدنی میتواند به تقویت دفاع طبیعی بدن در برابر عوامل بیماریزا کمک کند.
سیر
عسل سیر از ترکیب حبههای کامل سیر با عسل و نگهداری آنها برای چند هفته یا چند ماه تهیه میشود. در این مدت، ترکیب تخمیر ملایمی پیدا میکند و طعم و خواص آن تقویت میشود.
سیر بهطور شناختهشدهای با سلامت قلب ارتباط دارد و میتواند به کاهش کلسترول و تنظیم فشار خون کمک کند. ترکیب آن با عسل میتواند این اثرات را تقویت کرده و مصرف سیر را برای برخی افراد آسانتر کند.
برخی شواهد نشان میدهد که سیر میتواند به تنظیم قند خون و بهبود پاسخ بدن به انسولین کمک کند. عسل در این ترکیب میتواند جایگزینی ملایمتر برای قندهای تصفیهشده باشد، بهویژه برای افرادی که نیاز به کنترل قند خون دارند.
هر دو ماده سرشار از ترکیبات آنتیاکسیدانی، ضدباکتریایی و ضدویروسی هستند. مصرف متعادل عسل سیر میتواند به حمایت از سیستم ایمنی و کاهش التهابهای مزمن کمک کند.
سؤالات متداول
آیا عسل در صورت حرارت دیدن خواص خود را از دست میدهد؟
حرارت بسیار بالا میتواند بخشی از ترکیبات فعال عسل را کاهش دهد، بنابراین بهتر است آن را به آب یا شیر خیلی داغ اضافه نکنید.
کدام نوع عسل برای این ترکیبها مناسبتر است؟
عسل خام یا کمفرآوریشده معمولاً بیشترین مقدار آنزیمها و ترکیبات مفید را حفظ میکند و گزینه مناسبتری است.
آیا مصرف روزانه این ترکیبها بیخطر است؟
در افراد سالم و در مقادیر متعادل، معمولاً بیخطر هستند، اما افراد مبتلا به بیماریهای خاص باید مصرف را با احتیاط تنظیم کنند.
جمعبندی
عسل مادهای انعطافپذیر و مغذی است که میتواند در ترکیب با غذاها و نوشیدنیهای ساده، فواید قابلتوجهی برای هضم و سیستم ایمنی ایجاد کند. انتخاب آگاهانه و مصرف متعادل این ترکیبها میتواند راهی طبیعی و عملی برای حمایت از سلامت روزمره بدن باشد.
- Oduwole O, Udoh EE, Oyo-Ita A, Meremikwu MM. Honey for acute cough in children. Cochrane Database Syst Rev. 2018;4(4):CD007094. doi:10.1002/14651858.CD007094.pub5.
- Ilia G, Simulescu V, Merghes P, Varan N. The health benefits of honey as an energy source with antioxidant, antibacterial and antiseptic effects. Science & Sports. 2021;36(4):272.e1-272.e10. doi: 10.1016/j.scispo.2020.10.005.
- Schell KR, Fernandes KE, Shanahan E, et al. The potential of honey as a prebiotic food to re-engineer the gut microbiome toward a healthy state. Front Nutr. 2022;9:957932. doi:10.3389/fnut.2022.957932
- Hartford Healthcare. This sweetener may help lower blood sugar and cholesterol levels.
- Kim TK, Atigadda VR, Brzeminski P, et al. Detection of serotonin, melatonin, and their metabolites in honey. ACS food science & technology. 2021;1(7):1228. doi:10.1021/acsfoodscitech.1c00119
- St-Onge MP, Zuraikat FM, Neilson M. Exploring the role of dairy products in sleep quality: from population studies to mechanistic evaluations. Advances in Nutrition. 2023;14(2):283. doi:10.1016/j.advnut.2023.01.004
- USDA FoodData Central. Milk, whole, 3.25% milkfat with added vitamin D.
- Kamaruzzaman MA, Chin KY, Mohd Ramli ES. A review of potential beneficial effects of honey on bone health. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine. 2019;2019:1-10. doi:10.1155/2019/8543618
- Alkhalifah MK, Alabduljabbar KA, Alkhenizan AH. Effect of natural honey on lowering lipid profile. Saudi Medical Journal. 2021;42(5):473. doi:10.15537/smj.2021.42.5.20200664
- Engel S, Elhauge M, Tholstrup T. Effect of whole milk compared with skimmed milk on fasting blood lipids in healthy adults: a 3-week randomized crossover study. Eur J Clin Nutr. 2018;72(2):249-254. doi:10.1038/s41430-017-0042-5
- National Institutes of Health. Office of Dietary Supplements. Probiotics.
- Jafarirad S, Elahi MR, Mansoori A, et al. The improvement effect of apple cider vinegar as a functional food on anthropometric indices, blood glucose and lipid profile in diabetic patients: a randomized controlled clinical trial. Front Clin Diabetes Healthc. 2023;4:1288786. doi:10.3389/fcdhc.2023.1288786
- Bobiş O, Dezmirean DS, Moise AR. Honey and diabetes: The importance of natural simple sugars in diet for preventing and treating different type of diabetes. Oxid Med Cell Longev. 2018;2018:4757893. doi:10.1155/2018/4757893
- Pianta L, Vinciguerra A, Bertazzoni G, et al. Acetic acid disinfection as a potential adjunctive therapy for non-severe COVID-19. Eur Arch Otorhinolaryngol. 2020;277(10):2921-2924. doi:10.1007/s00405-020-06067-8
- Sun YE, Wang W, Qin J. Anti-hyperlipidemia of garlic by reducing the level of total cholesterol and low-density lipoprotein: A meta-analysis. Medicine (Baltimore). 2018;97(18):e0255. doi:10.1097/MD.0000000000010255
- Sleiman C, Daou RM, Al Hazzouri A, et al. Garlic and hypertension: Efficacy, mechanism of action, and clinical implications. Nutrients. 2024;16(17):2895. doi:10.3390/nu16172895
- Sanie-Jahromi F, Zia Z, Afarid M. A review on the effect of garlic on diabetes, BDNF, and VEGF as a potential treatment for diabetic retinopathy. Chin Med. 2023;18(1):18. doi:10.1186/s13020-023-00725-9
- Ansary J, Forbes-Hernández TY, Gil E, et al. Potential health benefit of garlic based on human intervention studies: A brief overview. Antioxidants (Basel). 2020;9(7):619. doi:10.3390/antiox9070619
- Palma-Morales M, Huertas JR, Rodríguez-Pérez C. A comprehensive review of the effect of honey on human health. Nutrients. 2023;15(13):3056. doi:10.3390/nu15133056
- https://www.verywellhealth.com/foods-to-pair-with-honey-11861311
