۴ دلیل اصلی که چرا علائم سرماخوردگی شما در طول شب تشدید می‌شوند

زمانی که با سرماخوردگی درگیر هستید، تنها آرزوی شما یک خواب شبانه راحت و آرام است، اما بسیاری از افراد متوجه می‌شوند که علائم سرماخوردگی آن‌ها در طول شب بدتر می‌شود.¹² عوامل متعددی از جمله تغییرات تحت کنترل ساعت بیولوژیکی داخلی بدن می‌توانند در این تشدید علائم نقش داشته باشند. این علائم معمولاً به دلیل افزایش التهاب، کاهش سطح هورمون کورتیزول و موقعیت بدن در حالت دراز کشیدن، بدتر احساس می‌شوند. استفاده از روش‌های خانگی مانند غرغره آب نمک، بخار درمانی و مصرف عسل می‌تواند به تسکین سرفه و گرفتگی کمک کند.

۱. افزایش فعالیت سیستم ایمنی در شب

یکی از دلایل اصلی تشدید علائم سرماخوردگی هنگام تلاش برای خواب، افزایش فعالیت سیستم ایمنی بدن در شب است.³ ریتم شبانه‌روزی (ساعت داخلی بدن) به سلول‌های سیستم ایمنی سیگنال می‌دهد تا در طول شب فعال‌تر شوند. این سلول‌های ایمنی با ایجاد التهاب در بدن، با عفونت مبارزه می‌کنند. افزایش التهاب به نوبه خود به تشدید علائم رایج سرماخوردگی، مانند سرفه و گرفتگی بینی، کمک می‌نماید. سلول‌های ایمنی که باعث ایجاد التهاب می‌شوند، معمولاً در ساعات اولیه شب، یعنی درست زمانی که قصد خوابیدن دارید، به اوج فعالیت خود می‌رسند.⁴

۲. کاهش سطح هورمون کورتیزول

ریتم شبانه‌روزی علاوه بر تأثیر بر عملکرد سیستم ایمنی، سطوح هورمون‌های بدن را نیز تنظیم می‌کند.⁵ سطح هورمون کورتیزول که به عنوان هورمون استرس شناخته می‌شود و واکنش بدن به استرس را تنظیم می‌کند، در طول روز نوسان دارد.⁶ این سطوح به طور طبیعی در شب کاهش می‌یابند تا بدن شما بتواند آرامش پیدا کند.

با این حال، کورتیزول در عین حال به کاهش التهاب نیز کمک می‌کند و کاهش سطح آن می‌تواند منجر به افزایش التهاب در بدن شود.⁶ این التهاب اضافی باعث می‌شود که علائم سرماخوردگی بدتر احساس شوند. پایین آمدن سطح کورتیزول حتی ممکن است باعث افزایش دمای بدن (تب) در شب شود، که به ناراحتی و عدم توانایی در به خواب رفتن دامن می‌زند.⁷

۳. تجمع مخاط در حالت دراز کشیدن

وضعیت بدن شما در هنگام خواب نیز بر علائم سرماخوردگی تأثیر می‌گذارد.⁸ زمانی که دراز می‌کشید، مخاط و ترشحات سینوسی ممکن است در پشت گلوی شما جمع شوند. این تجمع می‌تواند سرفه شما را بدتر کند و به درد سینوس و سردرد کمک نماید.¹ برای حمایت از خواب بهتر و کاهش سرفه، توصیه می‌شود با استفاده از چند بالش، سر خود را در حالت مرتفع‌تری نسبت به بدن قرار دهید.¹ این کار کمک می‌کند تا تخلیه مخاط به شکل راحت‌تری انجام شود.

۴. کاهش عوامل حواس‌پرتی در طول شب

در طول شب، به دلیل نداشتن حواس‌پرتی‌های ناشی از کارهای روزمره و فعالیت‌ها، ممکن است آگاهی بیشتری نسبت به علائم سرماخوردگی خود پیدا کنید. تب داشتن به خودی خود سخت‌تر شدن به خواب رفتن را به همراه دارد، بنابراین طبیعی است که بیدار بمانید و به ناراحتی خود فکر کنید. برخی تحقیقات نشان می‌دهند که توجه بیش از حد به علائمی مانند درد و ناراحتی ممکن است باعث بدتر شدن احساس آن‌ها شود.⁹ در سکوت شب، هر سرفه یا گرفتگی بینی توجه بیشتری را به خود جلب کرده و کیفیت خواب را مختل می‌کند.

مدیریت علائم سرماخوردگی در شب

درمان‌های خانگی

بسیاری از درمان‌های خانگی می‌توانند به بهبود علائم سرماخوردگی یا کوتاه کردن مدت زمان آن کمک کنند. این روش‌ها شامل موارد زیر هستند:¹⁰¹¹

• آب نمک: غرغره کردن آب نمک ممکن است علائم سرماخوردگی را کاهش داده و حتی به پیشگیری از عفونت‌های آینده کمک کند؛ همچنین می‌تواند مخاط را شل کرده و سرفه را بهبود بخشد.¹²
• شستشوی بینی: استفاده از نتی پات یا سایر سیستم‌های شستشوی بینی می‌تواند علائم سرماخوردگی مانند گرفتگی و گلودرد را تسکین دهد.
• استراحت: در طول سرماخوردگی تا حد امکان استراحت کنید و برای بالاتر نگه داشتن سر، از بالش‌های اضافی استفاده نمایید.
• بخار: تنفس بخار حاصل از یک دوش آب گرم یا دستگاه بخور می‌تواند مخاط را شل کرده و سرفه را بهبود بخشد.
• مایعات: برای هیدراته ماندن و بهبود سرفه، مقدار زیادی آب بنوشید.
• ویتامین C: ویتامین C یک آنتی‌اکسیدان قوی است که از سیستم ایمنی حمایت می‌کند و مصرف مکمل آن ممکن است علائم سرماخوردگی را کاهش یا مدت زمان آن را کوتاه کند.¹³
• عسل: عسل به عنوان یک تسکین‌دهنده طبیعی سرفه عمل می‌کند و دارای خواص ضدمیکروبی است. قبل از خواب یک قاشق عسل بخورید یا آن را در چای گیاهی خود مخلوط کنید؛ عسل نباید به نوزادان زیر ۱۲ ماه به دلیل خطر بوتولیسم داده شود.¹⁴
• اکیناسه (Echinacea): اکیناسه یک گیاه دارویی است که ممکن است به کوتاه شدن مدت زمان سرماخوردگی کمک کند و برخی تحقیقات محدود نشان داده‌اند که می‌تواند در درمان علائم سرماخوردگی مؤثر باشد.¹⁵
• روی (Zinc): روی یک عنصر ضروری است که ممکن است مدت زمان سرماخوردگی را کوتاه کند. مصرف قرص‌های مکیدنی روی به صورت خوراکی ظرف ۲۴ ساعت پس از شروع علائم، ممکن است به تسکین آن‌ها کمک نماید.

درمان‌های بدون نسخه (OTC)

بسیاری از درمان‌های بدون نسخه می‌توانند علائم سرماخوردگی را بهبود بخشیده و به شما کمک کنند تا سریع‌تر به خواب روید. این گزینه‌ها شامل موارد زیر هستند:¹⁰

• داروهای ضد درد: استامینوفن (تایلنول) و ایبوپروفن (ادویل) بسیاری از علائم سرماخوردگی از جمله تب و سردرد را تسکین می‌دهند.
• داروهای سرفه: بسیاری از داروهای سرفه می‌توانند سرفه شما را در طول شب مهار کرده و به خواب شما کمک کنند. داروهای خلط‌آور برای سرفه‌های خلط‌دار مفید هستند.
• ضداحتقان‌های بینی: ضداحتقان‌های بینی مانند فنیل‌افرین (سودافد) می‌توانند گرفتگی بینی را کاهش دهند. اگر فشار خون بالا دارید، قبل از مصرف این داروها با پزشک صحبت کنید.
• قرص‌های مکیدنی گلودرد: مکیدن قرص‌های گلودرد می‌تواند گلوی ملتهب را تسکین داده و سرفه را کاهش دهد.

توجه داشته باشید که آنتی‌بیوتیک‌ها برای درمان سرماخوردگی مفید نیستند، زیرا فقط عفونت‌های باکتریایی را درمان می‌کنند و سرماخوردگی یک بیماری ویروسی است که معمولاً باید دوره طبیعی خود را طی کند.

سؤالات متداول (FAQ)

چرا علائم سرماخوردگی در شب به طور ناگهانی شدیدتر می‌شوند؟

تشدید علائم سرماخوردگی در شب عمدتاً به دلیل فعالیت بیشتر سیستم ایمنی بدن است که در ساعات اولیه شب به اوج خود می‌رسد و التهاب در بدن را افزایش می‌دهد. همچنین کاهش طبیعی سطح هورمون کورتیزول در شب، که یک هورمون ضدالتهاب است، باعث می‌شود التهاب تشدید شده و احساس ناراحتی و گرفتگی بیشتری داشته باشید.

آیا وضعیت خوابیدن می‌تواند بر شدت سرفه و گرفتگی بینی تأثیر بگذارد؟

بله، دراز کشیدن به صورت صاف باعث تجمع مخاط و ترشحات سینوسی در پشت گلو می‌شود که این امر می‌تواند سرفه را تحریک کرده و گرفتگی بینی را افزایش دهد. برای مقابله با این مشکل، توصیه می‌شود هنگام خواب سر خود را با استفاده از بالش‌های اضافی در حالت مرتفع‌تری قرار دهید تا تخلیه مخاط بهتر صورت پذیرد و سرفه کاهش یابد.

چه زمانی باید برای علائم سرماخوردگی به پزشک مراجعه کنیم؟

اکثر افراد می‌توانند سرماخوردگی را به صورت ایمن در منزل درمان کنند. با این حال، اگر علائمی مانند مشکل در تنفس، درد قفسه سینه، سرگیجه یا غش، گیجی، استفراغ غیرقابل کنترل یا دردی که با داروهای بدون نسخه کنترل نمی‌شود، ایجاد شود، باید به پزشک مراجعه کنید.¹⁰ همچنین اگر علائم سرماخوردگی شما بیش از دو هفته طول کشید، مشورت با پزشک ضروری است.

نتیجه‌گیری

تشدید علائم سرماخوردگی در شب یک پدیده رایج است که دلایل علمی متعددی از جمله فعالیت‌های بیولوژیکی و محیطی دارد. با درک نقش ریتم شبانه‌روزی، نوسانات هورمونی و تأثیر وضعیت دراز کشیدن، می‌توان با استفاده از راهکارهای ساده مانند بالا نگه داشتن سر هنگام خواب، مصرف مایعات فراوان و استفاده از داروهای بدون نسخه، علائم شبانه را مدیریت کرد. استراحت کافی و هیدراته ماندن کلید اصلی درمانی برای تسریع بهبودی و کاهش مدت زمان این بیماری ویروسی است.