کلاژن پروتئینی ساختاری در بدن است که از پوست، استخوانها، ماهیچهها، تاندونها و رباطها حمایت میکند. مکملهای کلاژن در اشکال مختلفی موجود هستند و برای بهبود شرایطی که مفاصل، استخوانها، ماهیچهها و دستگاه گوارش را تحت تأثیر قرار میدهند، محبوباند. در حالی که تحقیقات در مورد اثربخشی دقیق آنها ادامه دارد، کلاژن ممکن است فوایدی برای شرایط زیر داشته باشد:
۱. استئوآرتریت (Osteoarthritis)
استئوآرتریت یک بیماری مفصلی است که در آن غضروف محافظ بین استخوانها به مرور زمان فرسوده میشود و باعث التهاب، درد و سفتی در مفاصل میشود².
- نقش کلاژن: مکملهای کلاژن—به ویژه حاوی کلاژن نوع II—ممکن است به تسکین علائم استئوآرتریت کمک کنند. کلاژن نوع II جزء اصلی غضروف مفصلی است و تصور میشود با کاهش التهاب و کند کردن تجزیه غضروف از سلامت مفاصل حمایت کند³.
- شواهد: مطالعات نشان میدهند که این مزایا بیشتر در افراد مبتلا به استئوآرتریت زانو قابل توجه است⁴’⁵.

۲. پوکی استخوان (Osteoporosis)
پوکی استخوان وضعیتی است که در آن استخوانها ضعیف و شکننده میشوند، به طوری که احتمال شکستگی آنها افزایش مییابد. این بیماری با کاهش تراکم و توده معدنی استخوان رخ میدهد⁶.
- نقش کلاژن: در یک مطالعه، افرادی که پس از یائسگی دچار کاهش تراکم استخوان ناشی از افزایش سن بودند و به مدت ۱۲ ماه روزانه ۵ گرم کلاژن مصرف کردند، تراکم معدنی استخوان بهبود یافته را تجربه کردند. این مکمل همچنین به افزایش تشکیل استخوان و کاهش تجزیه استخوان کمک کرد⁷.
۳. سارکوپنی (Sarcopenia)
سارکوپنی از دست دادن تدریجی توده، قدرت و عملکرد عضلانی است که با افزایش سن رخ میدهد⁹.
- نقش کلاژن: کلاژن برای حفظ سلامت عضلات با تأمین ساختار و حمایت از فیبرهای عضلانی مهم است. این ماده سرشار از اسیدهای آمینه مورد نیاز برای بافت همبند عضلات است¹⁰.
- شواهد: یک مطالعه روی مردان مسن مبتلا به سارکوپنی نشان داد که ترکیب ۱۵ گرم کلاژن با ورزش مقاومتی، قدرت عضلانی و ترکیب بدنی را بهبود میبخشد¹¹.
- نکته مهم: با این حال، کلاژن در ساخت عضله جدید کمتر از پروتئین آب پنیر (Whey) و نخود مؤثر است، زیرا کلاژن لوسین کمتری دارد¹².
۴. آترواسکلروز (Atherosclerosis)
آترواسکلروز وضعیتی است که در آن کلسترول و مواد چرب در دیواره شریانها انباشته شده و خطر حمله قلبی یا سکته را افزایش میدهند¹³.
- نقش کلاژن: مکملهای کلاژن ممکن است به حمایت از سلامت شریانها کمک کنند. یک مطالعه نشان داد که مکمل کلاژن سطوح چربی خون را بهبود میبخشد و نسبت کلسترول LDL (“بد”) به HDL (“خوب”) را کاهش میدهد¹⁴.
- شواهد: یک بررسی از ۱۲ مطالعه نیز نشان داد که مکملهای کلاژن به طور قابل توجهی سطح کلسترول LDL را کاهش میدهند و فشار خون و توده چربی را نیز پایین میآورند¹⁵.
۵. کولیت اولسراتیو (Ulcerative Colitis)
کولیت اولسراتیو یک بیماری التهابی روده (IBD) است که باعث التهاب و زخم در روده بزرگ میشود¹⁶.
- نقش کلاژن: مطالعات حیوانی نشان دادهاند که کلاژن نوع I میتواند به کاهش التهاب و خون در مدفوع کمک کند. این مکملها همچنین به کاهش آسیب پوشش داخلی روده و تسریع بهبودی کمک میکنند¹⁷.
- نکته احتیاطی: برخی مطالعات حیوانی دیگر نشان میدهند که کلاژن دریایی (ماهی) میتواند کولیت اولسراتیو را بدتر کند، بنابراین به افراد مبتلا به التهاب روده توصیه میشود از مکملهای حاوی کلاژن دریایی اجتناب کنند²⁰.
نحوه مصرف و ملاحظات ایمنی کلاژن
- انواع کلاژن: اکثر مکملها حاوی کلاژن نوع I هستند که بیش از ۹۰٪ کلاژن بدن انسان را تشکیل میدهد.
- نوع I: بهترین برای استخوانها و سلامت روده.
- نوع II: بهترین برای مفاصل.
- نوع III: بهترین برای ماهیچهها و رگهای خونی.
- دوز مصرف: اکثر مطالعات مصرف مکملهای پپتید کلاژن هیدرولیز شده را توصیه میکنند که برای بدن راحتتر جذب میشوند. دوز معمول بین ۲.۵ تا ۱۵ گرم در روز است²².
- ایمنی: مکملهای کلاژن در دوز توصیهشده معمولاً ایمن و قابل تحمل هستند. عوارض جانبی خفیف شامل تهوع، نفخ و سوء هاضمه گزارش شده است²³.
- نظارت FDA: سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) مکملهای غذایی را تنظیم نمیکند. برای اطمینان از ایمنی، مکملهایی را انتخاب کنید که تحت آزمایش شخص ثالث قرار گرفتهاند.
آیا قبلاً مکملی برای بهبود سلامت مفاصل یا استخوان مصرف کردهاید؟
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- Wu M, Cronin K, Crane JS. Biochemistry, collagen synthesis. In: StatPearls. StatPearls Publishing; 2023
- National Institute of Arthritis and Musculoskeletal and Skin Diseases. Osteoarthritis.
- Martínez-Puig D, Costa-Larrión E, Rubio-Rodríguez N, Gálvez-Martín P. Collagen supplementation for joint health: The link between composition and scientific knowledge. Nutrients. 2023;15(6):1332. doi:10.3390/nu15061332
- Simental-Mendía M, Ortega-Mata D, Acosta-Olivo CA, Simental-Mendía LE, Peña-Martínez VM, Vilchez-Cavazos F. Effect of collagen supplementation on knee osteoarthritis: An updated systematic review and meta-analysis of randomised controlled trials. Clin Exp Rheumatol. 2025;43(1):126-134. doi:10.55563/clinexprheumatol/kflfr5
- García-Coronado JM, Martínez-Olvera L, Elizondo-Omaña RE, et al. Effect of collagen supplementation on osteoarthritis symptoms: A meta-analysis of randomized placebo-controlled trials. Int Orthop. 2019;43(3):531-538. doi:10.1007/s00264-018-4211-5
- National Institute of Arthritis and Musculoskeletal and Skin Disease. Osteoporosis.
- König D, Oesser S, Scharla S, Zdzieblik D, Gollhofer A. Specific collagen peptides improve bone mineral density and bone markers in postmenopausal women—A randomized controlled study. Nutrients. 2018;10(1):97. doi:10.3390/nu10010097
- Zdzieblik D, Oesser S, König D. Specific bioactive collagen peptides in osteopenia and osteoporosis: Long-term observation in postmenopausal women. J Bone Metab. 2021;28(3):207-213. doi:10.11005/jbm.2021.28.3.207
- Ardeljan AD, Hurezeanu R. Sarcopenia. In: StatPearls. StatPearls Publishing; 2023
- Liu S, Zhang L, Li S. Advances in nutritional supplementation for sarcopenia management. Front Nutr. 2023;10:1189522. doi:10.3389/fnut.2023.1189522
- Zdzieblik D, Oesser S, Baumstark MW, Gollhofer A, König D. Collagen peptide supplementation in combination with resistance training improves body composition and increases muscle strength in elderly sarcopenic men: A randomised controlled trial. Br J Nutr. 2015;114(8):1237-1245. doi:10.1017/S0007114515002810
- McKendry J, Lowisz CV, Nanthakumar A, et al. The effects of whey, pea, and collagen protein supplementation beyond the recommended dietary allowance on integrated myofibrillar protein synthetic rates in older males: A randomized controlled trial. Am J Clin Nutr. 2024;120(1):34-46. doi:10.1016/j.ajcnut.2024.05.009
- National Heart, Lung, and Blood Institute. What is atherosclerosis?.
- Tomosugi N, Yamamoto S, Takeuchi M, et al. Effect of collagen tripeptide on atherosclerosis in healthy humans. J Atheroscler Thromb. 2017;24(5):530-538. doi:10.5551/jat.36293
- Jalili Z, Jalili F, Moradi S, et al. Effects of collagen peptide supplementation on cardiovascular markers: A systematic review and meta-analysis of randomised, placebo-controlled trials. Br J Nutr. 2023;129(5):779-794. doi:10.1017/S0007114522001301
- National Institute of Diabetes and Digestive ad Kidney Diseases. Ulcerative colitis.
- Ramadass SK, Jabaris SL, Perumal RK, HairulIslam VI, Gopinath A, Madhan B. Type I collagen and its daughter peptides for targeting mucosal healing in ulcerative colitis: A new treatment strategy. Eur J Pharm Sci. 2016;91:216-224. doi:10.1016/j.ejps.2016.05.015
- Xin XY, Zhou J, Liu GG, Zhang MY, Li XZ, Wang Y. Anti-inflammatory activity of collagen peptide in vitro and its effect on improving ulcerative colitis. NPJ Sci Food. 2025;9(1):1. doi:10.1038/s41538-024-00367-7
- Chen Q, Chen O, Martins IM, et al. Collagen peptides ameliorate intestinal epithelial barrier dysfunction in immunostimulatory Caco-2 cell monolayers via enhancing tight junctions. Food Funct. 2017;8(3):1144-1151. doi:10.1039/c6fo01347c
- Li X, Cui L, Feng G, et al. Collagen peptide promotes DSS-induced colitis by disturbing gut microbiota and regulation of macrophage polarization. Front Nutr. 2022;9:957391. doi:10.3389/fnut.2022.957391
- Wang H. A review of the effects of collagen treatment in clinical studies. Polymers. 2021;13(22):3868. doi:10.3390/polym13223868
- Paul C, Leser S, Oesser S. Significant amounts of functional collagen peptides can be incorporated in the diet while maintaining indispensable amino acid balance. Nutrients. 2019;11(5):1079. doi:10.3390/nu11051079
- Bianchi FM, Angelinetta C, Rizzi G, Praticò A, Villa R. Evaluation of the efficacy of a hydrolyzed collagen supplement for improving skin moisturization, smoothness, and wrinkles. J Clin Aesthet Dermatol. 2022;15(3):48-52.
- https://www.health.com/5-conditions-collagen-can-help-manage-naturally-11836045
