نکات کلیدی
- لوپوس میتواند باعث خشکی چشم شود که منجر به تحریک، قرمزی و احساس وجود جسم خارجی در چشم میگردد.
- مشکلات چشمی ناشی از لوپوس میتوانند از خفیف تا شدید باشند. مراقبتها میتواند شامل اشک مصنوعی و داروهای سرکوبکننده سیستم ایمنی باشد.
- لوپوس یک اختلال خودایمنی است که میتواند چشمها، پوست اطراف آنها و اعصاب و رگهای خونی تغذیهکننده چشم را تحت تأثیر قرار دهد. شایعترین مشکل چشمی در بیماران لوپوسی، سندرم خشکی چشم است که حدود ۲۵ درصد مبتلایان را درگیر میکند. با این حال، در موارد شدید، از دست دادن بینایی نیز میتواند رخ دهد. درباره تشخیص و گزینههای درمانی با پزشک خود صحبت کنید.
بیماری خشکی چشم
افراد مبتلا به لوپوس اغلب دچار سندرم خشکی چشم میشوند که با نام کراتوکنژونکتیویت سیکا نیز شناخته میشود. تا ۲۵ درصد از بیماران لوپوسی خشکی چشم پیدا میکنند.
سندرم خشکی چشم زمانی ایجاد میشود که سیستم ایمنی به غدد اشکی (غدد مسئول تولید اشک) حمله میکند.
وقتی این غدد آسیب ببینند، چشمها توانایی روانسازی خود را از دست میدهند و خشک و ملتهب میشوند. همچنین ممکن است درد، خارش، سوزش و حساسیت به نور را تجربه کنید.
برای درمان، اغلب اشک مصنوعی تجویز میشود. داروهای سرکوبکننده سیستم ایمنی نیز میتوانند به درمان علت زمینهای کمک کنند.
بسیاری از بیماران لوپوسی همچنین به بیماری شوگرن مبتلا هستند؛ بیماریای که با خشکی چشم و دهان مشخص میشود. با این حال، حتی بدون ابتلا به شوگرن نیز سندرم خشکی چشم میتواند در افراد مبتلا به لوپوس ایجاد شود.
زخم قرنیه
یکی دیگر از عوارض چشمی لوپوس، زخم قرنیه است. قرنیه، لایه شفاف و بیرونی چشم است که نور را متمرکز کرده و دید واضح را ممکن میسازد.
در بیماران لوپوسی، زخم قرنیه معمولاً در اثر خشکی چشم ایجاد میشود. خشکی طولانیمدت و افزایش اصطکاک میتواند به قرنیه آسیب برساند و آن را مستعد بریدگی و خراش کند.
اشک حاوی مواد مغذی ضروری برای محافظت و ترمیم قرنیه است. وقتی اشک کافی وجود نداشته باشد، روند ترمیم طولانیتر شده و خطر زخم و عفونت افزایش مییابد.
اگر زخم قرنیه دچار عفونت شود، ممکن است بسته به نوع عفونت با قطرههای آنتیبیوتیک، ضد قارچ یا ضد ویروس درمان شود.
قطرههای چشمی کورتیکواستروئیدی برای کاهش التهاب و قطرههای روانکننده برای مرطوب نگه داشتن چشم و تسریع بهبود نیز تجویز میشوند.
لوپوس اریتماتوی دسکوئید (DLE)
افراد مبتلا به لوپوس اغلب دچار لوپوس اریتماتوی دسکوئید میشوند، که یک بیماری پوستی است و به صورت راش ضخیم روی پلکها ظاهر میشود.
این راش از ضایعات دیسکیشکل و پوستهدار تشکیل شده که بیشتر در نواحی در معرض نور خورشید ظاهر میشوند. این وضعیت اغلب در صورت، گوشها و پوست سر دیده میشود اما میتواند بخشهای دیگر بدن را هم درگیر کند.
DLE معمولاً در خانوادهها دیده میشود و زنان سه برابر بیشتر از مردان به آن مبتلا میشوند. سیگار کشیدن و قرار گرفتن در معرض نور خورشید میتواند باعث شعلهور شدن آن شود.
این ضایعات پوستی معمولاً به استروئیدهای خوراکی پاسخ خوبی میدهند، اما در موارد شدید ممکن است تزریق کورتون لازم باشد.
واسکولیت شبکیه
واسکولیت شبکیه یکی از عوارض لوپوس است که در آن خونرسانی به شبکیه کاهش مییابد. واسکولیت به معنای التهاب عروق خونی است.
شبکیه لایهای از سلولها در پشت چشم است که نور را دریافت کرده و سیگنالها را به مغز ارسال میکند.
وقتی واسکولیت شبکیه رخ میدهد، شبکیه برای ترمیم خود، رگهای خونی جدیدی ایجاد میکند (نئوواسکولاریزاسیون). اما این رگهای جدید ضعیف هستند و ممکن است پاره یا نشت کنند. این امر میتواند موجب تورم شبکیه شده و نقاط کور و کاهش بدون درد بینایی را ایجاد کند.
برای درمان، از استروئیدهای خوراکی یا تزریق داخل چشمی استروئید استفاده میشود. داروهای سرکوبکننده سیستم ایمنی نیز میتوانند پاسخ خودایمنی زمینهای را کنترل کنند.
اسکلریت
لوپوس همچنین میتواند باعث اسکلریت شود. صلبیه، لایه سفید و محکم بیرونی کره چشم است. اسکلریت زمانی رخ میدهد که صلبیه ملتهب شود. در طول زمان، این التهاب میتواند صلبیه را نازک کرده و نقاط ضعیفی ایجاد کند که ممکن است سوراخ شوند.
اسکلریت اغلب با درد، تاری دید، حساسیت به نور، قرمزی چشم یا لکههای تیره روی صلبیه همراه است. در موارد شدید، حتی آسیبهای جزئی میتوانند منجر به آسیب جدی چشم و از دست دادن بینایی شوند.
درمان اسکلریت میتواند شامل استروئیدهای خوراکی یا موضعی و همچنین داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (NSAIDs) مانند ایبوپروفن برای کاهش درد چشم باشد.
یووئیت و کوروئیدیت
یووئیت به التهاب یووه (لایه میانی چشم بین صلبیه و شبکیه) اشاره دارد. حدود ۵ درصد از بیماران لوپوسی دچار یووئیت میشوند.
در بیماران لوپوسی، یووئیت معمولاً به صورت کوروئیدیت بروز میکند؛ یعنی التهاب کوروئید. کوروئید در پشت یووه قرار دارد و خونرسانی به شبکیه را انجام میدهد.
کوروئیدیت در نهایت میتواند به عروق خونی شبکیه آسیب برساند و گاهی باعث جداشدگی شبکیه از بافتهای پشتیبان شود. جداشدگی شبکیه در صورت درماننشدن میتواند منجر به نابینایی شود.
کوروئیدیت اغلب به کورتیکواستروئیدهای سیستمیک (خوراکی یا وریدی) پاسخ خوبی میدهد. موارد خفیفتر ممکن است با قطرههای چشمی کورتیکواستروئید درمان شوند. درمان سریع با داروهای سرکوبکننده ایمنی نیز ممکن است لازم باشد.
انسداد شریان مرکزی شبکیه
انسداد شریان مرکزی شبکیه (CRAO) یک اورژانس پزشکی است. این وضعیت زمانی رخ میدهد که لخته خون شریان اصلی تغذیهکننده شبکیه را مسدود کرده و منجر به کاهش ناگهانی، جزئی یا کامل بینایی در چشم مبتلا میشود.
CRAO معمولاً در بیماران لوپوسی دیده میشود که همزمان دچار سندرم آنتیفسفولیپید شریانی هستند. این اختلال خودایمنی زمانی رخ میدهد که سیستم ایمنی به پروتئینهای تنظیمکننده لخته شدن خون حمله میکند. CRAO نوعی سکته ایسکمیک در نظر گرفته میشود.
گزینههای درمان میتواند شامل داروهایی برای کاهش فشار چشم یا حل کردن لختههای خون باشد. ماساژ چشم ممکن است بلافاصله پس از CRAO برای جابجایی لخته و بازگرداندن جریان خون انجام شود.
با وجود درمان، کمتر از ۲۰ درصد از بیماران مبتلا به CRAO بینایی چشم آسیبدیده را بازمییابند.
نوریت یا نوروپاتی بینایی
در موارد نادر، بیماران لوپوسی ممکن است دچار نوریت بینایی شوند. نوریت بینایی به التهاب غشای اطراف عصب بینایی گفته میشود که میتواند منجر به مرگ بافتی (آتروفی) شود. معمولاً تنها یک چشم درگیر میشود، اما آسیب میتواند شدید باشد.
نوروپاتی بینایی وضعیت مشابهی است که در آن رگهای خونی تغذیهکننده عصب بینایی مسدود میشوند. برخی آن را سکته چشمی مینامند. سکته چشمی یک وضعیت جدی پزشکی است که نیاز به درمان فوری دارد.
تزریق داخل چشمی استروئیدها معمولاً برای هر دو وضعیت به کار میرود. در نوروپاتی بینایی، ممکن است داروهای ضدانعقاد (رقیقکننده خون) تجویز شوند تا از ایجاد انسداد در چشم دیگر جلوگیری شود.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- Shoughy SS, Tabbara KF. Ocular findings in systemic lupus erythematosus. Saudi J Ophthalmol. 2016;30(2):117–121. doi:10.1016/j.sjopt.2016.02.001
- National Institute of Arthritis and Musculoskeletal and Skin Diseases. Sjögren’s disease.
- Penn Medicine. Corneal ulcer.
- Lupus Foundation of America. How lupus affects the eyes.
- American Osteopathic College of Dermatology. Discoid lupus erythematosus.
- Chen XH, Shi JC, Wei J, Chen HH, Mo HY. Increased risk of retinal vasculitis in patients with systemic lupus erythematosus: A nationwide population-based cohort study. Front Med (Lausanne). 2021 Sep;8(1):739883. doi:10.3389/fmed.2021.739883
- Luboń W, Luboń M, Kotyla P, Mrukwa-Kominek E. Understanding ocular findings and manifestations of systemic lupus erythematosus: Update review of the literature. Int J Mol Sci. 2022 Oct;23(20):12264. doi:10.3390/ijms232012264
- Yao Y, Wang HX, Liu LW, et al. Acute choroidal involvement in lupus nephritis: A case report and review of literature. World J Clin Cases. 2022 Jul;10(19):6520–6528. doi:10.12998/wjcc.v10.i19.6520
- Lim Y, Afkhamnejad E, Kavoussi S. Unilateral CRAO as the presenting clinical sign of systemic lupus erythematosus. Am J Opthalmol Case Rep. 2023 Mar;29(1):101810. doi:10.1016/j.ajoc.2023.101810
- Grory B, Schrag M, Biousse V, et al. Management of central retinal artery occlusion: A scientific statement from the American Heart Association. Stroke. 2021 Mar;52(6). doi:10.1161/STR.0000000000000366
- https://www.verywellhealth.com/lupus-and-the-eyes-3422110
Additional Reading
- R. R. Sivaraj, O. M. Durrani, A. K. Denniston, P. I. Murray and Caroline Gordon. Ocular Manifestations of Systemic Lupus Erythematosus. pp 1757–1762.
گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی
تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشنضمیر بازبینی علمی میشوند.
اگر از رژیمهای تکراری نتیجه نگرفتهاید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانهدار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیامرسانها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
