آرتریت روماتوئید در مقابل لوپوس: شباهت‌ها و تفاوت‌ها

آرتریت روماتوئید و لوپوس (لوپوس اریتماتوز سیستمیک) هر دو از بیماری‌های خودایمنی هستند که می‌توانند باعث خستگی، درد و تورم مفاصل و سایر علائم شوند.¹

اگرچه این دو بیماری گاهی تشخیص‌دادنشان از یکدیگر دشوار است، اما هرکدام تفاوت‌های مشخص و ویژگی‌های منحصربه‌فرد خود را دارند. شناخت دقیق این تفاوت‌ها نقش کلیدی در انتخاب روش درمان مناسب دارد.¹

علائم آرتریت روماتوئید در مقابل لوپوس

آرتریت روماتوئید عمدتاً موجب بروز علائم مفصلی می‌شود، به‌ویژه در مچ دست و مفاصل کوچک دست و پا، و معمولاً به‌صورت متقارن در دو طرف بدن ظاهر می‌شود.²

لوپوس نیز می‌تواند باعث درد مفاصل شود، اغلب با الگوی مشابه آرتریت روماتوئید، اما به‌علاوه طیف گسترده‌ای از علائم دیگر نیز دارد که می‌توانند اندام‌های مختلف بدن را درگیر کنند.³

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

علائم	آرتریت روماتوئید	لوپوس
درد، خشکی و تورم مفاصل	بله	بله
آسیب یا تغییر شکل مفاصل	بله	خیر
خستگی	بله	بله
تیرگی ذهنی (brain fog)	بله	بله
خشکی یا درد چشم	گاهی	بله
جوش یا راش پوستی	به‌ندرت	بله، از جمله راش پروانه‌ای روی صورت
زخم دهانی	خیر	بله
علائم ریوی	درد قفسه سینه و تنگی نفس (گاهی)	درد قفسه سینه و تنگی نفس
علائم کلیوی	خیر	التهاب کلیه، افزایش فشار خون، ادرار خونی و ورم
علائم مغزی	خیر	سردرد، تشنج

Yurii Yarema / Getty Images

تفاوت‌ها

بین آرتریت روماتوئید و لوپوس تفاوت‌هایی در شدت علائم، محل درگیری، روند تشخیص و گزینه‌های درمان وجود دارد که دانستن آن‌ها می‌تواند به درک بهتر بیماری کمک کند.

این تفاوت‌ها نه‌تنها در تجربه بیمار، بلکه در تصمیمات بالینی پزشک نیز تأثیرگذار هستند.

لوپوس اندام‌های مختلف بدن را درگیر می‌کند

آرتریت روماتوئید عمدتاً به مفاصل حمله می‌کند و در برخی موارد (۸ تا ۴۰٪) ممکن است چشم‌ها یا ریه‌ها را نیز درگیر کند.¹

در مقابل، لوپوس می‌تواند تقریباً تمام سیستم‌های بدن شامل پوست، عضلات، استخوان‌ها، خون، اعصاب، دستگاه گوارش و دیگر اندام‌ها را درگیر کند.³ حدود ۵۰٪ مبتلایان به لوپوس دچار بیماری کلیوی (نفریت لوپوسی) می‌شوند که در صورت عدم درمان می‌تواند به نارسایی کلیه منجر شود.⁴

آرتریت روماتوئید درد مفاصل شدیدتری ایجاد می‌کند

درد مفاصل در آرتریت روماتوئید معمولاً ماندگارتر و شدیدتر از درد مفاصل در لوپوس است. در این بیماری آسیب‌های مفصلی دائمی و برگشت‌ناپذیر شایع‌تر هستند.⁵

در حالی‌که درگیری مفصلی در لوپوس ممکن است متناوب و قابل بازگشت باشد، در آرتریت روماتوئید تخریب غضروف و استخوان ممکن است رخ دهد و در صورت تأخیر در درمان منجر به ناتوانی شود.

تشخیص آرتریت روماتوئید ساده‌تر است

در هر دو بیماری، بدن آنتی‌بادی‌های غیرعادی علیه بافت‌های خود تولید می‌کند. آزمایش‌های خون می‌توانند به تشخیص کمک کنند.⁶

بیشتر مبتلایان به آرتریت روماتوئید دارای آنتی‌بادی‌هایی مانند فاکتور روماتوئید (RF) یا ACPA هستند. این آزمایش‌ها به همراه بررسی بالینی می‌توانند مسیر تشخیص را روشن‌تر کنند.⁶²

در مقابل، آزمایش‌هایی مانند آنتی‌بادی ضد هسته (ANA) برای تشخیص لوپوس کاربرد بیشتری دارند، هرچند ممکن است در سایر بیماری‌های خودایمنی نیز مثبت شوند.⁷

شدت و نوع درمان متفاوت است

برخی داروها مانند داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) برای تسکین درد در هر دو بیماری استفاده می‌شوند. همچنین، هر دو معمولاً نیاز به درمان‌های طولانی‌مدت برای سرکوب سیستم ایمنی دارند.⁸⁹

اما مبتلایان به لوپوس ممکن است نیاز به داروهای قوی‌تر برای کنترل شعله‌ورشدگی‌های شدید، به‌ویژه در صورت درگیری مغز یا کلیه، داشته باشند.⁹⁸

شباهت‌ها

با وجود تفاوت‌ها، آرتریت روماتوئید و لوپوس شباهت‌های قابل‌توجهی دارند که دانستن آن‌ها در درک بهتر این بیماری‌ها مفید است.

هر دو بیماری خودایمنی بافت همبند هستند

هر دو بیماری در دسته بیماری‌های خودایمنی بافت همبند قرار می‌گیرند؛ بافتی که از اندام‌های مختلف بدن پشتیبانی می‌کند. سایر بیماری‌های این دسته شامل سندرم شوگرن، اسکلرودرما و پلی‌میوزیت هستند.¹⁰

این بیماری‌ها ممکن است علل، روش‌های درمانی و عوارض مشترکی داشته باشند و گاهی با یکدیگر همپوشانی داشته باشند.

اغلب گروه‌های مشابهی را درگیر می‌کنند

آرتریت روماتوئید و لوپوس معمولاً افرادی با مشخصات مشابه را تحت‌تأثیر قرار می‌دهند. عوامل خطر عبارتند از:³²

جنس مؤنث
سیگار کشیدن
اضافه‌وزن یا چاقی

هر دو بر سلامت جسمی، روحی و روانی تأثیر می‌گذارند

این بیماری‌ها می‌توانند توانایی فرد را برای انجام فعالیت‌های روزمره مختل کنند و در نتیجه کیفیت زندگی را کاهش دهند. همچنین، افسردگی و اضطراب در این افراد شایع‌تر است.¹¹¹²

به همین دلیل، درمان باید نه‌تنها بر علائم فیزیکی بلکه بر سلامت کلی فرد تمرکز داشته باشد.

آیا می‌توان به‌طور هم‌زمان به آرتریت روماتوئید و لوپوس مبتلا بود؟

اگرچه نادر است، اما امکان ابتلا به هر دو بیماری به‌طور هم‌زمان وجود دارد.⁵

همچنین، گاهی علائم و نتایج آزمایش‌ها به‌گونه‌ای هستند که تشخیص دقیق یکی از دو بیماری دشوار می‌شود. مثلاً ممکن است درد مفاصل شدید داشته باشید (مشابه آرتریت روماتوئید) اما در عین حال دچار زخم دهان و راش پروانه‌ای روی صورت (مشابه لوپوس) نیز باشید.⁵

در این مواقع، برخی متخصصان از اصطلاح “روپوس” (Rhupus) برای توصیف وضعیت بینابینی این دو بیماری استفاده می‌کنند.⁵

ممکن است در پرونده پزشکی شما هر دو بیماری درج شود یا از اصطلاح روپوس به‌عنوان بیماری ترکیبی یاد شود.⁵

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر علائم آرتریت روماتوئید یا لوپوس دارید، به پزشک عمومی مراجعه کنید. پزشک می‌تواند ارزیابی اولیه را انجام داده و در صورت لزوم دارو تجویز کند.⁶

در بسیاری از موارد، ممکن است شما به روماتولوژیست (پزشک متخصص بیماری‌های مفصلی و خودایمنی) ارجاع داده شوید تا تشخیص دقیق‌تر و درمان هدفمندتری دریافت کنید.

جمع‌بندی سریع

آرتریت روماتوئید و لوپوس هر دو از بیماری‌های خودایمنی هستند که می‌توانند باعث علائمی مانند درد مفاصل و خستگی شوند. با این‌حال، لوپوس معمولاً سایر اندام‌های بدن مانند کلیه‌ها را نیز درگیر می‌کند.

برای تشخیص دقیق و درمان مناسب، مراجعه به روماتولوژیست بهترین اقدام است. درمان مؤثر می‌تواند کیفیت زندگی را بهبود بخشد و از آسیب‌های جدی‌تر جلوگیری کند.

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: