آرتریت پسوریاتیک (Psoriatic Arthritis یا PsA) نوعی بیماری خودایمنی است که باعث التهاب مفاصل و پوست میشود. کنترل این بیماری نیازمند درمان دارویی، تغییر سبک زندگی و مراقبت مستمر است. در این مقاله، به ۸ راهکار مؤثر برای خودمراقبتی در این بیماری میپردازیم.
۱. به درمان دارویی پایبند باشید
مصرف منظم داروهایی مثل DMARDs، بیولوژیکها یا NSAIDs طبق نظر پزشک، نقش اساسی در کنترل التهاب و پیشگیری از آسیب مفاصل دارد. عدم مصرف منظم دارو میتواند منجر به عود بیماری شود.
۲. ورزش منظم و متعادل
فعالیتهایی مثل پیادهروی، یوگا یا شنا میتوانند سفتی مفاصل را کاهش داده، دامنه حرکت را افزایش دهند و خستگی را کاهش دهند. البته باید از ورزشهای پرضربه پرهیز شود. فیزیوتراپیست میتواند تمرینات مناسب با شرایط شما را توصیه کند.
۳. از مفاصل خود محافظت کنید
در صورت التهاب مفصل، استفاده از وسایل کمکی مانند آتل میتواند به کاهش درد و جلوگیری از آسیب بیشتر کمک کند. از انجام فعالیتهای تکراری یا حمل اجسام سنگین خودداری کنید. تکنیکهای مناسب بلند کردن اشیا، تقسیم وزن بین دو دست و استفاده از مفصلهای بزرگتر به جای مفاصل کوچکتر در فعالیتهای روزانه نیز مؤثر است.
برای مثال، به جای استفاده از انگشتان برای بلند کردن کیف، آن را روی شانه بیندازید. همچنین در صورت نیاز، وسایل ارگونومیک مانند دستگیرههای خاص، ابزار آشپزخانه با دستههای بزرگ یا کفشهای طبی استفاده کنید.
۴. وزن خود را مدیریت کنید
اضافه وزن فشار بیشتری به مفاصل وارد میکند و با افزایش التهاب در بدن، میتواند شدت علائم PsA را بدتر کند. کاهش وزن در افراد دارای اضافه وزن میتواند درد مفاصل را کاهش داده و اثربخشی داروها را افزایش دهد. رژیم غذایی متعادل و کمالتهاب نقش کلیدی دارد.
۵. با خستگی مزمن مقابله کنید
خستگی یکی از علائم شایع PsA است. تنظیم خواب، انجام فعالیتهای مهم در زمانهایی که انرژی بیشتری دارید، تقسیم کارها به بخشهای کوچکتر، و یادگیری «نه گفتن» از راهکارهای مفید هستند. در برخی موارد، کمخونی، مشکلات تیروئید یا افسردگی نیز میتوانند باعث خستگی شوند که باید بررسی شوند.
۶. مراقب سلامت روان خود باشید
بیماری مزمن میتواند منجر به اضطراب و افسردگی شود. صحبت با روانشناس، پیوستن به گروههای حمایتی و تمرین تکنیکهایی مثل مدیتیشن یا تنفس عمیق میتواند کمککننده باشد. خواب کافی، روابط اجتماعی مثبت و مشارکت در فعالیتهای لذتبخش، سلامت روان را تقویت میکند.
۷. رژیم غذایی ضد التهاب را دنبال کنید
غذاهای ضدالتهاب مانند ماهیهای چرب، روغن زیتون، میوهها، سبزیجات، مغزها و دانهها میتوانند به کاهش التهاب کمک کنند. در مقابل، مصرف شکر، چربیهای اشباع، گوشت قرمز فرآوریشده و غذاهای آماده را محدود کنید. برخی افراد از رژیم مدیترانهای یا حذف گلوتن/لبنیات سود میبرند، ولی بهتر است این رژیمها با نظارت متخصص تغذیه اجرا شود.
۸. رابطه خود با تیم درمانی را حفظ کنید
ارتباط منظم با روماتولوژیست، متخصص تغذیه و دیگر اعضای تیم مراقبتی اهمیت دارد. علائم جدید، عوارض داروها یا مشکلات عملکردی را بهموقع گزارش دهید. هرگز خودسرانه دارو را قطع نکنید یا از درمانهای جایگزین بدون مشورت استفاده نکنید.
جمعبندی
مدیریت آرتریت پسوریاتیک نیاز به رویکردی چندجانبه دارد. ترکیب درمان دارویی، سبک زندگی سالم، و توجه به سلامت روان و جسم، کلید کنترل علائم و بهبود کیفیت زندگی در افراد مبتلا به PsA است.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- American Academy of Dermatology Association. Psoriatic arthritis: Tips for managing.
- National Psoriasis Foundation. Living with psoriatic arthritis.
- National Cancer Institute. Physical therapist.
- Arthritis Foundation. Psoriatic arthritis self-care tips.
- Arthritis Foundation. Psoriatic arthritis.
- Arthritis Foundation. Heat therapy helps relax stiff joints.
- MyHealth Alberta: Government of Alberta. Using heat and cold therapies.
- Krajewska-Włodarczyk M, Owczarczyk-Saczonek A, Placek W. Sleep disorders in patients with psoriatic arthritis and psoriasis. Reumatologia. 2018;56(5):301-306. doi:10.5114/reum.2018.79501
- Arthritis Foundaiton. Psoriatic arthritis and sleep.
- Spondylitis Association of America. SAA’s helpful hints: Community wisdom - mattresses & pillows.
- Arthritis Foundation. Sleep tips for arthritis.
- Arthritis Foundation. Psoriatic arthritis and your heart.
- National Psoriasis Foundation. What you eat matters.
- Lubrano E, Scriffignano S, de Vlam K, Ronga M, Perrotta FM, Lories R. Triple jump for the optimal management of psoriatic arthritis: diet, sleep and exercise - a review. RMD Open. 2023;9(3):e003339. doi:10.1136/rmdopen-2023-003339
- Arthritis Foundation. 7 self-care tips for PsA.
- Arthritis Foundation. Joint protection tips.
- Arthritis Foundation. Expert Q&A: Tips for turning keys and doorknobs.
- National Ag Safety Database. Occupational therapy - protecting your joints during everyday activities.
- Arthritis Foundation. Self-help arthritis devices.
- Arthritis Foundation. How stress affects arthritis.
- Centers for Disease Control and Prevention. Managing stress.
- National Psoriasis Foundation. Smoking and psoriasis.
- Turk M, Murray K, Alammari Y, et al. The effects of alcohol consumption and its associations with disease activity among 979 patients with inflammatory arthritis. RMD Open. 2021;7(2):e001510. doi:10.1136/rmdopen-2020-001510
- Arthritis Foundation. Smoking can be hazardous to your joints.
- Arthritis Foundation. Alcohol and arthritis.
- Centers for Disease Control and Prevention. Social connection.
- Fernández-Peña R, Molina JL, Valero O. Satisfaction with social support received from social relationships in cases of chronic pain: The influence of personal network characteristics in terms of structure, composition and functional content. Int J Environ Res Public Health. 2020;17(8):2706. doi:10.3390/ijerph17082706
- National Psoriasis Foundation. Support and community.
- Arthritis Foundation. Social support for psoriatic arthritis.
- https://www.health.com/psoriatic-arthritis-self-care-11748489
