در صورتی که بهدرستی استفاده شوند، هم اسپری و هم لوسیون ضد آفتاب میتوانند به یک اندازه در محافظت از پوست در برابر اشعههای مضر خورشید مؤثر باشند. این نکته حائز اهمیت است که صرف نظر از نوع فرآورده، نحوه استفاده صحیح آن است که نقش اصلی را در کارایی محصول ایفا میکند.1
اگرچه اسپری ضد آفتاب سرعت عمل بیشتری در استفاده دارد، اما پوشش یکنواخت و کامل تمام نواحی بدن با آن ممکن است چالشبرانگیز باشد. این موضوع میتواند سبب کاهش اثربخشی در صورت بیتوجهی به مالیدن صحیح و کامل محصول شود.2
تفاوتها چیستند؟
متخصصان پوست (درماتولوژیستها) بر اهمیت استفاده مداوم و صحیح از ضدآفتابها تأکید دارند و انتخاب بین اسپری و لوسیون را بیشتر مسئلهای مرتبط با ترجیح شخصی میدانند. این ترجیحات میتواند بر اساس نوع پوست، سهولت استفاده و نیازهای محیطی فرد متفاوت باشد.2
در ادامه، مهمترین تفاوتهای بین اسپری و لوسیون ضد آفتاب شرح داده شده است، که در تصمیمگیری آگاهانه به شما کمک میکند:
- راحتی: اسپری ضد آفتاب در مقایسه با لوسیون، سریعتر و آسانتر قابل استفاده است.3
- نحوه استفاده: هر دو نوع باید روی تمام قسمتهایی از پوست که در معرض آفتاب است استفاده شوند. لوسیون باید بهطور کامل در پوست ماساژ داده شود. اسپری ابتدا روی پوست اسپری شده و سپس مالیده میشود؛ باید دقت کرد که روی صورت یا اطراف دهان اسپری نشود.3
- مقدار مصرف: بزرگسالان هنگام استفاده از لوسیون باید دستکم یک اونس (حدود ۳۰ میلیلیتر) را بهخوبی روی پوست بمالند. برای اسپری ضد آفتاب مقدار مشخصی توصیه نشده، بلکه باید آنقدر اسپری کرد تا پوست براق شود.3
- نوع مناسب: اسپریها معمولاً چرب نیستند و برای پوستهای چرب مناسبترند.4 لوسیونهایی که حاوی مرطوبکننده هستند برای پوستهای خشک توصیه میشوند.5 برخی لوسیونها ممکن است لایهای مرئی یا رنگی ناخوشایند روی پوست به جا بگذارند.6
- خطرات: اسپریهای ضد آفتاب قابل اشتعال هستند و نباید در نزدیکی سیگار، آتش یا منابع گرمایی استفاده شوند.7 همچنین ممکن است در صورت استنشاق، برای دستگاه تنفسی خطرناک باشند.7
- هزینه: اسپری ضد آفتاب معمولاً ارزانتر از لوسیون است.8
مقایسه اسپری و لوسیون ضد آفتاب
| اسپری | لوسیون | |
|---|---|---|
| نحوه استفاده | اسپری روی پوست زده شود و سپس کاملاً مالیده شود3 | روی پوست مالیده شود3 |
| مقدار استفاده | تا زمانی که پوست براق شود3 | حداقل یک اونس برای بزرگسالان |
| مزایا | مقرونبهصرفه،8 استفاده آسان،1 مناسب برای پوست چرب4 | پوشش یکنواختتر؛ مناسب برای پوست خشک5 |
| معایب | راهنمایی دقیق برای مقدار مصرف وجود ندارد؛2 استفاده یکنواخت دشوار؛ نباید روی صورت استفاده شود؛3 قابل اشتعال؛7 ممکن است با باد مختل شود2 | زمانبرتر در استفاده؛ ممکن است رنگ سفید روی پوست بگذارد؛6 گرانتر8 |

Liudmila Chernetska / Getty Images
مزایای بهداشتی ضد آفتاب
استفاده منظم از ضد آفتاب با مزایای متعددی در حوزه سلامت و زیبایی همراه است، که از جمله آنها میتوان به کاهش خطر بروز سرطانهای پوستی اشاره کرد.7 محافظت پوست در برابر آفتاب میتواند به جلوگیری از آفتابسوختگی کمک کرده و در درازمدت، چروکهای پوستی و روند پیری پوست بهویژه در ناحیه صورت را کاهش دهد.1
تحقیقات نشان دادهاند که استفاده مستمر از ضدآفتاب نهتنها در کاهش بیماریهای پوستی مؤثر است، بلکه میتواند ظاهر جوانتری برای پوست حفظ کرده و با آسیب اکسیداتیو ناشی از نور خورشید مقابله کند.
خطرات استفاده از ضد آفتاب
برخی نگرانیهای ایمنی درباره استفاده از ضد آفتاب وجود دارد که باید مورد توجه قرار گیرند. یکی از این موارد، تحریکات پوستی مانند سوزش یا احساس سوختگی پس از استفاده است که بهویژه در افراد با پوست حساس بیشتر دیده میشود.7
همچنین ترکیبات شیمیایی مانند اکسیبنزون، آووبنزون و اکتوکریلن ممکن است در دوزهای بالا به تنظیم هورمونها تأثیر بگذارند، با برخی داروها تداخل داشته باشند، و از طریق جفت یا شیر مادر به نوزاد منتقل شوند.9,10 برخی مواد نیز میتوانند برای محیط زیست مضر باشند، از جمله آسیب به مرجانها و آبزیان.11
چگونه ضد آفتاب مناسب را انتخاب کنیم
طبق توصیه آکادمی پوست آمریکا، هنگام انتخاب ضد آفتاب باید به چند ویژگی کلیدی توجه کنید. اولین عامل مهم، فاکتور محافظت در برابر آفتاب یا SPF است که نشان میدهد محصول تا چه میزان اشعه UVB را فیلتر میکند؛ SPF حداقل ۳۰ برای همه افراد بالای شش ماه توصیه میشود.7
دومین عامل، محافظت وسیعالطیف است که باید از هر دو نوع اشعه UVA (عامل پیری پوست و چینوچروک) و UVB (عامل سوختگی) جلوگیری کند.123 سومین معیار، مقاومت در برابر آب است، چراکه با وجود چنین خاصیتی هم لازم است پس از شنا یا تعریق، ضدآفتاب مجدداً استفاده شود.3
نحوه صحیح استفاده از اسپری و لوسیون ضد آفتاب
راهنماییهای مربوط به استفاده از اسپری و لوسیون متفاوتاند و باید با دقت اجرا شوند. اسپری باید تا زمانی که پوست براق شود، روی آن پاشیده شده و سپس بهخوبی مالیده شود؛ از اسپری مستقیم روی صورت یا خلاف جهت باد اجتناب شود و نباید در نزدیکی آتش یا سیگار استفاده شود.3
در مورد لوسیون، بزرگسالان باید دستکم یک اونس در هر نوبت استفاده کنند و تمام نواحی پوست که توسط لباس پوشیده نشده را پوشش دهند. پس از استفاده از هر دو نوع، باید حداقل ۱۵ دقیقه قبل از قرارگیری در معرض آفتاب صبر کرد و سپس هر دو ساعت یا پس از شنا و تعریق، ضد آفتاب را مجدداً اعمال کرد.3
نکات کلیدی
- اثربخشی مشابه: در صورت استفاده صحیح، اسپری و لوسیون ضد آفتاب به یک میزان مؤثرند.
- تفاوتهای اجرایی: اسپری سریعتر ولی دشوارتر در کاربرد یکنواخت است؛ لوسیون امنتر برای صورت و محیطهای گرم محسوب میشود.
- ثبات در استفاده: برای محافظت از پوست در برابر سرطان و پیری، نوعی از ضد آفتاب را انتخاب کنید که بتوانید بهطور روزانه از آن استفاده کنید.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- Addor FAS, Barcaui CB, Gomes EE, et al. Sunscreen lotions in the dermatological prescription: review of concepts and controversies. An Bras Dermatol. 2022;97(2):204-222. doi:10.1016/j.abd.2021.05.012
- Teplitz RW, Glazer AM, Svoboda RM, et al. Trends in US sunscreen formulations: Impact of increasing spray usage. J Am Acad Dermatol. 2018;78(1):187-189. doi:10.1016/j.jaad.2017.07.040
- American Academy of Dermatology Association. Sunscreen FAQs.
- Latha MS, Martis J, Shobha V, et al. Sunscreening agents: a review. J Clin Aesthet Dermatol. 2013;6(1):16-26.
- Piquero-Casals J, Carrascosa JM, Morgado-Carrasco D, et al. The role of photoprotection in optimizing the treatment of atopic dermatitis. Dermatol Ther (Heidelb). 2021;11(2):315-325. doi:10.1007/s13555-021-00495-y
- Basch ED, Hillyer GC. An overlooked risk for skin health: Less availability and higher cost of sunscreen for people with melanated skin. Dialogues Health. 2024;5:100194. Published 2024 Sep 23. doi:10.1016/j.dialog.2024.100194
- Sander M, Sander M, Burbidge T, et al. The efficacy and safety of sunscreen use for the prevention of skin cancer. CMAJ. 2020;192(50):E1802-E1808. doi:10.1503/cmaj.201085
- Amber KT, Bloom R, Staropoli P, et al. Assessing the current market of sunscreen: a cross-sectional study of sunscreen availability in three metropolitan counties in the United States. J Skin Cancer. 2014;2014:285357. doi:10.1155/2014/285357
- Matta MK, Zusterzeel R, Pilli NR, et al. Effect of sunscreen application under maximal use conditions on plasma concentration of sunscreen active ingredients: A randomized clinical trial. JAMA. 2019;321(21):2082-2091. doi:10.1001/jama.2019.5586
- Raymond-Lezman JR, Riskin SI. Sunscreen safety and efficacy for the prevention of cutaneous neoplasm. Cureus. 2024;16(3):e56369. Published 2024 Mar 18. doi:10.7759/cureus.56369
- Henderson SI, King KL, Karipidis KK, et al. Effectiveness, compliance and application of sunscreen for solar ultraviolet radiation protection in Australia. Public Health Res Pract. 2022;32(1):3212205. Published 2022 Mar 10. doi:10.17061/phrp3212205
- Mancuso JB, Maruthi R, Wang SQ, et al. Sunscreens: An update. Am J Clin Dermatol. 2017;18(5):643-650. doi:10.1007/s40257-017-0290-0
- https://www.verywellhealth.com/sunscreen-spray-vs-lotion-11766707
