بسیاری از افراد حتی با استفاده از ضدآفتاب، دچار آفتابسوختگی میشوند که علت آن اغلب استفاده نادرست یا ناکافی از محصول است. متخصصان توصیه میکنند ضدآفتاب را به صورت روزانه استفاده کنید، اما نحوه صحیح مصرف آن برای محافظت کامل ضروری است. رعایت این اصول میتواند تفاوت زیادی در پیشگیری از آسیبهای پوستی ایجاد کند.
انواع ضدآفتاب و تفاوت عملکرد آنها
ضدآفتاب فیزیکی یا «سانبلوک» با استفاده از ترکیبات معدنی مانند اکسید روی و دیاکسید تیتانیوم، اشعههای فرابنفش (UV) را بازتاب یا مسدود میکند و اثر آن بلافاصله پس از استفاده آغاز میشود. این نوع برای افرادی با پوست حساس یا کودکان بسیار مناسب است. ضدآفتاب شیمیایی اما با ترکیباتی مانند آووبنزون و اکسیبنزون اشعه UV را جذب کرده و برای شروع اثرگذاری به حدود ۱۰ دقیقه قبل از قرارگیری در معرض نور خورشید نیاز دارد.
نکته مهم در زمانبندی استفاده
برای ضدآفتاب فیزیکی، استفاده بلافاصله قبل از خروج از خانه کفایت میکند. اما ضدآفتاب شیمیایی باید حداقل ۱۰ دقیقه پیش از مواجهه با آفتاب زده شود تا به لایههای پوست جذب شود. رعایت این نکته باعث میشود میزان محافظت در برابر UV به حداکثر برسد.

OJO_Images/Getty Images
مقدار مناسب استفاده از ضدآفتاب
یک فرد بزرگسال باید حدود ۳۵ میلیلیتر یا ۱ اونس (تقریباً ۲ قاشق غذاخوری) ضدآفتاب برای پوشاندن کل بدن استفاده کند. این مقدار معادل یک لیوان شات یا یک مشت کامل بزرگسال است و معمولاً بیشتر از مقداری است که اکثر افراد استفاده میکنند. مصرف کمتر از این مقدار باعث کاهش چشمگیر کارایی محصول خواهد شد.
پوشاندن همه نواحی در معرض آفتاب
بخشهایی مانند گوشها، پشت گردن، پشت زانوها، پاها و کمر معمولاً فراموش میشوند اما در معرض آفتابسوختگی شدید قرار دارند. استفاده کامل و یکنواخت ضدآفتاب در این مناطق اهمیت زیادی دارد. توجه به این جزئیات میتواند خطر بروز سرطان پوست را نیز کاهش دهد.
اهمیت تکرار استفاده در طول روز
استفاده یکباره از ضدآفتاب کافی نیست و باید هر دو ساعت یک بار تجدید شود. همچنین پس از شنا، تعریق یا خشک کردن با حوله، باید بلافاصله مجدداً استفاده شود. این توصیه حتی در روزهای ابری نیز صادق است زیرا اشعههای UVA و UVB میتوانند از ابرها عبور کنند.
بازبینی نقاط جا افتاده
پس از حدود ۳۰ دقیقه قرارگیری در آفتاب، بررسی مجدد و افزودن ضدآفتاب به نواحی احتمالی جا افتاده توصیه میشود. استفاده یک اونس ضدآفتاب در هر بار تجدید، استاندارد طلایی حفاظت محسوب میشود. این روش خطر آسیب مزمن نوری به پوست را کاهش میدهد.
نکات تکمیلی برای حداکثر محافظت
تجدید ضدآفتاب به اندازه استفاده اولیه مهم است، بنابراین بهتر است از آلارم یا یادآور استفاده کنید. استفاده بیش از مقدار توصیهشده ضرری ندارد و حتی میتواند محافظت بیشتری فراهم کند. به یاد داشته باشید که در ساعات ۱۰ صبح تا ۴ بعدازظهر شدت اشعه خورشید به بیشترین حد میرسد.
شناخت SPF و محدودیت آن
SPF یا فاکتور حفاظت در برابر خورشید نشان میدهد که چه درصدی از اشعه UVB مسدود میشود؛ به عنوان مثال SPF 30 حدود ۹۷٪ و SPF 50 حدود ۹۸٪ از UVB را مسدود میکند. هیچ SPF صددرصد محافظت ایجاد نمیکند، بنابراین استفاده صحیح و منظم ضروری است. انتخاب SPF بالاتر برای فعالیتهای طولانی در فضای باز توصیه میشود.
اثر دافع حشرات بر عملکرد ضدآفتاب
دافعهای حشرات میتوانند SPF ضدآفتاب را تا ۳۰٪ کاهش دهند. اگر هر دو محصول را استفاده میکنید، بهتر است آنها را جداگانه به کار ببرید و SPF بالاتری انتخاب کنید. در این شرایط، تجدید زودتر ضدآفتاب نیز اهمیت بیشتری دارد.
بخش علمی تکمیلی: نکات ایمنی و پیشگیری از سرطان پوست
علاوه بر استفاده صحیح از ضدآفتاب، پوشیدن لباسهای محافظ، عینک آفتابی با UV400 و کلاه لبهدار میتواند خطر آسیب پوستی را کاهش دهد. استفاده طولانیمدت از ضدآفتاب با پوشش کامل یکی از مؤثرترین راهکارها برای پیشگیری از ملانوما و سایر سرطانهای پوستی است. آموزش عمومی در این زمینه نقش مهمی در کاهش بار بیماری دارد.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- Cole C, Shyr T, Ou‐Yang H. Metal oxide sunscreens protect skin by absorption, not by reflection or scattering. Photodermatology, Photoimmunology & Photomedicine. 2016 Jan;32(1):5-10.
- de Gálvez MV, Aguilera J, Buendía EA, Sánchez‐Roldán C, Herrera‐Ceballos E. Time required for a standard sunscreen to become effective following application: a UV photography study. Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology. 2018 Apr;32(4):e123-4. doi:10.1111/jdv.14626
- Paul SP. Ensuring the safety of sunscreens, and their efficacy in preventing skin cancers: challenges and controversies for clinicians, formulators, and regulators. Front Med (Lausanne). 2019;6:195. doi:10.3389/fmed.2019.00195
- American Cancer Society. Spend time outside and stay sun-safe.
- Montemarano AD, Gupta RK, Burge JR, Klein K. Insect repellents and the efficacy of sunscreens. Lancet (British edition). 1997;349(9066):1670-1. doi:10.1016/S0140-6736(05)62637-2
- Skin Cancer Foundation. Ask the expert: Which is better, a combination insect repellant and sunscreen or separate products?
- https://www.verywellhealth.com/how-to-apply-sunscreen-11782150
