بر اساس تحقیقات جدید، خطر سکته مغزی و حمله قلبی در هفتههای پس از ابتلا به بیماریهایی مانند کووید-۱۹ یا آنفولانزا بهطور چشمگیری افزایش مییابد. همچنین، عفونتهای ویروسی مزمن و طولانیمدتی نظیر زونا، هپاتیت C و HIV میتوانند سالها سلامت قلب را به خطر بیندازند و ریسک حوادث قلبی و عروقی را افزایش دهند. این یافتهها بر اهمیت تدابیر پیشگیرانه مانند واکسیناسیون برای حفظ سلامت قلب تأکید میکنند.
ارتباط ویروسها و افزایش خطر حوادث قلبی و عروقی
پژوهشهای تازه نشان میدهند که خطر سکته مغزی یا حمله قلبی در هفتههای پس از ابتلا به آنفولانزا یا کووید-۱۹ به اوج خود میرسد. به طور خاص، افراد چهار برابر بیشتر در معرض خطر حمله قلبی و پنج برابر بیشتر در معرض خطر سکته مغزی در ماه بعد از ابتلا به آنفولانزا قرار دارند. در مورد کووید-۱۹، احتمال حمله قلبی یا سکته مغزی در طول ۱۴ هفته پس از بیماری سه برابر میشود و این ریسک افزایشیافته تا یک سال در سطح بالاتری باقی میماند.
برخی عفونتهای ویروسی مزمن نظیر زونا (هرپس زوستر)، هپاتیت C و HIV میتوانند سالها پس از عفونت اولیه، خطرات قلبی عروقی را افزایش دهند. این نتایج از تحلیل ۱۵۵ مقاله علمی به دست آمدهاند که ارتباط بین هر نوع عفونت ویروسی و خطر سکته مغزی و حمله قلبی را بررسی کردهاند¹. دکتر کوسوکه کاوای، نویسنده اصلی این مطالعه، بیان میکند که پیشتر نیز تحقیقاتی در مورد تأثیر ویروسها بر خطرات قلبی وجود داشته است، اما این بررسی جامع به مقایسه میزان تأثیرگذاری ویروسهای مختلف بر شانس وقوع یک حادثه قلبی پرداخته است.
تهدید قلب فراتر از ریهها
در حالی که دانشمندان اثرات بیماریهای ویروسی بر سلامت قلب را مورد مطالعه قرار دادهاند، عموم مردم ممکن است از این ارتباط آگاه نباشند. دکتر رابرت اچ. هاپکینز، مدیر پزشکی بنیاد ملی بیماریهای عفونی، اشاره میکند که بسیاری از مردم آنفولانزا را فقط به عنوان یک بیماری تنفسی میشناسند، اما آنفولانزا بافتهایی در سیستمهایی فراتر از ریهها، از جمله قلب را نیز آلوده میکند. آنفولانزا همچنین مقاومت بدن در برابر عفونتهای باکتریایی را کاهش میدهد و میتواند فرد را مستعد ابتلا به عفونتهایی مانند سپسیس و ذاتالریه کند که تمامی این سازوکارها تأثیرات عمیقی بر سیستم قلبی عروقی دارند. دکتر کاوای همچنین اضافه میکند که دانشمندان ارتباطی بین عفونتهای ویروسی و افزایش خطر ابتلا به دیابت، زوال عقل و سرطان نیز یافتهاند²’³’⁴.
تأثیرات بلندمدت ویروسهای مزمن
یافتههای مربوط به ریسک قلبی عروقی ناشی از عفونتهای ویروسی مزمن، بهویژه قابل توجه است. دکتر اورلی واردنی، استاد پزشکی در دانشگاه مینه سوتا، میگوید که میزان تحقیقات موجود برای ویروسهایی که ارتباطشان با بیماری قلبی کمتر شناخته شده است، نظیر هرپس زوستر و ویروس هپاتیت C، برایش تعجبآور بوده است. در مطالعاتی که خطر بلندمدت حوادث قلبی عروقی (بهطور متوسط بیش از پنج سال) را در افراد مبتلا به عفونتهای ویروسی مزمن در مقایسه با افراد مشابه بدون عفونت بررسی کردند، محققان به نتایج زیر رسیدند:
- زونا: خطر سکته قلبی را ۱۲ درصد و خطر سکته مغزی را ۱۸ درصد افزایش داد.
- هپاتیت C: خطر سکته قلبی را ۲۷ درصد و خطر سکته مغزی را ۲۳ درصد افزایش داد.
- HIV: خطر سکته قلبی را ۶۰ درصد و خطر سکته مغزی را ۴۵ درصد افزایش داد.
دکتر کاوای خاطرنشان میسازد که این ریسک بالاتر در میان افرادی که سابقه ابتلا به زونا داشتهاند، میتواند تا ۱۰ سال پس از عفونت پایدار بماند. نویسندگان مطالعه اشاره میکنند که برای تعیین تأثیر ویروسهایی مانند RSV، هپاتیت A و HPV بر خطر بیماری قلبی، تحقیقات بیشتری لازم است.
چرا عفونتهای ویروسی بر قلب تأثیر میگذارند؟
پاسخ طبیعی سیستم ایمنی به عفونتهای ویروسی شامل ترشح مولکولهایی است که التهاب را تحریک کرده و تداوم میبخشند و همچنین تمایل خون به لخته شدن را افزایش میدهند؛ این شرایط حتی مدتها پس از برطرف شدن عفونت اولیه میتواند ادامه یابد. نویسندگان مطالعه اشاره میکنند که لخته شدن خون و التهاب میتوانند توانایی عملکرد صحیح قلب را کاهش دهند و این موضوع تا حدی افزایش خطر سکته مغزی و حمله قلبی را توضیح میدهد. علاوه بر این، التهاب به تشکیل و پارگی پلاکها (رسوبات سختشده چربی، کلسترول و مواد دیگر) در شریانها کمک میکند که این فرآیندها میتوانند منجر به سکته قلبی و مغزی شوند.
محافظت از قلب در برابر ویروسها در فصل سرما
نتایج مطالعه حاکی از آن است که اقدامات پیشگیرانه در برابر عفونتهای ویروسی میتوانند احتمال بروز بحرانهای قلبی عروقی را کاهش دهند. دکتر آمیت ماهاجان، سخنگوی پزشکی انجمن ریه آمریکا، تأکید میکند که مردم باید آگاه باشند که واکسنها بهترین راه حفاظت در برابر یک پاسخ سیستمیک بسیار قوی هستند که میتواند به اختلال عملکرد اندامهای متعدد منجر شود. با ورود به فصل پاییز و زمستان و افزایش بیماریهای تنفسی، واکسیناسیون از اهمیت ویژهای برخوردار است، چرا که در این دوران حوادث قلبی نیز افزایش مییابند⁵.
بیماری قلبی اولین عامل مرگومیر در ایالات متحده است و طبق آمارها، در ۲۵ دسامبر (کریسمس) بیشترین میزان مرگومیر قلبی در سال رخ میدهد، و روزهای اول ژانویه و ۲۶ دسامبر نیز پس از آن قرار دارند⁶’⁷. دکتر واردنی خاطرنشان میکند که تعطیلات میتوانند استرسزا باشند و عفونتهای ویروسی ممکن است سطح هورمونهای استرس را در بدن افزایش دهند که این امر بار کاری قلب را بهویژه در گروههای آسیبپذیر مانند افراد مسن و دارای بیماریهای مزمن افزایش میدهد.
انجمن قلب آمریکا بیان میکند که مصرف الکل بیشتر و وعدههای غذایی سنگین در طول تعطیلات، فشار مضاعفی بر قلب وارد میسازد و دماهای سردتر نیز میتوانند جریان خون را محدود کنند. رعایت بهداشت مناسب، مانند شستن دستها، نیز از انتشار ویروسها جلوگیری میکند؛ افراد آسیبپذیر مانند بیماران قلبی ممکن است استفاده از ماسک را در هنگام سفر و استفاده از وسایل حملونقل عمومی در نظر بگیرند. دکتر هاپکینز در پایان میگوید که حفاظت از خود از طریق عادات بهداشتی مناسب یا واکسیناسیون میتواند خطر بیماریهای قلبی عروقی را کاهش دهد و این دلیلی دیگر برای واکسن زدن به منظور حفظ سلامتی بهتر شما است.
- Kawai K et al. Viral Infections and Risk of Cardiovascular Disease: Systematic Review and Meta Analysis. Journal of the American Heart Association. October 29, 2025.
- Respiratory Viruses May Trigger Dormant Cancers. National Institutes of Health. August 19, 2025.
- Wensveen T et al. Type 2 Diabetes and Viral Infection; Cause and Effect of Disease. Diabetes Research and Clinical Practice. January 13, 2021.
- Could a Viral Illness Increase Chances of Developing Alzheimer’s or Other Neurodegenerative Disease? National Institute on Aging. January 19, 2023.
- Heart Attack Deaths Spike During the Winter Holidays. American Heart Association. December 13, 2023.
- Phillips D et al. Cardiac Mortality Is Higher Around Christmas and New Year’s Than at Any Other Time: The Holidays as a Risk Factor for Death. Circulation. December 13, 2004.
- Heart Disease Deaths. National Center for Health Statistics. June 2023.
- https://www.everydayhealth.com/cardiovascular-diseases/viral-infections-can-triple-the-risk-of-heart-attack-and-stroke/
گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی
تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشنضمیر بازبینی علمی میشوند.
اگر از رژیمهای تکراری نتیجه نگرفتهاید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانهدار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیامرسانها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
