مطالعه‌ای جدید نشان داده است که افراد با ویژگی‌های شخصیتی متفاوت، به انواع خاصی از تمرینات ورزشی تمایل بیشتری دارند. این یافته می‌تواند برای کسانی که به دنبال ایجاد یک عادت پایدار در فعالیت بدنی هستند، تغییر‌دهنده بازی باشد.
پژوهشگران تأکید می‌کنند که هماهنگ‌کردن برنامه ورزشی با ویژگی‌های روان‌شناختی فردی ممکن است نه‌تنها باعث افزایش لذت از تمرین شود، بلکه پایداری در آن را نیز بیشتر کند. این رویکرد با درک عمیق‌تری از خود فرد همراه است و می‌تواند در درازمدت سلامت جسمی و روانی او را بهبود بخشد.
تأثیر شخصیت بر انتخاب نوع ورزش
ممکن است تاکنون متوجه شده باشید که شخصیت شما نقش مهمی در انتخاب شغل، روابط اجتماعی و حتی سبک اوقات فراغتتان دارد. اما آیا تا به حال فکر کرده‌اید که همین ویژگی‌های شخصیتی می‌توانند تعیین‌کننده نوع ورزش موردعلاقه‌تان نیز باشند؟
مطالعه‌ای که اخیراً در مجله علمی Frontiers in Psychology منتشر شده، به‌وضوح نشان می‌دهد که میان ویژگی‌های شخصیتی و نوع ورزش‌هایی که افراد به آن‌ها تمایل دارند، پیوند وجود دارد1. این کشف می‌تواند به افرادی کمک کند که برای حفظ انگیزه در تمرینات ورزشی، نیاز به شناخت دقیق‌تری از خود دارند.
MoMo Productions / Getty Images
نقش ویژگی‌های روان‌شناختی در رفتارهای ورزشی
دکتر فلامینیا رونکا، نویسنده اصلی این تحقیق و استاد دانشگاه کالج لندن، می‌گوید: «شخصیت ما می‌تواند بر نحوه واکنش به ورزش و نحوه مشارکت در آن تأثیر بگذارد». او همچنین بر اهمیت شناخت دقیق از ویژگی‌های روانی هر فرد برای ارائه توصیه‌های شخصی‌سازی‌شده تأکید می‌کند.
رونکا باور دارد که با شناخت بهتر شخصیت فرد، می‌توان تغییرات پایدارتری در رفتارهای بدنی او ایجاد کرد. این تغییرات می‌توانند منجر به سلامتی پایدارتر و افزایش بهره‌وری کلی بدن شوند.
تحلیل رابطه میان شخصیت و ترجیح ورزشی
برای بررسی بهتر این رابطه، محققان دانشگاه کالج لندن تصمیم گرفتند تا تأثیر ویژگی‌های شخصیتی را بر انتخاب نوع ورزش و تعهد به انجام آن بررسی کنند. آن‌ها ۸۶ نفر را از طریق ایمیل‌های تبلیغاتی و شبکه‌های اجتماعی برای شرکت در مطالعه‌ای هشت‌هفته‌ای جذب کردند.
در آغاز مطالعه، شرکت‌کنندگان دو پرسش‌نامه را تکمیل کردند: یکی پرسش‌نامه ده‌سؤالی سنجش استرس ادراک‌شده (PSS-10) و دیگری پرسش‌نامه‌ای برای ارزیابی ویژگی‌های شخصیتی همچون موافقت‌پذیری و روان‌رنجوری. این مرحله زمینه‌ای برای تحلیل رفتارهای بدنی در طول مطالعه فراهم کرد.
طراحی گروه‌ها و روند مطالعه
پس از آزمایش‌های اولیه، شرکت‌کنندگان به دو گروه تقسیم شدند: گروه کنترل “استراحت” که سبک زندگی عادی خود را ادامه دادند و فقط هفته‌ای ۱۰ دقیقه حرکات کششی انجام دادند (اگرچه این بخش اندازه‌گیری نشد)؛ و گروهی که تمرینات هوازی با دوچرخه و تمرینات قدرتی در خانه انجام دادند.
در هفته اول، همه شرکت‌کنندگان پرسش‌نامه‌هایی برای سنجش میزان لذت از تمرینات تکمیل کردند و در طول مطالعه نیز بعد از هر جلسه تمرینی، میزان رضایت خود را ثبت نمودند. پس از پایان دوره، مجدداً پرسش‌نامه استرس PSS-10 را تکمیل کردند تا تغییرات بررسی شود.
کدام تمرین با کدام شخصیت هم‌خوانی دارد؟
اگرچه مطالعه دقیقاً مشخص نکرد که هر ویژگی شخصیتی به کدام تمرین خاص علاقه‌مند است، اما الگوهایی کلی بر اساس پنج ویژگی اصلی شخصیتی (Big 5) ارائه شد. این الگوها می‌توانند به طراحی برنامه‌های ورزشی سازگار با نیازهای روان‌شناختی کمک کنند.
در ادامه، یافته‌های کلیدی مطالعه ارائه شده‌اند که ارتباط میان تیپ‌های شخصیتی و نوع تمرینات را به‌طور خلاصه بیان می‌کنند:
- افراد برون‌گرا تمایل دارند در جلسات پرشدت و گروهی مانند ورزش‌های تیمی شرکت کنند.
- افراد دارای روان‌رنجوری بیشتر از تمرینات خصوصی با وقفه‌های منظم لذت می‌برند.
- افراد وظیفه‌شناس معمولاً فعالیت بدنی بیشتری در طول هفته انجام می‌دهند و از آمادگی جسمانی بالاتری برخوردارند.
- افراد موافق، تمرینات طولانی اما با شدت پایین را ترجیح می‌دهند.
- افراد باز نسبت به انواع مختلف تمرینات گشوده هستند، اما تمرینات پرشدت برایشان کمتر جذاب است.
این یافته‌ها نشان می‌دهند که ویژگی‌های شخصیتی بر آمادگی برای تجربه‌های جدید، درک از شدت تمرین، و راحتی در محیط‌های خاص تأثیر می‌گذارند. به گفته دکتر متیو ساکو، روان‌شناس ورزشی در کلینیک کلیولند، ورزش می‌تواند بازتابی از گرایش‌های روان‌شناختی باشد.
ساکو همچنین بر اهمیت استفاده از «شاخص‌های عینی» در این مطالعه تأکید دارد، زیرا بسیاری از مطالعات مشابه تنها به داده‌های خوداظهاری تکیه دارند. استفاده از داده‌های اندازه‌گیری‌شده در این پژوهش، اعتبار علمی آن را افزایش داده است.
محدودیت‌های تحقیق و تحلیل نتایج
با این حال، پژوهشگران به محدودیت‌هایی نیز اشاره کردند: بیش از ۷۰٪ از شرکت‌کنندگان دارای ویژگی‌هایی چون ذهن باز، وظیفه‌شناسی و ثبات عاطفی بودند، که ممکن است نشان‌دهنده عدم نمایندگی طیف کامل شخصیت‌ها در جامعه باشد.
همچنین در این تحقیق، سابقه قبلی شرکت‌کنندگان در زمینه فعالیت‌های ورزشی یا دلایل انتخاب نوع خاصی از تمرینات در نظر گرفته نشد. این عوامل می‌توانند در تحلیل دقیق‌تر نتایج تأثیرگذار باشند.
جمع‌بندی: چگونه بهترین تمرین را برای خود انتخاب کنیم
به گفته دکتر رونکا، تطبیق نوع تمرین با ویژگی‌های شخصیتی می‌تواند بهره‌وری از تمرینات و سلامت کلی را به حداکثر برساند. پیدا کردن ورزشی که فرد با آن ارتباط برقرار کند، یکی از کلیدهای حفظ فعالیت فیزیکی پایدار در بلندمدت است.
اگر قصد دارید نوع جدیدی از ورزش را امتحان کنید، پیشنهاد می‌شود ابتدا ویژگی‌های شخصیتی خود را بررسی کرده و به نوع فعالیت‌هایی که به‌صورت طبیعی به آن جذب می‌شوید توجه کنید. به‌گفته رونکا: «ارزش دارد که بررسی کنیم بعد از یک جلسه تمرین قدرتی، یوگا یا دویدن، چه احساسی داریم؛ آیا انرژی می‌گیریم یا آرام می‌شویم یا فقط خسته می‌شویم؟»
سایر عوامل مهم در پایداری تمرینات
دکتر ساکو تأکید دارد که در کنار ویژگی‌های شخصیتی، باید عواملی همچون دسترسی‌پذیری، وضعیت جسمی و اهداف تناسب‌اندام نیز در انتخاب برنامه تمرینی در نظر گرفته شوند. این عوامل می‌توانند نقش کلیدی در تداوم فعالیت‌های ورزشی ایفا کنند.
او معتقد است که آمادگی برای تغییر، انعطاف‌پذیری و شخصی‌سازی برنامه تمرینی می‌تواند فواید بلندمدت بیشتری به همراه داشته باشد. استفاده از اهداف مشخص و قابل‌اندازه‌گیری یکی از بهترین راه‌ها برای پیشرفت در مسیر سلامتی است.
- Ronca F, Tari B, Xu C, Burgess PW. Personality traits can predict which exercise intensities we enjoy most, and the magnitude of stress reduction experienced following a training program. Front Psychol. 2025;16:1587472. doi:10.3389/fpsyg.2025.1587472
گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی
تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.
اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
