آشواگاندا یک گیاه دارویی مهم در طب سنتی آیورودا است که بهطور گسترده برای کاهش استرس، افزایش انرژی و کمک به بهبود کیفیت خواب مورد استفاده قرار میگیرد. این گیاه با نام علمی Withania somnifera شناخته میشود و ترکیبات فعالی در آن وجود دارد که میتوانند روی سیستم عصبی، هورمونی و ایمنی بدن اثر بگذارند. مصرف آشواگاندا در هر زمان از روز امکانپذیر است، زیرا شواهد علمی مشخصی وجود ندارد که تنها یک زمان خاص را بهترین زمان مصرف معرفی کند¹.
با این حال، بسته به هدف فرد از مصرف این مکمل، برخی افراد ممکن است ترجیح دهند آن را در ساعات صبح یا شب مصرف کنند. واکنش بدن افراد به آشواگاندا متفاوت است، بنابراین انتخاب زمان مناسب میتواند نیازمند آزمون و تجربه فردی باشد.
مصرف آشواگاندا در صبح
آشواگاندا ممکن است به تنظیم سطح کورتیزول کمک کند؛ کورتیزول هورمونی است که نقش مهمی در انرژی، تمرکز، خواب، سیستم ایمنی، سلامت جنسی و فرآیندهای ترمیم بدن داردⁱ. اگر صبحها مصرف شود، میتواند سبب افزایش آرامش ذهنی و بهبود تمرکز شود و در عین حال از شدت احساس اضطراب بکاهد.
مطالعات نشان دادهاند که مصرف منظم آشواگاندا در ساعات صبح پس از صبحانه میتواند کاهش قابل توجهی در میزان استرس و علائم جسمانی مرتبط با اضطراب ایجاد کند. همچنین مصرف آن در صبح میتواند باعث تقویت تواناییهای شناختی مانند حافظه، توجه و تصمیمگیری شود³، و در برخی افراد به افزایش قدرت جسمانی و عملکرد ورزشی کمک کند⁴.
در نظر داشته باشید که گاهی مصرف آشواگاندا میتواند معده را تحریک کند، بنابراین توصیه میشود همراه با وعده غذایی یا میانوعده میل شود تا احتمال ناراحتی گوارشی کاهش یابد. اگر بعد از حدود یک ماه مصرف صبحگاهی تغییری احساس نشد، میتوان زمان مصرف را به شب منتقل کرد یا دوز را به دو بخش تقسیم نمود.
مصرف آشواگاندا در شب
از آنجایی که آشواگاندا اثرات آرامبخش بر سیستم عصبی دارد، مصرف آن در شب میتواند به بهتر شدن فرایند آرامش پیش از خواب کمک کند¹. افرادی که به سختی میخوابند یا در پایان روز دچار تنش و خستگی ذهنی هستند، ممکن است مصرف شبانه را مناسبتر بیابند.
مطالعات نشان دادهاند که مصرف آشواگاندا در شب میتواند کیفیت خواب را طی چند هفته بهبود دهد و احساس استرس، نگرانی و تنش را کاهش دهد⁵. همچنین مصرف دوزهای مشخصی از این مکمل پیش از خواب ممکن است باعث افزایش کیفیت خواب عمیق و کاهش تعداد بیدارشدنهای شبانه شود⁶.
نکات مهم در مصرف آشواگاندا
- بهتر است آشواگاندا همراه با غذا مصرف شود تا احتمال بروز ناراحتیهای گوارشی مانند تهوع، دلپیچه و اسهال کاهش یابد.
- مصرف مداوم و منظم به مدت یک تا سه ماه برای مشاهده اثرات آن ضروری است، زیرا اثر آن تدریجی و تجمعی است.
- توصیه میشود مصرف آن بیش از سه ماه بدون مشورت پزشک ادامه پیدا نکند⁷.
- افراد میتوانند زمانهای مختلف مصرف را امتحان کنند تا بهترین زمان سازگار با بدن خود را بیابند.
- افرادی که داروهای تیروئید، فشار خون یا قند خون مصرف میکنند، باید قبل از مصرف با پزشک مشورت کنند.
- در صورت بروز علائم غیرمعمول مانند واکنش آلرژیک یا مشکلات کبد و تیروئید، باید مصرف را قطع و به پزشک مراجعه کرد⁸.
سؤالات متداول (FAQ)
آیا میتوان آشواگاندا را با چای یا قهوه مصرف کرد؟
بله، اما اگر کافئین باعث اضطراب یا تحریک عصبی میشود، بهتر است آشواگاندا جداگانه و همراه غذا مصرف شود تا اثر آرامبخش آن بهتر احساس شود.
آیا مصرف همزمان آشواگاندا و منیزیم مشکلی دارد؟
خیر، ترکیب این دو میتواند برای آرامسازی سیستم عصبی مؤثر باشد، اما در برخی افراد ممکن است باعث خوابآلودگی بیشتر شود.
چه مدت طول میکشد تا اثرات آشواگاندا دیده شود؟
معمولاً از دو تا چهار هفته بعد از مصرف منظم، اثرات آن بهتدریج نمایان میشود و اثربخشی کامل ممکن است تا سه ماه طول بکشد.
آیا مصرف آشواگاندا باعث اعتیاد میشود؟
خیر، این گیاه خاصیت اعتیادآور ندارد و پس از قطع مصرف، بدن وابستگی دارویی به آن پیدا نمیکند.
- Ferreira JF, Ferreira RM, Maia F, Fernandes LG, Leão C, Pimenta N. Biopsychological effects of ashwagandha (Withania somnifera) in athletes and healthy individuals: a systematic review. Muscles. 2025;4(3):24. doi:10.3390/muscles4030024
- Mahadevan M, Gopukumar K, Gupta R, et al. A new ashwagandha formulation (ZenrootTM) alleviates stress and anxiety symptoms while improving mood and sleep quality: a randomized, double-blind, placebo-controlled clinical study. Adv Ther. 2025;42(10):5238-5254. doi:10.1007/s12325-025-03327-z
- Leonard M, Dickerson B, Estes L, et al. Acute and repeated ashwagandha supplementation improves markers of cognitive function and mood. Nutrients. 2024;16(12):1813. doi:10.3390/nu16121813
- Ziegenfuss TN, Kedia AW, Sandrock JE, Raub BJ, Kerksick CM, Lopez HL. Effects of an aqueous extract of withania somnifera on strength training adaptations and recovery: the star trial. Nutrients. 2018;10(11):1807. doi:10.3390/nu10111807
- Majeed M, Nagabhushanam K, Mundkur L. A standardized Ashwagandha root extract alleviates stress, anxiety, and improves quality of life in healthy adults by modulating stress hormones: Results from a randomized, double-blind, placebo-controlled study. Medicine. 2023;102(41):e35521. doi:10.1097/MD.0000000000035521
- Majeed M, Nagabhushanam K, Murali A, Vishwanathan DT, Mamidala RV, Mundkur L. A standardized withania somnifera (Linn.) root extract with piperine alleviates the symptoms of anxiety and depression by increasing serotonin levels: a double-blind, randomized, placebo-controlled study. J Integr Complement Med. 2024;30(5):459-468. doi:10.1089/jicm.2023.0279
- National Center for Complementary and Integrative Health. Ashwagandha.
- National Institutes of Health: Office of Dietary Supplements. Ashwagandha: Is it helpful for stress, anxiety, or sleep?.
- https://www.health.com/when-to-take-ashwagandha-11824537
گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی
تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشنضمیر بازبینی علمی میشوند.
اگر از رژیمهای تکراری نتیجه نگرفتهاید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانهدار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیامرسانها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
