تاولهای آفتابی برآمدگیهای کوچک و پر از مایعی هستند که در اثر سوختگی درجه دوم ناشی از آفتابسوختگی شدید روی پوست ظاهر میشوند. این تاولها معمولاً قابل درمان در خانه هستند و ظرف چند هفته بهبود مییابند. با این حال، در مواردی ممکن است تاولها عفونت کرده و نیاز به درمان پزشکی داشته باشند. هر بار که تاول آفتابی میزنید، خطر آسیبهای پوستی، پیری زودرس و ابتلا به سرطان پوست را افزایش میدهید.12
علائم تاول آفتابسوختگی
تاولهای آفتابی بهصورت برآمدگیهای کوچک پر از مایع سفید، زرد یا شفاف دیده میشوند.3 این تاولها ممکن است چند ساعت تا چند روز پس از آفتابسوختگی درجه دوم پدیدار شوند.4 پوست اطراف تاولها معمولاً قرمز یا صورتی تیره است و ممکن است ورم هم داشته باشد. ظاهر پوست در این نواحی میتواند براق یا مرطوب بهنظر برسد.2
تاولهای آفتابی اغلب حساس و دردناک هستند، بهویژه اگر لمس شوند یا لباس با آنها تماس پیدا کند. این درد معمولاً بین 6 تا 48 ساعت پس از قرار گرفتن در معرض آفتاب به اوج خود میرسد.4 در فرآیند بهبود، خارش شدید نیز شایع است. همچنین ممکن است تاولها بترکند و مایع از آنها خارج شود. ترکیدن یا دستکاری تاولها خطر ایجاد جای زخم را افزایش میدهد.1

OLEGMALYSHEV / GETTY IMAGES
ظاهر تاولها در روند بهبودی چگونه است؟
تاولهای آفتابسوختگی معمولاً در بازه زمانی ۷ تا ۱۰ روز بهبود مییابند، اما در برخی موارد ممکن است تا ۲۱ روز هم طول بکشد. در طول بهبودی، ممکن است روی تاولها پوسته زردی شکل بگیرد که نشانه پیشرفت درمان است.3 پس از بهبودی، ممکن است لکههای تیره (هایپرپیگمانتاسیون)، لکههای روشن یا حتی جای زخم باقی بماند. این لکهها معمولاً موقتی هستند، اما ممکن است ۶ تا ۹ ماه زمان نیاز باشد تا برطرف شوند.1
در موارد شدیدتر سوختگیهای درجه دوم، احتمال بروز علائمی نظیر تهوع، تب و لرز نیز وجود دارد که به آن «مسمومیت آفتابی» گفته میشود.4
علت ایجاد تاول آفتابسوختگی چیست؟
علت اصلی ایجاد تاولهای آفتابی، آفتابسوختگیهای درجه دوم است. این نوع سوختگیها ممکن است هم در اثر نور طبیعی خورشید و هم در اثر منابع مصنوعی مانند تختهای سولاریوم یا لامپهای فرابنفش (UV) ایجاد شوند.4
هنگامیکه پوست در معرض اشعه فرابنفش قرار میگیرد، رنگدانهای به نام ملانین نقش محافظتی ایفا میکند تا از نفوذ این اشعه به لایههای عمقی پوست جلوگیری کند. با این حال، اگر میزان تابش از ظرفیت تولید ملانین فراتر رود، اشعه UV به لایههای سطحی (اپیدرم) و میانی (درم) پوست نفوذ کرده و موجب سوختگی درجه دوم میشود.1
عوامل خطر
افرادی که پوست بسیار روشن دارند، بیشتر در معرض خطر آفتابسوختگی درجه دوم و تاول آفتابسوختگی هستند. این نوع پوستها نسبت به پوستهای تیره مقدار بسیار کمتری ملانین دارند و بنابراین محافظت کمتری در برابر اشعه UV خواهند داشت. البته افراد با پوست تیره نیز میتوانند دچار این مشکل شوند.4
عوامل دیگری که احتمال بروز تاول آفتابی را افزایش میدهند عبارتاند از:4
- نوزاد یا کودک بودن
- ابتلا به بیماری لوپوس که پوست را نسبت به نور خورشید حساستر میکند
- زندگی در ارتفاعات بالا یا نزدیک خط استوا که شدت تابش آفتاب بیشتر است
- استفاده نکردن از ضدآفتاب یا عدم تمدید آن هنگام حضور طولانی در فضای باز
- قرار گرفتن در آب، شن یا برف که اشعه UV را منعکس میکنند
- قرارگیری در معرض آفتاب بین ساعت ۱۰ صبح تا ۴ بعدازظهر که تابش اشعه UV در اوج خود است
- مصرف داروهایی که حساسیت به نور را افزایش میدهند، مانند داکسیسایکلین و تتراسایکلین
- استفاده از لامپهای آفتابی یا تختهای برنزهکننده
تاول آفتابسوختگی چگونه تشخیص داده میشود؟
برای تشخیص تاول آفتابی و آفتابسوختگیهای مرتبط، معمولاً نیازی به مراجعه به پزشک وجود ندارد. مشاهده دقیق تاولها و ناحیه اطراف آنها توسط فرد یا یک متخصص کافی است تا تشخیص سوختگی درجه دوم و وجود تاول را تأیید کند.2
با این حال، در صورتیکه به عفونت مشکوک باشید، باید به پزشک مراجعه کنید. در چنین مواردی، ممکن است ارجاع به اورژانس یا متخصص سوختگی توصیه شود. نشانههایی که نیاز به بررسی پزشکی دارند عبارتاند از:41
- تب بالاتر از ۱۰۰٫۴ درجه فارنهایت (معادل ۳۸ درجه سلسیوس)
- قرمزی فزاینده در لبههای تاول یا ناحیه سوخته
- دردی که از بین نمیرود یا شدت میگیرد
- ترشحاتی شبیه به چرک از تاول
درمان تاول آفتابی
در بیشتر موارد، تاول آفتابسوختگی را میتوان در منزل با مراقبتهای خانگی درمان کرد. این مراقبتها شامل موارد زیر میشوند:41
- استفاده از پماد آنتیبیوتیک: با یا بدون باند پانسمان روی تاول بمالید.
- اجتناب از محصولات روغنی: از استفاده از وازلین، سس مایونز، کره، سفیده تخممرغ، روغن اسطوخودوس یا خمیر دندان خودداری کنید؛ زیرا ممکن است پوست را تحریک کرده یا باعث عفونت شوند.
- خنکسازی ناحیه آسیبدیده: دوش یا حمام ۱۵ دقیقهای با آب خنک بگیرید یا حوله تمیز آغشته به آب خنک روی ناحیه بگذارید.
- پوشاندن تاولها: باندهای خشک و غیرچسبنده برای جلوگیری از عفونت استفاده کنید.
- پوشاندن پوست: لباس نخی و گشاد بپوشید تا پوست محافظت شود و بتواند تنفس کند. از قرار گرفتن در آفتاب اجتناب کنید.
- دستکاری نکردن تاولها: از لمس، ترکاندن یا خراشیدن آنها پرهیز کنید تا خطر عفونت و جای زخم کاهش یابد.
- آبرسانی کافی: تاولهای شدید ممکن است باعث از دست رفتن مایعات و کمآبی بدن شوند. بنابراین آب زیادی بنوشید و در صورت نیاز از نوشیدنیهای الکترولیتی یا پودرهای آبرسان استفاده کنید.2
- مصرف مسکنها: داروهای بدون نسخه مانند ایبوپروفن (Advil) یا استامینوفن (Tylenol) برای کاهش درد مفید هستند.
اگر تاولها دچار عفونت شده باشند، پزشک ممکن است آنتیبیوتیک تجویز کند. برای دردهای شدید، داروهای مسکن قویتر نیز میتوانند تجویز شوند. همچنین برای کاهش خارش شدید، داروهای آنتیهیستامین خوراکی مانند دیفنهیدرامین (Benadryl) مؤثرند.1
در مواردی که سوختگی باعث کمآبی شدید بدن شده باشد، ممکن است محلولهای خوراکی حاوی الکترولیت برای جبران مایعات و املاح از دست رفته تجویز شود.2
چگونه از تاول آفتابی پیشگیری کنیم؟
برای پیشگیری از تاول آفتابسوختگی، باید از پوست خود در برابر اشعه UV محافظت کنید. نکات کلیدی برای محافظت عبارتاند از:54
- استفاده از بالم لب دارای ضدآفتاب: لبها نیز نیاز به محافظت در برابر اشعه UV دارند.
- پرهیز از حضور در معرض آفتاب در ساعات اوج: بین ۱۰ صبح تا ۴ بعدازظهر از آفتاب دوری کنید.
- اجتناب از تختهای سولاریوم: اشعه مصنوعی UV نیز خطر سوختگی و آسیب پوستی را افزایش میدهد.
- استفاده از ضدآفتاب مناسب: ضدآفتابی با طیف وسیع و SPF 30 یا بیشتر استفاده کرده و هر دو ساعت یک بار یا بعد از شنا و تعریق مجدداً استفاده کنید.
- پوشیدن لباس محافظ: کلاه، لباسهای آستینبلند نازک یا لباسهای مخصوص محافظت در برابر آفتاب بپوشید.
عوارض احتمالی
آفتابسوختگیها خطر پیری زودرس پوست، تغییر رنگ پوست و سرطان پوست را افزایش میدهند.2
انواع سرطان و بیماریهای پوستی مرتبط با تاول آفتابی و آفتابسوختگی شامل موارد زیر است:6
- کراتوز اکتینیک: ضایعات پیشسرطانی که بهصورت لکهها یا نواحی خشک و پوستهدار دیده میشوند
- لکههای پیری (لکههای کبدی): لکههای تیره مسطح که معمولاً روی صورت، دستها، شانهها یا ساعدها ظاهر میشوند7
- کارسینوم سلول بازال: نوعی سرطان پوست ناشی از آسیب سلولهای بازال که بهصورت لکههای صورتی یا تودههای گوشتیرنگ رشد میکنند
- ملانوما: سرطانی خطرناک که از سلولهای ملانوسیت اپیدرم منشأ میگیرد و موجب ایجاد خالهای سرطانی میشود
- کارسینوم سلول سنگفرشی: نوعی سرطان پوست که از رشد بیش از حد سلولهای سنگفرشی ایجاد میشود و بهصورت تودههای قرمز، لکههای پوستهدار یا زخمهای مزمن دیده میشود
- ویتیلیگو (برص): بیماریای که در آن سلولهای تولیدکننده ملانین از بین میروند و لکههای سفید روی پوست ایجاد میشود8
جمعبندی سریع
تاولهای آفتابسوختگی نتیجه آفتابسوختگی درجه دوم هستند که لایه اپیدرم و درم پوست را تحت تأثیر قرار میدهد. این تاولها بسیار دردناک و خارشدار هستند، اما در اغلب موارد با مراقبت خانگی قابل درماناند. اگر تاولها درد شدیدی دارند یا علائمی شبیه آنفولانزا را تجربه میکنید، ممکن است دچار عفونت شده باشید و به درمان پزشکی نیاز داشته باشید.
پرسشهای متداول
آیا نوشیدن آب به بهبود تاولهای آفتابی کمک میکند؟
بله، نوشیدن آب برای حفظ آب بدن و پیشگیری از کمآبی ناشی از تاولهای شدید بسیار مؤثر است. همچنین نوشیدن آب به فرآیند ترمیم پوست کمک میکند.
تاول آفتابی چقدر طول میکشد تا بهبود یابد؟
تاولهای خفیف معمولاً در عرض ۷ تا ۱۰ روز بهبود مییابند، اما در موارد شدید ممکن است تا ۳ هفته زمان نیاز داشته باشند. سرعت بهبودی بستگی به شدت سوختگی و مراقبتهای انجامشده دارد.
آیا باید تاول آفتابی را بپوشانیم یا بگذاریم نفس بکشد؟
بهتر است تاول را با باند غیرچسبنده بپوشانید تا از عفونت جلوگیری شود، در عین حال لباسهای نخی گشاد بپوشید تا پوست بتواند تنفس کند. هرگز تاول را دستکاری نکنید.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- Wiktor A, Richards D. Patient education: Skin burns (Beyond the Basics). In: Walls RM, Ganetsky M, eds. UptoDate. UptoDate; 2024.
- Guerra KC, Crane JS. Sunburn. In: StatPearls. StatPearls Publishing; 2024.
- MedlinePlus. Vesicles.
- MedlinePlus. Sunburn.
- American Academy of Dermatology. Practice safe sun.
- American Academy of Dermatology. Types of skin cancer.
- MedlinePlus. Liver spots.
- Patrick G, Shahzeidi P, Mattia A, Downing C, Cognetta A. Possible role of psoralen-induced phototoxicity in the development of vitiligo. JAAD Case Rep. 2022;21:23-25. doi:10.1016/j.jdcr.2021.12.004
- https://www.health.com/sun-blister-8624889
