مطالعهای تازه نشان داده است که برخی از اندامهای بدن از سن ۳۰ سالگی شروع به نشان دادن نشانههای پیری میکنند. این یافتهها تصویر تازهای از فرآیند پیری ارائه میدهند و بر اهمیت شروع زودهنگام سبک زندگی سالم تأکید دارند تا بتوان از سرعت این تغییرات کاست و کیفیت زندگی در سنین بالاتر را افزایش داد.
پیری در سنین مختلف چگونه آغاز میشود؟
نتایج این مطالعه که در مجله Cell منتشر شد، نشان داد بدن مانند یک خودرو نیست که همه بخشهایش با یک سرعت یکسان فرسوده شوند؛ بلکه برخی اندامها زودتر از بقیه علائم پیری را نشان میدهند. نمونهبرداری از ۵۱۶ بافت متعلق به ۷۶ فرد ۱۴ تا ۶۸ ساله که به دلیل آسیب مغزی فوت کرده بودند، این امکان را به محققان داد تا تغییرات پروتئینی مرتبط با پیری را در اندامهایی مانند قلب، ریه، کبد، طحال، روده، غدد فوقکلیوی و پوست بررسی کنند.
یافتهها نشان دادند که فرآیند پیری در حدود سن ۵۰ سالگی شتاب میگیرد، اما برخی اندامها مانند آئورت، طحال و غدد فوقکلیوی حتی از ۳۰ سالگی تغییرات قابلتوجهی را آغاز میکنند. این نتایج بر اهمیت توجه به سلامت قلب و عروق از سنین جوانی تأکید میکند، چرا که تغییرات زودهنگام در رگهای خونی ممکن است نقش کلیدی در کل فرآیند پیری داشته باشند.
kate_sept2004 / Getty Images
آیا میتوان جلوی پیری زودهنگام اندامها را گرفت؟
محققان تأکید میکنند که هرچند یافتههای این مطالعه هیجانانگیز هستند، اما هنوز تفسیر دقیق این تغییرات دشوار است. به عنوان مثال، مشخص نیست که آیا تغییرات پروتئینی مشاهدهشده در اندامها نشانهای منفی از تخریب بافت هستند یا شاید پاسخ تطبیقی بدن به پیری باشند. همچنین، کشف تجمع پروتئین آمیلوئید — که معمولاً با آلزایمر مرتبط است — در اندامهای دیگر نیز نیازمند تحقیقات بیشتری است تا بتوان نقش آن را در فرآیند پیری درک کرد.
برخی محققان مانند مایکل اسنایدر از دانشگاه استنفورد معتقدند که شناسایی پروتئینهای خونی مرتبط با پیری میتواند در آینده به توسعه داروهایی منجر شود که با حذف این پروتئینها سرعت پیری را کاهش دهند. با این حال، چنین مداخلاتی در حال حاضر در حد فرضیه بوده و به مطالعات گستردهتری نیاز دارد.
دو نقطه عطف مهم در فرآیند پیری
مطالعات قبلی نیز نشان دادهاند که بدن دو مرحله شتابگرفته در فرآیند پیری را تجربه میکند: یکی در حدود ۴۴ سالگی و دیگری در ۶۰ سالگی. این یافتهها همسو با نتایج جدید هستند و نشان میدهند که پیری یک روند خطی نیست و میتواند در مقاطع خاصی سرعت بیشتری بگیرد.
چگونه میتوان سرعت پیری را کاهش داد؟
با وجود این یافتههای پیچیده، متخصصان همچنان بر اهمیت عادات سالم برای کاهش سرعت پیری تأکید دارند. توصیههای کلیدی شامل موارد زیر هستند:
- پیروی از یک رژیم غذایی متعادل سرشار از میوهها، سبزیجات، پروتئینهای سالم و چربیهای مفید.
- انجام منظم فعالیت بدنی شامل تمرینات هوازی و مقاومتی برای حفظ سلامت قلب و عضلات.
- مدیریت استرس از طریق تکنیکهایی مانند مدیتیشن و یوگا.
- خواب کافی و باکیفیت، حداقل ۷ ساعت در شب.
- حفظ ارتباطات اجتماعی و مشارکت در فعالیتهای گروهی برای سلامت روانی و شناختی.
دکتر مانیشا پارولکار، متخصص سالمندی، تأکید میکند که شروع این عادات از سنین ۲۰ و ۳۰ سالگی میتواند در کاهش سرعت ساعت بیولوژیک بدن نقش کلیدی داشته باشد و کیفیت زندگی در سالهای آینده را بهبود بخشد.
جمعبندی
تحقیقات جدید نشان میدهند که برخی اندامهای بدن، از جمله آئورت و غدد فوقکلیوی، بسیار زودتر از آنچه تصور میشد دچار تغییرات مرتبط با پیری میشوند. در حالی که هنوز راه زیادی تا توسعه درمانهای ضدپیری باقی مانده است، پیروی از سبک زندگی سالم — شامل تغذیه مناسب، ورزش، مدیریت استرس و خواب کافی — بهترین راهکار فعلی برای حفظ سلامت و طول عمر بیشتر محسوب میشود.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- Ding Y, Zuo Y, Zhang B, et al. Comprehensive human proteome profiles across a 50-year lifespan reveal aging trajectories and signatures. Cell. 2025:S0092-8674(25)00749-4. doi:10.1016/j.cell.2025.06.047
- Shen X, Wang C, Zhou X, et al. Nonlinear dynamics of multi-omics profiles during human aging. Nat Aging. 2024;4(11):1619-1634. doi:10.1038/s43587-024-00692-2
- Goeminne LJE, Vladimirova A, Eames A, et al. Plasma protein-based organ-specific aging and mortality models unveil diseases as accelerated aging of organismal systems. Cell Metabolism. 2025;37(1):205-222.e6. doi:10.1016/j.cmet.2024.10.005
- https://www.health.com/when-your-body-really-starts-aging-faster-11794741
گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی
تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشنضمیر بازبینی علمی میشوند.
اگر از رژیمهای تکراری نتیجه نگرفتهاید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانهدار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیامرسانها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
