رینیت چشایی و علت آبریزش بینی هنگام غذا خوردن

رینیت چشایی باعث می‌شود هنگام خوردن غذاهای تند بینی شما آبریزش پیدا کند.
اسپری‌های بینی مانند آتروونت (Atrovent) می‌توانند در صورت استفاده قبل از غذا خوردن، به بهبود علائم کمک کنند.
پرهیز از غذاهای محرک می‌تواند مانع از آبریزش بینی در حین غذا خوردن شود.

آیا یک قاشق کاری یا کمی سس تند باعث آبریزش بینی شما می‌شود؟ این همان رینیت چشایی است—یک وضعیت بی‌خطر اما آزاردهنده که در آن برخی غذاها، به‌ویژه غذاهای تند، باعث تحریک مجاری بینی می‌شوند. شناسایی محرک‌های فردی می‌تواند تسکین لازم را فراهم کند.

چرا بینی من هنگام غذا خوردن آبریزش دارد؟

اصطلاح «رینیت» برای شرایطی به کار می‌رود که موجب التهاب و تورم در غشای مخاطی بینی می‌شوند. رینیت می‌تواند باعث آبریزش بینی شود و رینیت چشایی به این معناست که این اتفاق هنگام خوردن برخی غذاها رخ می‌دهد.

رینیت می‌تواند آلرژیک یا غیر آلرژیک باشد:

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

رینیت آلرژیک توسط آلرژن‌های محیطی که وارد هوای تنفسی شما می‌شوند تحریک می‌شود و می‌تواند باعث آبریزش بینی شود، حتی هنگام غذا خوردن.
رینیت غیر آلرژیک اغلب در اثر عفونت‌ها یا مواد محرک ایجاد می‌شود. انواعی از آن که می‌توانند هنگام غذا خوردن موجب آبریزش بینی شوند شامل رینیت چشایی و رینیت وازوموتور هستند.

aldomurillo / Getty Images

رینیت چشایی

رینیت چشایی یک نوع رینیت غیر آلرژیک است که توسط غذا تحریک می‌شود. علائم معمولاً بلافاصله پس از خوردن برخی غذاها رخ می‌دهند و شامل:

آبریزش رقیق از بینی
ترشح پشت حلق (Postnasal drip)

اگرچه هر غذایی می‌تواند باعث تحریک رینیت چشایی شود، اما غذاهای تند شایع‌ترین عامل هستند. محرک‌های رایج عبارتند از:

فلفل سیاه
کاری
سس تند
پودر فلفل قرمز
فلفل‌های تند
ترب کوهی (Horseradish)
پیاز

آیا آبریزش بینی می‌تواند نشانه نشت مایع مغزی نخاعی (CSF Leak) باشد؟

اگرچه نادر است، اما گاهی آبریزش بینی می‌تواند نشانه یک وضعیت جدی به نام «رینوره مایع مغزی نخاعی (CSF rhinorrhea)» باشد. این زمانی رخ می‌دهد که مایع مغزی نخاعی از بینی نشت کند، معمولاً از یک سوراخ بینی. آبریزش بینی ناشی از CSF معمولاً دائمی است، نه فقط هنگام غذا خوردن.

ممکن است علائم دیگری نیز وجود داشته باشند، از جمله:

از دست دادن حس بویایی
طعم فلزی در دهان
سردرد

تخلیه بینی ناشی از نشت CSF اغلب هنگام خم شدن یا تغییر وضعیت بدتر می‌شود. این نوع نشت معمولاً پس از ضربه یا جراحی رخ می‌دهد.

رینیت آلرژیک

رینیت آلرژیک شامل آبریزش بینی و سایر علائم آلرژی است. این علائم معمولاً در زمان‌هایی از سال که آلرژن‌های محیطی بیشتر هستند تشدید می‌شوند.

رینیت آلرژیک می‌تواند توسط موارد زیر تحریک شود:

گرده گیاهان
کپک‌ها
گرد و غبار
علف هرز راگوید (Ragweed)

رینیت غیر آلرژیک

افراد مبتلا به رینیت غیر آلرژیک علائم مشابه آلرژی فصلی را تجربه می‌کنند، بدون اینکه واقعاً دچار آلرژی باشند. علت اغلب ناشناخته است، اما معمولاً شامل تحریک بینی می‌شود.

عوامل سبک زندگی که می‌توانند باعث تحریک بینی شوند عبارتند از:

سیگار کشیدن
استفاده از عطر
کار کردن در نزدیکی مواد محرک
استفاده از اسپری‌های ضداحتقان بینی

این عوامل می‌توانند موجب آبریزش بینی شوند، حتی هنگام غذا خوردن.

برخی داروها نیز ممکن است عوارضی مانند احتقان بینی، آبریزش و سرفه ایجاد کنند. نمونه‌ها شامل:

برخی مُسکن‌های بدون نسخه
مهارکننده‌های ACE
قرص‌های ضد بارداری

شما ممکن است هم رینیت آلرژیک و هم غیر آلرژیک داشته باشید (رینیت مختلط) که تشخیص علت دقیق علائم را دشوار می‌سازد.

رینیت وازوموتور

رینیت وازوموتور نوع دیگری از رینیت غیر آلرژیک است که می‌تواند هنگام غذا خوردن باعث آبریزش بینی شود. این حالت به «رینیت ایدیوپاتیک» نیز شناخته می‌شود زیرا علت همیشه مشخص نیست.

در این نوع، تورم و تحریک بینی باعث علائمی مانند گرفتگی و عطسه می‌شود. این علائم متغیر هستند و اغلب توسط عوامل خاصی، از جمله غذا، تحریک می‌شوند.

محرک‌های غیرغذایی رینیت وازوموتور عبارتند از:

الکل
ورزش
کیفیت نامناسب هوا
استرس
تغییرات آب‌وهوا
برخی بیماری‌های مزمن
تغییرات هورمونی

این عوامل ممکن است موجب علائم اضافی مانند گرفتگی، فشار سینوسی و سرفه شوند.

آبریزش بینی هنگام یا پس از غذا خوردن همچنین ممکن است در صورت گرفتگی ناشی از سرماخوردگی یا آنفلوآنزا رخ دهد.

چگونه بفهمیم چه چیزی باعث آبریزش بینی شما شده است؟

پزشک برای تشخیص علت آبریزش بینی هنگام غذا خوردن از شما درباره علائم‌تان سوال خواهد کرد.

از آنجا که دلایل مختلفی می‌توانند عامل این مشکل باشند، پزشک ممکن است آزمایش‌هایی برای محدود کردن علت انجام دهد.

آزمایش‌های آلرژی

پزشک ممکن است ابتدا یک آزمایش آلرژی انجام دهد تا مشخص کند آیا رینیت چشایی شما به آلرژی مربوط است یا خیر.

دو نوع آزمایش رایج عبارتند از:

تست پوستی (Skin prick test): مقدار کمی آلرژن روی پوست قرار داده می‌شود تا واکنش بررسی شود. به آن تست خراش یا سوراخ هم گفته می‌شود.
آزمایش‌های IgE برای آلرژن‌های خاص: این آزمایش خون برای شناسایی آلرژی‌ها مشابه تست پوستی است. قبل از این آزمایش نیازی به قطع آنتی‌هیستامین نیست، برخلاف تست پوستی.

اگر شما رینیت آلرژیک یا آلرژی غذایی داشته باشید، در این آزمایش‌ها پاسخ ایمنی ظاهر خواهد شد. اما در رینیت غیر آلرژیک چنین پاسخی وجود ندارد.

واکنش پوستی در تست خراش یا سطح بالای IgE در آزمایش خون نشانه آلرژی است.
در صورت نبود پاسخ ایمنی، پزشک می‌تواند آلرژی را به‌عنوان علت آبریزش بینی هنگام غذا خوردن کنار بگذارد.

بررسی سینوس‌ها

برای یافتن نوع رینیت غیر آلرژیک، پزشک ممکن است سینوس‌ها را بررسی کند:

سی‌تی‌اسکن (CT): با استفاده از اشعه ایکس، تصاویر سینوس‌ها بررسی می‌شود تا هرگونه ناهنجاری مشخص شود.
آندوسکوپی بینی: پزشک با یک دوربین کوچک سینوس‌ها و مسیرهای اطراف آن را بررسی می‌کند.

اگر آبریزش بینی شما فقط هنگام یا بلافاصله پس از غذا خوردن رخ دهد—به‌ویژه با غذاهای خاص—احتمالاً تشخیص رینیت چشایی یا وازوموتور داده می‌شود.

تشخیص قطعی ممکن است کمی زمان ببرد. پزشک احتمالاً از شما درباره سابقه پزشکی سوال کرده و ممکن است بخواهد علائم بینی خود را ثبت کنید تا ببیند آیا عوامل دیگری غیر از غذا نیز موجب آبریزش می‌شوند یا خیر.

یافتن راهکار برای تسکین آبریزش بینی

درمان آبریزش بینی هنگام غذا خوردن به شدت آن و به آلرژیک یا غیر آلرژیک بودن علت بستگی دارد.

در بسیاری موارد ساده‌ترین راه این است که از غذاهای محرک اجتناب کنید.

درمان آلرژی

اگر آبریزش بینی شما به آلرژی مربوط باشد، می‌توانید از آنتی‌هیستامین‌های بدون نسخه استفاده کنید، مانند:

کلاریتین (لوراتادین)
زایرتک (سیتریزین)
آلگرا (فکسوفنادین)

اسپری‌های کورتیکواستروئیدی نیز می‌توانند علائم آلرژی را کاهش دهند. بسیاری از آن‌ها بدون نسخه در دسترس‌اند، اما گزینه‌های قوی‌تر را پزشک تجویز می‌کند.

بسته به نوع آلرژی، ممکن است بتوانید از تزریق‌های ایمونوتراپی برای کنترل علائم استفاده کنید. برخی درمان‌های ایمونوتراپی نیز به صورت خوراکی وجود دارند.

مدیریت رینیت غیر آلرژیک

اگر دچار رینیت غیر آلرژیک هستید، آنتی‌هیستامین‌ها یا درمان‌های آلرژی کمکی نمی‌کنند. اما محصولات دیگری ممکن است مفید باشند.

اسپری بینی آتروونت (ipratropium bromide): می‌تواند از بروز علائم جلوگیری کند. توصیه می‌شود یک تا دو پاف در هر سوراخ بینی حدود یک ساعت قبل از خوردن غذای تند استفاده شود.
شستشوی بینی: برای هر نوع رینیت مؤثر است زیرا باعث پاکسازی مخاط می‌شود. می‌توانید محلول‌های آماده را از داروخانه تهیه کنید یا در خانه با روش استریل بسازید تا از عفونت جدی جلوگیری شود.

یافتن بهترین درمان ممکن است چند هفته طول بکشد و گاهی نیاز به ترکیبی از روش‌ها خواهد بود.

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: