شراب، به ویژه شراب قرمز، حاوی ترکیبات گیاهی مفیدی به نام آنتیاکسیدانها است که ممکن است به کاهش التهاب و حمایت از سلامت قلب کمک کند و همین ویژگی آن را از سایر نوشیدنیهای الکلی سنگین متمایز میسازد. با این حال، مصرف بیش از حد شراب یا هر نوع دیگری از الکل، میتواند دقیقاً اثر معکوس داشته باشد. اعتدال در مصرف الکل نکته کلیدی است؛ زیرا مصرف زیاد الکل میتواند منجر به تولید مواد سمی، افزایش استرس اکسیداتیو و تغییرات نامطلوب در میکروبیوم روده شود و التهاب مزمن را در سراسر بدن افزایش دهد.
شراب در مقابل سایر نوشیدنیهای الکلی
در مقایسه با مشروبات الکلی سنگین مانند ودکا یا ویسکی، شراب و آبجو به طور کلی مزایای ضدالتهابی بیشتری ارائه میدهند. این نوشیدنیها حاوی ترکیبات گیاهی به نام فنولها هستند که به عنوان آنتیاکسیدان عمل میکنند و به محافظت از سلولها در برابر آسیب کمک مینمایند¹. شراب قرمز تمایل دارد سطوح بالاتری از آنتیاکسیدانها را داشته باشد، به ویژه رسوراترول، که به دلیل اثرات ضدالتهابی و محافظت از قلب شناخته شده است¹.
مزایای بالقوه مصرف متعادل شراب شامل موارد زیر است²:
- سلامت قلب: از سطوح کلسترول سالم و گردش خون مناسب حمایت میکند.
- سلامت روده: به حفظ تعادل میکروبیوم روده کمک مینماید.
- کاهش التهاب: آنتیاکسیدانهایی را فراهم میکند که به کاهش پاسخهای التهابی بدن کمک میکنند.

ارتباط بین الکل و التهاب
هنگامی که کبد الکل را تجزیه میکند، محصولات جانبی سمی مانند استالدهید تولید میشود که میتواند به سلولها آسیب برساند و استرس اکسیداتیو را افزایش دهد³. استرس اکسیداتیو زمانی رخ میدهد که عدم تعادل بین رادیکالهای آزاد (مولکولهای ناپایدار) و آنتیاکسیدانهایی که آنها را خنثی میکنند، به وجود میآید. با گذشت زمان، این عدم تعادل میتواند منجر به التهاب مزمن و آسیب به سلولها و بافتها شود.
مصرف مزمن الکل همچنین میتواند تعادل باکتریهای ساکن در روده را تغییر دهد³. این تغییر باعث رشد باکتریهای مضر میشود و سد دفاعی روده را تضعیف میکند؛ در نتیجه، سمومی مانند لیپوپلیساکاریدها (LPS) میتوانند وارد جریان خون شوند. این پدیده به التهاب سراسری بدن منجر میشود که بر کبد، روده، مغز و قلب تأثیر میگذارد. التهاب مزمن با چندین بیماری مزمن مرتبط است⁴:
- دیابت
- افسردگی
- بیماری قلبی
- انواع خاصی از سرطان
- بیماری التهابی روده (IBD)
- بیماریهای خودایمنی مانند آرتریت
چگونه میتوان خطر التهاب هنگام مصرف الکل را کاهش داد؟
دستورالعملهای غذایی برای آمریکاییها، اعتدال در مصرف الکل را تا حداکثر یک نوشیدنی در روز برای زنان و حداکثر دو نوشیدنی در روز برای مردان تعریف میکنند²،⁵. یک نوشیدنی استاندارد معادل حدود ۱۵۰ میلیلیتر شراب، ۳۵۰ میلیلیتر آبجو، یا ۴۵ میلیلیتر مشروبات الکلی تقطیرشده است. برای کاهش خطر التهاب هنگام نوشیدن الکل، بهترین کار این است که در حد مجاز توصیه شده باقی بمانید.
نکات دیگری برای کمک به کاهش التهاب هنگام نوشیدن الکل شامل موارد زیر است⁶:
- پیروی از یک رژیم غذایی ضدالتهابی که سرشار از میوهها، سبزیجات، غلات کامل و چربیهای امگا ۳ باشد.
- ورزش منظم را در برنامه خود حفظ کنید.
- مدیریت استرس از طریق فعالیتهایی مانند یوگا، مدیتیشن یا تنفس عمیق.
- بدن خود را هیدراته (آبرسانی) نگه دارید.
- در طول هفته روزهایی بدون الکل داشته باشید.
- از سیگار کشیدن اجتناب نمایید.
- وزن خود را در یک محدوده متعادل حفظ کنید.
برخی افراد باید به طور کامل از مصرف الکل خودداری کنند، از جمله کسانی که⁷:
- باردار هستند.
- داروهایی مصرف میکنند که با الکل تداخل دارند.
- دارای شرایطی هستند که با التهاب یا مصرف الکل بدتر میشود، مانند IBD، پانکراتیت، یا بیماری کبد⁸،⁹.
- در حال بهبودی از اختلال مصرف الکل (AUD) هستند.
اقدامات بعدی
اگر از نوشیدن شراب لذت میبرید، اعتدال کلید اصلی حفظ سلامتی است. برای محافظت از سلامت خود و کاهش التهاب: مصرف خود را در حد مجاز نگه دارید و بدانید که یک نوشیدنی استاندارد چقدر است. همچنین، الگوی غذایی متعادل و ضدالتهابی را در اولویت قرار دهید. فعال بمانید و استرس خود را مدیریت کنید. اگر پس از نوشیدن متوجه علائمی مانند خستگی، درد مفاصل یا مشکلات گوارشی شدید، با پزشک خود صحبت کنید.
- Radonjić S, Maraš V, Raičević J, Košmerl T. Wine or Beer? Comparison, Changes and Improvement of Polyphenolic Compounds during Technological Phases. Molecules. 2020;25(21):4960. doi:10.3390/molecules25214960
- Lombardo M, Feraco A, Camajani E, Caprio M, Armani A. Health Effects of Red Wine Consumption: A Narrative Review of an Issue That Still Deserves Debate. Nutrients. 2023;15(8):1921. doi:10.3390/nu15081921
- Tharmalingam J, Gangadaran P, Rajendran RL, Ahn BC. Impact of Alcohol on Inflammation, Immunity, Infections, and Extracellular Vesicles in Pathogenesis. Cureus. 2024;16(3):e56923. doi:10.7759/cureus.56923
- National Institute of Health and Environmental Health Sciences. Inflammation.
- Centers for Disease Control and Prevention. About moderate alcohol use.
- Yu X, Pu H, Voss M. Overview of anti-inflammatory diets and their promising effects on non-communicable diseases. Br J Nutr. 2024;132(7):898-918. doi:10.1017/S0007114524001405
- MedlinePlus. Alcohol.
- Piovezani Ramos G, Kane S. Alcohol Use in Patients With Inflammatory Bowel Disease. Gastroenterol Hepatol (NY). 2021;17(5):211-225. PMID:34924888
- MedlinePlus. Pancreatitis..
- https://www.health.com/does-wine-cause-inflammation-11835654
