تودهها و برآمدگیهای واژن گاهی اوقات به دلایل مختلفی ایجاد میشوند. این تودهها ممکن است در داخل واژن یا در ناحیه خارجی آن، یعنی وولوا که شامل لابیاها است، ظاهر شوند. این وضعیت میتواند باعث درد یا ناراحتی شود و نیاز به بررسی دقیق دارد.
علل ایجاد تودههای واژن
تودههای واژن میتوانند به دلایل متعددی ایجاد شوند. شناخت این علل به درک بهتر وضعیت و انتخاب درمان مناسب کمک میکند. در ادامه، شایعترین دلایل این مشکل بررسی میشوند.
کیستهای واژن
کیستهای واژن ساختارهایی کیسهمانند در دیواره واژن هستند. این کیستها میتوانند حاوی چرک، هوا یا بافت اسکار باشند. انواع مختلفی از کیستها وجود دارند که هر یک ویژگیهای خاص خود را دارند.
- کیستهای بارتولین: این کیستها در یک یا هر دو طرف دهانه واژن ایجاد میشوند. آنها معمولاً به دلیل انسداد غدد بارتولین شکل میگیرند. این کیستها میتوانند دردناک باشند و گاهی نیاز به تخلیه دارند.
- کیستهای اندومتریوز: این تودهها از بافت اندومتریال تشکیل شده و در داخل واژن ظاهر میشوند. این مشکل معمولاً با بیماری اندومتریوز مرتبط است. این کیستها میتوانند با درد قاعدگی شدید همراه باشند.
- کیستهای مجرای گارتنر: این کیستها اغلب در دوران بارداری ایجاد میشوند. آنها نتیجه باقیمانده ساختارهای جنینی هستند. معمولاً بیخطرند، اما گاهی نیاز به بررسی پزشکی دارند.
- کیستهای اینکلوژن واژن: این کیستها پس از آسیب به دیواره واژن، مانند زایمان، ایجاد میشوند. بافت آسیبدیده زیر پوست گیر کرده و کیست تشکیل میدهد. این کیستها معمولاً کوچک و بدون علامت هستند.
برخی کیستها ممکن است بزرگ و دردناک باشند. با این حال، اکثر کیستهای واژن کوچک و بدون علائم هستند. تشخیص دقیق نوع کیست برای درمان مناسب ضروری است.
پولیپهای واژن
پولیپهای واژن زائدههای پوستی هستند که گاهی به آنها تگهای پوستی نیز گفته میشود. این پولیپها معمولاً بیخطر هستند. با این حال، در صورت ایجاد درد یا خونریزی قابل توجه، ممکن است نیاز به درمان داشته باشند.
این زائدهها اغلب به دلیل تغییرات هورمونی یا اصطکاک پوست ایجاد میشوند. پولیپها معمولاً نیازی به مداخله پزشکی ندارند. اما بررسی آنها توسط پزشک برای اطمینان از بیخطر بودن توصیه میشود.
زگیلهای واژن
زگیلهای واژن توسط ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) ایجاد میشوند. این ویروس یک عفونت مقاربتی است و میتواند خطر ابتلا به سرطان را افزایش دهد. زگیلها معمولاً بهصورت رشدهای کوچک و نامنظم در نزدیکی دهانه واژن ظاهر میشوند.
تشخیص زگیلهای داخل واژن ممکن است دشوار باشد. اما با استفاده از آینه میتوان زگیلهای خارجی را مشاهده کرد. عفونت هرپس نیز میتواند باعث ایجاد تاولهای تناسلی شود که گاهی شبیه جوش یا موهای زیرپوستی هستند.
این تاولها ممکن است ظاهری شبیه زخم یا تاول داشته باشند. آگاهی از این علائم برای تشخیص زودهنگام ضروری است. مراکز کنترل و پیشگیری از بیماریها (CDC) بر اهمیت تشخیص و درمان بهموقع این عفونتها تأکید دارند.
سرطان واژن
در موارد نادر، تودههای واژن ممکن است ناشی از سرطان واژن باشند. این تودهها از رشد غیرطبیعی سلولهای سرطانی در لایههای پوست یا غدد واژن ایجاد میشوند. علائم دیگر سرطان واژن شامل خونریزی غیرعادی یا ترشحات واژن است.
در مراحل پیشرفته، علائمی مانند یبوست، درد لگن، کمردرد یا تورم پاها ممکن است ظاهر شوند. با این حال، این علائم لزوماً به معنای سرطان نیستند و میتوانند ناشی از عفونت یا شرایط دیگر باشند. تشخیص زودهنگام این بیماری حیاتی است.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
هرگونه تغییر فیزیکی در ناحیه واژن نیاز به بررسی پزشکی دارد. تودهها یا برآمدگیها باید توسط پزشک ارزیابی شوند. این بررسی بهویژه در مواردی که تودهها خونریزی، ترشحات غیرعادی یا دردناک هستند، ضروری است.
اکثر تودههای واژن نیازی به درمانهای تهاجمی ندارند. پزشک میتواند با معاینه دقیق تشخیص دهد که آیا درمان بیشتری لازم است یا خیر. توجه به علائم و مراجعه بهموقع به پزشک از مشکلات جدیتر جلوگیری میکند.
نحوه تشخیص تودههای واژن
پزشک معمولاً با معاینه خارجی واژن شروع میکند. همچنین ممکن است معاینه فیزیکی داخلی انجام دهد. این معاینه برای شناسایی نوع توده ضروری است.
گاهی اوقات پزشک نمونهای از توده را برای آزمایش به آزمایشگاه میفرستد. این کار برای بررسی وجود سلولهای مضر انجام میشود. آزمایشهای تصویربرداری مانند سونوگرافی ترانسواژینال یا تصویربرداری شکمی نیز ممکن است برای تعیین اندازه تودهها استفاده شود.
گزینههای درمانی چیست؟
درمان تودههای واژن به علت اصلی آنها بستگی دارد. گزینههای درمانی متنوعی برای هر نوع توده وجود دارد. در ادامه روشهای درمانی رایج توضیح داده شدهاند.
درمان کیستها
استفاده از تامپون ممکن است ناراحتی را افزایش دهد. همچنین میتواند روند بهبودی را مختل کند. در صورت عفونی شدن کیست، پزشک ممکن است آنتیبیوتیک تجویز کند.
پزشک همچنین ممکن است درمانهای خانگی و تغییراتی در سبک زندگی را توصیه کند، از جمله:
- حمام سیتز: نشستن در چند اینچ آب گرم میتواند به کاهش درد کمک کند. این حمام را میتوان در وان یا با استفاده از دستگاه مخصوص سیتز انجام داد.
- مصرف داروهای ضد درد بدون نسخه: داروهایی مانند ایبوپروفن یا استامینوفن میتوانند درد را تسکین دهند. این داروها باید طبق دستور پزشک مصرف شوند.
- پرهیز از لباسهای تنگ و غیرقابل تنفس: استفاده از لباس زیر نخی طبیعی به بهبود جریان هوا کمک میکند. این کار از تحریک بیشتر جلوگیری میکند.
- اجتناب از رابطه جنسی و تامپون: این موارد میتوانند علائم کیست دردناک یا عفونی را تشدید کنند. این کار همچنین به تسریع بهبودی کمک میکند.
درمان تودههای ناشی از HPV
عفونت HPV قابل درمان نیست، اما زگیلها را میتوان حذف کرد. پزشک ممکن است از روشهایی مانند انجماد یا جراحی لیزری برای حذف زگیلها استفاده کند. این روشها معمولاً در صورت ایجاد ناراحتی یا علائم دیگر توصیه میشوند.
درمان سرطان واژن
درمان سرطان واژن به میزان پیشرفت بیماری بستگی دارد. در صورت وجود سلولهای پیشسرطانی، پزشک ممکن است درمانهای موضعی یا جراحی لیزری را پیشنهاد کند. این روشها برای از بین بردن سلولهای غیرطبیعی استفاده میشوند.
در سرطانهای پیشرفتهتر، ممکن است نیاز به جراحی برای برداشتن بافت سرطانی باشد. سایر درمانها شامل موارد زیر است:
- پرتو درمانی: برای از بین بردن سلولهای سرطانی استفاده میشود.
- شیمیدرمانی: برای کاهش رشد سلولهای سرطانی به کار میرود.
- داروهای مهارکننده گسترش سرطان: این داروها از پخش شدن سلولهای سرطانی جلوگیری میکنند.
پزشک ممکن است درمانهای شخصیسازیشدهای را بر اساس علت توده پیشنهاد کند. این درمانها به بهبود کیفیت زندگی بیمار کمک میکنند.
نکات پایانی
تودههای واژن اغلب طبیعی هستند و جای نگرانی ندارند. با این حال، اگر این تودهها بزرگ شوند، دردناک باشند یا باعث خونریزی و عفونت شوند، نیاز به درمان دارند. مراجعه به پزشک برای ارزیابی و درمان بهموقع این تودهها ضروری است.
تشخیص زودهنگام و درمان مناسب میتواند از عوارض جلوگیری کند. آگاهی از علائم و توجه به تغییرات بدن به حفظ سلامت کمک میکند. اگر هرگونه علامت غیرعادی مشاهده کردید، حتماً با پزشک مشورت کنید.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- Genital herpes – CDC Fact Sheet. (2017, February 9)
https://www.cdc.gov/std/herpes/stdfact-herpes-detailed.htm - Genital warts. (2018, March 14)
https://www.womenshealth.gov/a-z-topics/genital-warts - Kondi-Pafiti, A., Grapsa, D., Papakonstantinou, K., Kairi-Vassilatou, E., & Xasiiakos, D. (2008). Vaginal cysts: A common pathologic entity revisited [Abstract]. Clinical and Experimental Obstetrics and Gynecology. 35(1), 41–44
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18390079 - Signs and symptoms of vaginal cancer. (2018, March 19)
https://www.cancer.org/cancer/vaginal-cancer/detection-diagnosis-staging/signs-symptoms.html - Treating vaginal cancer. (n.d.)
https://www.cancer.org/cancer/vaginal-cancer/treating.html - What is vaginal cancer? (2018, March 19)
https://www.cancer.org/cancer/vaginal-cancer/about/what-is-vaginal-cancer.html - https://www.medicalnewstoday.com/articles/322782
