درمان عفونت گوش با آنتی‌بیوتیک‌ها

عفونت‌های گوشی که به‌صورت خودبه‌خود بهبود نمی‌یابند، معمولاً با آنتی‌بیوتیک‌ها درمان می‌شوند. نوع آنتی‌بیوتیکی که تجویز می‌شود، بسته به نوع عفونت و علائم شما می‌تواند به‌صورت خوراکی یا قطره‌ای باشد که مستقیماً در گوش استفاده می‌شود.

این تصمیم درمانی بر اساس شدت علائم و وضعیت سلامت عمومی فرد گرفته می‌شود، زیرا هدف پزشک، کنترل عفونت و جلوگیری از عوارض احتمالی آن است.

انواع عفونت گوش و علائم آن‌ها

عفونت گوش زمانی اتفاق می‌افتد که باکتری‌ها یا ویروس‌ها به ساختارهای گوش حمله کنند. در بسیاری از موارد، بدن توانایی مقابله با عفونت را دارد و نیازی به آنتی‌بیوتیک نیست.¹

اما اگر علائم بیش از دو تا سه روز ادامه یابند یا بدتر شوند، وقت آن است که به پزشک مراجعه کنید تا نوع عفونت را تشخیص داده و درمان مناسب را آغاز کند.

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

علائم انواع مختلف عفونت گوش که ممکن است نیاز به آنتی‌بیوتیک داشته باشند شامل موارد زیر هستند:

عفونت گوش داخلی: این نوع عفونت منجر به التهاب در محفظه‌های پر از مایع گوش داخلی می‌شود و با عنوان لابیرنتیت شناخته می‌شود. این وضعیت معمولاً پس از سرماخوردگی یا عفونت تنفسی رخ می‌دهد و می‌تواند منجر به کاهش شنوایی، وزوز گوش (صدای زنگ)، سرگیجه، از دست دادن تعادل، حالت تهوع و درد گوش شود.²
عفونت گوش میانی: با نام اوتیت میانی با افیوژن شناخته می‌شود و هنگامی رخ می‌دهد که مایع پشت پرده گوش تجمع یابد. این وضعیت باعث درد گوش، تب، احساس فشار در گوش‌ها و کاهش شنوایی می‌شود.³
عفونت گوش خارجی: این نوع عفونت که به اوتیت اکسترنا یا «گوش شناگران» معروف است، موجب التهاب کانال گوش می‌شود. علائم آن شامل خارش، درد، خروج ترشحات از گوش و صدای خفه‌شده هستند.⁴

در برخی موارد، پزشک نسخه‌ای از آنتی‌بیوتیک را برای استفاده در صورت عدم بهبودی تجویز می‌کند.¹ در چنین مواقعی، اگر علائم یک روز یا بیشتر ادامه یابند، نیازی به مراجعه مجدد به پزشک برای شروع دارو نخواهد بود.

با این حال، در موارد دیگر، پزشک ممکن است رویکرد «مراقبت و مشاهده» را انتخاب کند و بلافاصله آنتی‌بیوتیک تجویز نکند. این روش به‌ویژه در کودکان زیر دو سال که تشخیص دقیق عفونت گوش دشوار است، رایج‌تر می‌باشد.³

در صورتی که عفونت گوش منشأ ویروسی داشته باشد، آنتی‌بیوتیک تجویز نمی‌شود، زیرا این داروها بر ویروس‌ها اثری ندارند. در چنین مواردی، درمان بر پایه کنترل علائم، استراحت، مصرف مسکن‌های بدون نسخه و مراقبت‌های خانگی تمرکز دارد تا بدن بتواند با ویروس مقابله کند.⁵

Verywell / Katie Kerpel

آنتی‌بیوتیک‌های خوراکی

اولین خط درمان برای بیشتر عفونت‌های شایع گوش، آموکسی‌سیلین خوراکی است که از دسته آنتی‌بیوتیک‌های پنی‌سیلینی می‌باشد.⁶

آموکسی‌سیلین با اولین دوز مصرفی شروع به مبارزه با عفونت می‌کند و علائم معمولاً ظرف دو تا سه روز بهبود می‌یابند، اما برای اثربخشی کامل دارو، مصرف آن باید تا پایان دوره تجویز شده ادامه یابد.

در بیشتر موارد، آنتی‌بیوتیک‌های خوراکی برای کودکان به صورت شربت و برای بزرگسالان به شکل قرص یا کپسول عرضه می‌شوند.

سایر آنتی‌بیوتیک‌های خوراکی رایج برای درمان عفونت‌های گوش عبارتند از:⁶

آگمنتین (آموکسی‌سیلین/کلاوولانات): این داروی ترکیبی دارای اثر طیف وسیع است و زمانی استفاده می‌شود که آموکسی‌سیلین به‌تنهایی مؤثر نباشد.
امنسیف (سفدینیر): این دارو از گزینه‌های درمانی خط سوم است، در صورتی که آموکسی‌سیلین و آگمنتین مؤثر نباشند، یا اگر بیمار به پنی‌سیلین حساسیت داشته باشد، ممکن است اولین انتخاب باشد.
سفوروکسیم: گرچه نام تجاری آن (Ceftin) دیگر در دسترس نیست، ولی برندهای ژنریک آن موجود هستند. این دارو نیز در خط سوم درمان یا برای بیماران با حساسیت به پنی‌سیلین کاربرد دارد.
سفپودوکسیم: برندهای تجاری این دارو نیز متوقف شده‌اند، ولی نسخه‌های ژنریک همچنان وجود دارند و مانند داروهای بالا در درمان بیماران حساس به پنی‌سیلین کاربرد دارند.
زیتروماکس (آزیترومایسین): دوره درمانی این دارو معمولاً پنج‌روزه است و به‌صورت «Z-Pak» شناخته می‌شود؛ دو قرص در روز اول و سپس یک قرص در چهار روز بعدی مصرف می‌شود.⁷
باکتریم (سولفامتوکسازول/تری‌متوپریم): این دارو ترکیبی از دو آنتی‌بیوتیک است و زمانی تجویز می‌شود که سایر درمان‌ها پاسخگو نباشند.

شیوع عفونت گوش در کودکان چقدر است؟

بیشتر کودکان حداقل یک بار در دوران کودکی دچار عفونت گوش می‌شوند. تا سه‌سالگی، پنج نفر از هر شش کودک حداقل یک بار این تجربه را دارند.³

عفونت گوش یکی از شایع‌ترین دلایل مراجعه کودکان به پزشک است، اما مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها می‌تواند باکتری‌های مفید بدن را نیز از بین ببرد. برای جلوگیری از عوارض گوارشی مانند اسهال، ممکن است مصرف پروبیوتیک‌ها همراه با آنتی‌بیوتیک توصیه شود.⁸

اگر آنتی‌بیوتیک‌ها مؤثر نباشند چه باید کرد؟

اگر پس از مصرف آنتی‌بیوتیک علائم شما بهبود نیافت، ممکن است عامل عفونت یک ویروس باشد. یا اینکه باکتری‌های عامل بیماری به آنتی‌بیوتیک تجویزی مقاوم بوده و نیاز به دارویی متفاوت وجود داشته باشد.⁹

قطره‌های آنتی‌بیوتیکی گوش

آنتی‌بیوتیک‌ها می‌توانند به شکل قطره گوش نیز باشند که بیشتر برای عفونت‌های گوش خارجی تجویز می‌شوند.¹⁰ این قطره‌ها تنها با نسخه پزشک قابل تهیه هستند و انواع مختلفی دارند که شامل موارد زیر هستند:

سیپرو (سیپروفلوکساسین): این قطره‌ها برای درمان عفونت‌های باکتریایی گوش خارجی و همچنین پیشگیری از عفونت پس از جراحی لوله‌گذاری گوش استفاده می‌شوند.¹¹
اوکوفلوکس (اوفلوکساسین): این دارو برای درمان عفونت‌های گوش خارجی و برخی عفونت‌های گوش میانی کاربرد دارد.¹²
نئومایسین/پولیمیکسین/هیدروکورتیزون: این ترکیب شامل دو آنتی‌بیوتیک و یک کورتون است که برای درمان عفونت‌های باکتریایی و عفونت‌های پس از عمل کاربرد دارد.¹³ داروی برند Cortisporin-TC نمونه‌ای از این ترکیب است.

چه کسانی نباید از قطره گوش استفاده کنند؟

گرچه قطره گوش می‌تواند در درمان عفونت‌ها مفید باشد، اما در برخی موارد نباید از آن استفاده کرد. به‌عنوان مثال، اگر پرده گوش پاره شده باشد، نباید از قطره‌هایی استفاده کرد که اثر سمی بر ساختارهای عصبی گوش دارند.

در چنین شرایطی، ورود مایع قطره به قسمت‌های عمقی‌تر گوش می‌تواند مشکلات بیشتری ایجاد کند و به ساختارهای حساس آسیب برساند.

آنتی‌بیوتیک‌ها چقدر سریع اثر می‌کنند؟

درد گوش و سایر علائم عفونت معمولاً ظرف دو تا سه روز پس از شروع مصرف آنتی‌بیوتیک کاهش می‌یابند. اما کاهش شنوایی و مایع تجمع‌یافته ممکن است چند هفته زمان نیاز داشته باشد تا به‌طور کامل برطرف شود.

در برخی موارد، حتی با درمان آنتی‌بیوتیکی، عفونت ممکن است تا چند هفته ادامه داشته باشد. به‌خصوص اگر مایعی در گوش میانی باقی بماند، بهبود کامل می‌تواند تا شش هفته به طول انجامد.¹

نکات کلیدی

اگر درد گوش، شنیدن صداهای مبهم یا سایر علائم عفونت گوش ظرف دو تا سه روز برطرف نشد، به پزشک مراجعه کنید.
اگر عفونت خودبه‌خود بهبود نیافت، آنتی‌بیوتیک‌ها را به‌صورت خوراکی یا قطره گوش مصرف کنید.
دوره درمان با آنتی‌بیوتیک را به‌طور کامل به پایان برسانید تا از عود مجدد یا بدترشدن عفونت جلوگیری شود.

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: