راهکارهای ساده برای مدیریت خارش مرتبط با ام‌اس (MS)

خارش مرتبط با ام‌اس (مولتیپل اسکلروزیس) ناشی از مشکلات عصبی است، نه التهاب پوستی، و معمولاً به طور ناگهانی می‌آید و می‌رود. این خارش به عنوان یکی از چندین علامت ام‌اس، می‌تواند آزاردهنده باشد. می‌توانید درمان‌های خانگی مانند کمپرس سرد و پوشیدن لباس‌های گشاد را امتحان کنید. اگر خوددرمانی کارساز نبود، با پزشک خود مشورت کنید تا گزینه‌های درمانی را بررسی نمایید.

نشانه‌های رایج خارش مرتبط با ام‌اس

خارش می‌تواند یکی از اولین علائم ام‌اس باشد. این علامت اغلب با سایر احساسات مرتبط با عصب مانند سوزن سوزن شدن، سوزش یا دردهای تیرکشنده ظاهر می‌شود¹.

• الگوی پاروکسیسم (ناگهانی و گذرا): خارش مرتبط با ام‌اس معمولاً به طور ناگهانی می‌آید و می‌رود (Paroxysmal). این ویژگی به تمایز آن از سایر علل خارش کمک می‌کند.
• خارش دوطرفه و موضعی: خارش در یک نقطه مشخص در هر دو طرف بدن می‌تواند نشان‌دهنده خارش مرتبط با ام‌اس باشد. خارش نوروپاتیک اغلب در مناطق خاصی رخ می‌دهد، نه در تمام بدن.
• مدت زمان کوتاه: اگرچه حملات خارش ممکن است روزانه شش بار یا بیشتر رخ دهند، اما معمولاً فقط چند ثانیه تا چند دقیقه طول می‌کشند. این دوره‌ها می‌توانند بسیار شدید و مختل‌کننده باشند، به ویژه اگر در شب رخ دهند.

توجه: ام‌اس معمولاً باعث راش پوستی نمی‌شود. با این حال، خاراندن پوست در پاسخ به خارش می‌تواند باعث قرمزی و التهاب شود. برخی از داروهای درمان ام‌اس نیز ممکن است به عنوان عارضه جانبی باعث ایجاد راش شوند.

چگونه آسیب عصبی منجر به خارش پوست می‌شود؟

برخلاف نیش پشه یا اگزما که باعث التهاب پوست می‌شوند، خارش مرتبط با ام‌اس ناشی از سیگنال‌های عصبی غیرطبیعی در مغز است. به این وضعیت خارش نوروپاتیک (Neuropathic Itch) گفته می‌شود.

مانند سایر علائم ام‌اس، سوءتفاهم عصبی که باعث خارش نوروپاتیک می‌شود، ناشی از میلین‌زدایی اعصاب در مغز و/یا نخاع شما است. از دست دادن پوشش محافظ میلین اعصاب، باعث می‌شود آن‌ها سیگنال‌های نادرست ارسال کنند که به خارش ناگهانی و سایر احساسات غیرطبیعی (مانند سوزن سوزن شدن یا سوزش) منجر می‌شود.

• محرک‌های رایج:گرما یک محرک رایج برای خارش مرتبط با ام‌اس است؛ برخی حرکات نیز ممکن است یک دوره خارش را تحریک کنند.
• عوارض جانبی دارو: برخی از درمان‌های اصلاح‌کننده بیماری ام‌اس (DMTs) نیز ممکن است به عنوان یک عارضه جانبی بالقوه باعث خارش شوند. در صورت مشکوک بودن به واکنش آلرژیک، باید فوراً به پزشک مراجعه کنید.

یافتن تسکین: مدیریت خارش در ام‌اس

خبر خوب این است که علائم پاروکسیسم مانند دوره‌های خارش معمولاً نشان‌دهنده عود (Relapse) ام‌اس نیستند. با این حال، این علامت می‌تواند در فعالیت‌های روزمره شما تداخل ایجاد کرده و کیفیت زندگی شما را کاهش دهد. همچنین، خاراندن می‌تواند منجر به عفونت پوستی یا ایجاد جای زخم شود.

راهکارهای خود مراقبتی و خانگی

برخی از استراتژی‌ها برای کمک به جلوگیری از خاراندن عبارتند از:

• کوتاه نگه داشتن ناخن‌ها.
• استفاده ملایم از مرطوب‌کننده.
• پوشیدن لباس‌هایی که نواحی دارای خارش را می‌پوشانند.
• استفاده از کمپرس‌های سرد (زیرا گرما یک محرک رایج است).
• پوشیدن لباس‌های گشاد و خنک برای جلوگیری از گرم شدن بیش از حد.

درمان‌های دارویی

اگر اقدامات دیگر مؤثر نبود یا علائم شما شدید بود، پزشک شما ممکن است داروهایی را توصیه کند. این داروها اغلب شامل داروهای ضدتشنج هستند که بر سیگنال‌های عصبی تأثیر می‌گذارند، مانند:

• گاباپنتین (Neurontin)
• پرگابالین (Lyrica)
• کاربامازپین (Tegretol)
• فنی‌توئین (Dilantin)

نکته مهم: درمان‌های موضعی (مانند کرم‌های کورتیکواستروئید بدون نسخه یا تجویزی) برای خارش نوروپاتیک کمکی نمی‌کنند، زیرا ریشه مشکل پوست نیست، بلکه عصب است.

آیا متوجه شده‌اید که گرما یا زمان خاصی از روز، خارش شما را بدتر می‌کند؟