تحقیقات جدید نشان میدهند که بهبود همزمان رژیم غذایی و سطح فعالیت بدنی مؤثرترین استراتژی برای جلوگیری از افزایش وزن، به ویژه کاهش چربی احشایی (Visceral Fat)، است. این نوع چربی که اندامهای داخلی شکم را احاطه کرده، برای سلامتی مضرترین نوع چربی محسوب میشود.
اهمیت چربی احشایی و خطرات آن
چربی احشایی، چربی اطراف ناحیه شکم است که اندامهای داخلی را محافظت میکند. داشتن مقدار ناسالم از چربی احشایی میتواند خطر ابتلای فرد را به چندین بیماری جدی افزایش دهد.
- خطرات سلامتی: مطالعات نشان دادهاند که چربی احشایی بیش از حد با افزایش خطر ابتلا به بیماریهایی مانند دیابت نوع ۲، سندرم متابولیک، بیماری کبد چرب غیرالکلی¹، بیماریهای قلبی عروقی، سکته مغزی، آپنه خواب، سرطان² و بیماری آلزایمر³ مرتبط است.
- اهمیت پیشگیری: به گفته دکتر شایان آریا نژاد، چاقی شکمی یک نگرانی عمده برای سلامت عمومی است و پیدا کردن راههای مؤثر برای جلوگیری از تجمع این نوع چربی، به ویژه چربی احشایی که خطر بیماریهای قلبی-متابولیک و مرگ زودرس را بالا میبرد، بسیار مهم است.

🔬 یافتههای مطالعه جدید
یک مطالعه جدید که دادههای بهداشتی بیش از ۷۰۰۰ شرکتکننده در مطالعه فنلند در بریتانیا را تجزیه و تحلیل کرد، به بررسی تأثیر تغییرات سبک زندگی بر ترکیب بدن پرداخت.
روش تحقیق
- محققان میانگین تغییرات در مصرف غذاها بر اساس رژیم غذایی مدیترانهای و همچنین میزان فعالیت بدنی شرکتکنندگان را در یک دوره متوسط ۷ ساله دنبال کردند.
- از اسکنهای DEXA برای ارزیابی دقیق چربی بدن شرکتکنندگان استفاده شد تا بین چربی زیر جلدی (Subcutaneous) و چربی احشایی تمایز قائل شوند.
نتایج کلیدی
- رویکرد ترکیبی، بهترین نتیجه: شرکتکنندگانی که به طور همزمان کیفیت رژیم غذایی و سطح فعالیت بدنی خود را بهبود بخشیدند، بالاترین میزان کاهش چربی بدن را تجربه کردند. در حالی که بهبود تنها یکی از این عوامل، پیشرفتهای متوسطی در چربی بدن نشان داد.
- تأثیر خاص بر چربی احشایی: پس از تنظیم فاکتور شاخص توده بدنی (BMI)، نتایج نشان داد که تغییرات همزمان در رژیم و فعالیت بدنی، منجر به کاهش قابل توجهی در سطوح چربی احشایی شده است.
- میزان کاهش: شرکتکنندگانی که رژیم غذایی و ورزش خود را بهبود بخشیدند، به طور متوسط ۱.۹ کیلوگرم کمتر چربی کل بدن و ۱۵۰ گرم کمتر چربی احشایی نسبت به کسانی که تنها یکی از موارد را بهبود دادند، به دست آوردند.
⚖️ مزیت استراتژی ترکیبی
دکتر آریا نژاد توضیح میدهد که بهبود همزمان هر دو رفتار، مزایای بیشتری نسبت به بهبود یکی به تنهایی دارد. او این رفتارها را استراتژیهای مکمل میداند، نه رقیب.
- جلوگیری از جبران: مطالعات طولانیمدت اغلب رژیم غذایی و فعالیت بدنی را جداگانه بررسی میکنند، اما این روش واقعبینانه نیست؛ زیرا افراد ممکن است رفتارهای جبرانی داشته باشند. به عنوان مثال، فعالتر شدن ممکن است باعث شود فرد بیشتر غذا بخورد، یا برعکس.
- توزیع سالمتر چربی: بهبود همزمان رژیم و ورزش نه تنها با افزایش وزن کمتر مرتبط بود، بلکه با الگوی سالمتری از توزیع چربی بدن نیز همراه بود.
🗣️ دیدگاههای متخصصان
دکتر ست کیپنیس، مدیر جراحی چاقی، تأکید میکند که این مطالعه شواهدی برای توصیههای روزمره او به بیمارانش فراهم میکند:
- تأکید بر چربی احشایی: او توضیح میدهد که چربی نگرانکننده، چربیای نیست که بتوان آن را نیشگون گرفت (چربی زیر جلدی)، بلکه چربی احشایی عمیقتر است که اندامها را احاطه کرده است. این مطالعه نشان داد که رویکرد ترکیبی به ویژه در کاهش این چربی خطرناک مؤثر است.
- پیام انگیزشی: این یافته که افرادی که در ابتدای مطالعه اضافه وزن یا کمتحرک بودند، بیشترین مزایا را مشاهده کردند، بسیار دلگرمکننده است. این نتایج پیام انگیزشی و امیدوارکنندهای را برای بیمارانی که اغلب احساس دلسردی میکنند، به همراه دارد.
هر روشی که بتواند چربی احشایی را کاهش دهد، برای بیمار مفید است، زیرا این نوع چربی ریسک دیابت و بیماریهای قلبی عروقی را افزایش میدهد. مطالعات بیشتری برای تعیین رژیمها و تمرینات بهینه برای حذف و حفظ کاهش چربی احشایی مورد نیاز است.
