دانشمندان ارتباطی بین میزان توده عضلانی، چربی احشایی و سرعت پیری مغز کشف کرده‌اند. مطالعات گذشته نشان می‌دهند که یکی از مضرترین نواحی برای انباشت چربی، چربی احشایی است که در ناحیه شکمی قرار دارد. تحقیقات پیشین، مقادیر بالای چربی احشایی را با افزایش خطر ابتلا به چندین مشکل سلامتی، از جمله بیماری آلزایمر، مرتبط دانسته‌اند.
یک تحقیق جدید به این نتیجه رسیده است که داشتن توده عضلانی بیشتر و نسبت کمتر چربی احشایی به عضله، ممکن است به جوان ماندن مغز کمک کند. این یافته‌ها می‌توانند در کاهش خطر آتی ابتلا به بیماری‌های مرتبط با مغز مانند زوال عقل مؤثر باشند. با وجود اینکه چربی می‌تواند در سراسر بدن یافت شود، بررسی‌های گذشته نشان می‌دهند که یکی از نواحی که انباشت چربی در آن پتانسیل آسیب بیشتری دارد، در ناحیه داخلی شکم است.
ارتباط بین چربی احشایی، عضله و سن مغز
چربی احشایی نوعی از چربی است که تحقیقات پیشین مقادیر بالای آن را با افزایش خطر ابتلا به بیماری‌های مختلفی مرتبط دانسته‌اند. از جمله این بیماری‌ها می‌توان به بیماری قلبی، سکته مغزی، دیابت نوع ۲، سندرم متابولیک، بیماری کبد چرب غیرالکلی، آپنه خواب و انواع خاصی از سرطان اشاره کرد. علاوه بر این موارد، چربی احشایی با نوعی از زوال عقل که به بیماری آلزایمر شهرت دارد نیز مرتبط شناخته شده است.
اخیراً، یک مطالعه جدید که در نشست سالانه انجمن رادیولوژی آمریکای شمالی (RSNA) ارائه شد، اطلاعات ما را در مورد ارتباط احتمالی بین چربی احشایی و سلامت مغز افزایش داده است. محققان در این تحقیق دریافتند که داشتن توده عضلانی بالاتر و نسبت کمتر چربی احشایی به عضله می‌تواند به جوان ماندن مغز کمک کند. در نتیجه، این وضعیت می‌تواند خطر آتی ابتلا به بیماری‌های مرتبط با مغز مانند بیماری آلزایمر را در افراد کاهش دهد. این یافته‌های اولیه هنوز به طور رسمی در یک مجله علمی مورد بررسی همتایان منتشر نشده‌اند.
اندازه‌گیری چربی احشایی، توده عضلانی و سن مغز
برای انجام این تحقیق، محققان ۱۱۶۴ بزرگسال سالم را با میانگین سنی حدود ۵۵ سال به کار گرفتند. به همه شرکت‌کنندگان اسکن ام‌آرآی تمام بدن داده شد که از یک تکنیک ویژه استفاده می‌کرد و به دانشمندان کمک می‌کرد تا بافت‌های عضلانی، چربی و مغز را با دقت بیشتری در طول اسکن شناسایی کنند.
سپس دانشمندان یک الگوریتم هوش مصنوعی را برای اندازه‌گیری حجم کلی عضلات، چربی احشایی، چربی زیر پوستی و سن مغز هر شرکت‌کننده به کار بردند. دکتر سیروس راجی، نویسنده اصلی مطالعه، توضیح داد که کار قبلی آن‌ها نشان داده که چربی احشایی با آسیب‌شناسی آلزایمر و التهاب عصبی مرتبط است. او افزود که از دست دادن عضله اغلب با افزایش چربی احشایی همراه است و این دو در کنار هم، تصویر واضح‌تری از ترکیب بدنی ناسالم ارائه می‌دهند. به دلیل درهم تنیدگی چاقی، کمبود توده عضلانی و خطر آلزایمر، مطالعه همزمان عضله و چربی احشایی با استفاده از ام‌آرآی تمام بدن به آن‌ها این امکان را داد که بهتر بفهمند چگونه این تغییرات بدنی در میزان پیری ظاهری مغز منعکس می‌شوند.
ارتباط چربی احشایی بالاتر با سن مغزی بیشتر
در پایان این مطالعه، محققان به این نتیجه رسیدند که داشتن نسبت بالاتر چربی احشایی به عضله با سن مغزی بالاتر مرتبط است، در حالی که چربی زیر پوستی هیچ ارتباط معناداری با سن مغز نشان نداد. دکتر راجی توضیح داد که چربی احشایی، چربی “پنهان” و فعال بیولوژیکی در اطراف اندام‌های شکمی است که با التهاب و بیماری‌های متابولیک مرتبط است. او گفت ارتباط آن با مغزهایی که مسن‌تر به نظر می‌رسند، نشان می‌دهد که این چربی به عنوان یک عامل کلیدی در سلامت مغز آسیب‌دیده عمل می‌کند.
او این نکته را برجسته کرد که عدم وجود ارتباط بین چربی زیر پوستی و سن مغز نشان می‌دهد که همه چربی‌ها یکسان نیستند. این تفاوت دلیلی کلیدی است که چرا ام‌آرآی مغز و بدن ابزاری قدرتمند برای بصری‌سازی و اندازه‌گیری این انواع چربی و ارتباط آن‌ها با سلامت مغز است. چربی احشایی التهاب و استرس متابولیک را در سراسر بدن به حرکت در می‌آورد، و همین فرآیندها می‌توانند تغییراتی را در مغز تسریع کنند که باعث می‌شوند مسن‌تر به نظر برسد. همزمان، توده عضلانی کم، انعطاف‌پذیری متابولیک را کاهش می‌دهد و با ضعف، بی‌تحرکی و تغییرات هورمونی مرتبط است که ممکن است ساختار مغز را به صورت منفی تحت تأثیر قرار دهند.
تأثیر محافظتی توده عضلانی بیشتر بر پیری مغز
محققان علاوه بر یافته‌های قبلی، کشف کردند که به طور کلی، شرکت‌کنندگان مطالعه با توده عضلانی بیشتر، تمایل داشتند مغزهایی داشته باشند که جوان‌تر به نظر می‌رسند. دکتر راجی اظهار داشت که توده عضلانی یکی از مهم‌ترین شاخص‌های سلامت کلی متابولیک و جسمی است. به همین دلیل، این واقعیت که شرکت‌کنندگان با عضله بیشتر دارای مغزهای جوان‌تری بودند، ارتباط معناداری بین سلامت عضلانی و پیری مغز را مطرح می‌سازد.
از دست دادن عضله اغلب در کنار التهاب، چاقی و سایر عوامل خطر بیماری آلزایمر رخ می‌دهد. دکتر راجی افزود که با نشان دادن اینکه توده عضلانی بیشتر با سن مغزی جوان‌تر در ام‌آرآی مطابقت دارد، نتایج آن‌ها نگهداری توده عضلانی را به عنوان یک هدف بالقوه قابل اجرا برای حمایت از پیری سالم‌تر مغز برجسته می‌کند. این یافته‌ها شواهد عینی و قابل اندازه‌گیری از ارتباط بین سلامت مغز و ترکیب بدن فراهم می‌سازند.
شواهد عینی از پیوند سلامت مغز و ترکیب بدن
دکتر منیشا پارولکار، مدیر بخش سالمندی در مرکز پزشکی دانشگاه هکنساک، در مورد این تحقیق اظهار نظر کرد. او گفت که در عمل بالینی، پزشکان به طور مداوم به بیماران در مورد اهمیت حفظ ترکیب بدنی سالم توصیه می‌کنند، اما این تحقیق شواهد عینی را ارائه می‌دهد. این شواهد به‌طور مستقیم سلامت مغز را از طریق داده‌های مبتنی بر ام‌آرآی به ترکیب بدن مرتبط می‌سازند.
او افزود که مشاهده یک رابطه قابل اندازه‌گیری بین حجم عضلانی بالاتر و سن مغزی “جوان‌تر”، و برعکس، نسبت بالاتر چربی احشایی به عضله با سن مغزی “مسن‌تر”، توصیه‌هایی که ما به بیماران می‌دهیم را تقویت می‌کند. این یافته‌ها بحث را از تندرستی عمومی به یک تأثیر خاص و قابل اندازه‌گیری بر یک عضو حیاتی (مغز) منتقل می‌کنند که می‌تواند بسیار برای بیماران انگیزاننده باشد. دکتر پارولکار ادامه داد که مهم است محققان به کاوش روش‌های قابل دسترس برای کُند کردن پیری مغز ادامه دهند، مانند رژیم غذایی و ورزش برای تغییر ترکیب بدن. با افزایش سن جمعیت، شیوع زوال شناختی و بیماری‌های نورودژنراتیو مانند آلزایمر رو به افزایش است و بار سنگینی بر دوش افراد، خانواده‌ها و سیستم‌های بهداشتی تحمیل می‌کند. یافتن عوامل خطر قابل تغییر به افراد استراتژی‌های ملموس و توانمندساز برای محافظت از سلامت مغز خود می‌دهد. مداخله‌هایی که بر افزایش توده عضلانی و کاهش چربی احشایی متمرکز هستند، به ویژه امیدوارکننده هستند، زیرا از طریق تغییرات سبک زندگی قابل دستیابی هستند و راهی فعال برای تقویت انعطاف‌پذیری مغز و کاهش خطر اختلال شناختی آتی ارائه می‌دهند.
❔ سؤالات متداول
چربی احشایی دقیقاً چیست و چرا خطرناک است؟
چربی احشایی نوعی از چربی است که در اعماق حفره شکمی و اطراف اندام‌های حیاتی بدن ذخیره می‌شود و به عنوان چربی “پنهان” شناخته می‌شود. این چربی به صورت بیولوژیکی بسیار فعال است و مواد التهابی و هورمون‌هایی ترشح می‌کند که در سراسر بدن حرکت می‌کنند. این فرآیند التهابی می‌تواند باعث استرس متابولیک شده و با بیماری‌هایی مانند بیماری قلبی، دیابت نوع ۲ و همچنین تسریع پیری مغز مرتبط است.
چگونه توده عضلانی می‌تواند به سلامت مغز کمک کند؟
توده عضلانی به عنوان یک شاخص مهم برای سلامت کلی متابولیک بدن عمل می‌کند و با داشتن عضله بیشتر، افراد تمایل به داشتن مغزهایی دارند که در ام‌آرآی جوان‌تر به نظر می‌رسند. عضله نقش حیاتی در تنظیم متابولیسم دارد و کمبود آن اغلب با التهاب، چاقی و سایر عوامل خطر مرتبط با آلزایمر همراه است. نگهداری یا افزایش توده عضلانی، انعطاف‌پذیری متابولیک را بالا می‌برد و از محیط بیولوژیکی سالمی حمایت می‌کند که می‌تواند از پیری سریع مغز جلوگیری نماید.
چه نوع چربی‌هایی برای مغز مضر نیستند؟
بر اساس این تحقیق، چربی زیر پوستی که چربی واقع شده درست زیر پوست است و در نواحی مانند ران‌ها یا بازوها یافت می‌شود، ارتباط معناداری با سن مغزی بالاتر نشان نداد. این یافته نشان می‌دهد که نوع چربی و محل انباشت آن، نه صرفاً مقدار کلی چربی بدن، عامل تعیین‌کننده در ارتباط با سلامت مغز است.
چگونه می‌توان نسبت چربی احشایی به عضله را بهبود بخشید؟
بهبود این نسبت عمدتاً از طریق دو استراتژی قابل دستیابی است: افزایش توده عضلانی و کاهش چربی احشایی. این اقدامات از طریق تغییرات سبک زندگی، به ویژه ورزش و رژیم غذایی سالم، عملی هستند. مداخلاتی که بر تمرینات مقاومتی برای ساخت عضله و تمرینات هوازی همراه با رژیم غذایی کم کالری برای کاهش چربی احشایی تمرکز دارند، می‌توانند به محافظت از سلامت مغز کمک کنند.
آیا این نتایج به این معناست که افراد لاغر در برابر آلزایمر محافظت می‌شوند؟
خیر، این نتایج به سادگی به معنای لاغر بودن نیستند، بلکه بر “ترکیب بدنی” سالم تأکید دارند. یک فرد ممکن است از نظر وزنی در محدوده طبیعی باشد اما نسبت بالایی از چربی احشایی و توده عضلانی پایینی داشته باشد که این وضعیت همچنان خطر را افزایش می‌دهد. بنابراین، داشتن توده عضلانی بالا و چربی احشایی پایین، مستقل از شاخص توده بدنی (BMI) عمومی، برای سلامت مغز اهمیت دارد.
https://www.medicalnewstoday.com/articles/having-more-muscle-less-belly-fat-help-slow-brain-aging
گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی
تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.
اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
