رژیم ضدالتهابی برای بازماندگان سرطان روده بزرگ مفید است
در پژوهشی بالینی، مشخص شد که بیمارانی با سرطان روده بزرگ که رژیم غذایی ضدالتهابی را دنبال میکردند، نسبت به افرادی که رژیم غذایی التهابزا داشتند، طول عمر کلی بیشتری داشتند. این یافتهها نشان میدهد که انتخابهای غذایی میتواند در کنار درمانهای استاندارد، نقش مؤثری در بهبود نتایج درمانی و کاهش مرگومیر ایفا کند.
با این حال، نیاز به تحقیقات بیشتر برای اثبات قطعی این اثر وجود دارد، اما احتمالاً دلیل این تأثیر مثبت، کاهش التهاب مزمن ناشی از غذاهای ضدالتهابی است؛ التهابی که ارتباط نزدیکی با بروز و پیشرفت سرطان دارد. از آنجایی که التهاب میتواند به رشد و تکثیر سلولهای توموری کمک کند، مصرف غذاهای مهارکننده التهاب میتواند تأثیر محافظتی در برابر پیشرفت سرطان داشته باشد.
نقش رژیم غذایی و فعالیت بدنی در بهبود نتایج بیماران مبتلا به سرطان روده بزرگ
در نشست سالانه انجمن آمریکایی انکولوژی بالینی (ASCO) که در سال ۲۰۲۵ در شیکاگو برگزار شد، پژوهشگران اعلام کردند که رژیم غذایی و فعالیت بدنی میتوانند مداخلات مؤثری برای بهبود پیامدهای درمانی در بیماران مبتلا به سرطان روده بزرگ مرحله ۳ باشند. این یافتهها بر اهمیت سبک زندگی سالم پس از درمان تأکید میکنند و مسیر تازهای را برای بهبود کیفیت زندگی بیماران ترسیم میکنند.
دکتر سارا شار، متخصص هماتولوژی و انکولوژی در مؤسسه سرطان دانا-فاربر و نویسنده اول این مطالعه، در بیانیهای مطبوعاتی گفت: «یکی از رایجترین پرسشهایی که بیماران مطرح میکنند این است که بعد از درمان چه کارهایی انجام دهند تا ریسک بازگشت سرطان را به حداقل برسانند و طول عمر خود را افزایش دهند.» این دغدغه بیماران نشاندهنده نیاز مبرم به راهکارهای مبتنی بر شواهد در سبک زندگی پس از درمان سرطان است.
او افزود: «این یافتهها به مجموعه مقالات منتشرشده در مورد اهمیت الگوهای تغذیهای و فعالیت فیزیکی در پیامدهای بیماران مبتلا به سرطان کولورکتال میافزاید.» این بیانات نشان میدهد که درمان سرطان فقط محدود به دارو و جراحی نیست، بلکه سبک زندگی نیز نقش حیاتی دارد.
رژیمهای التهابزا ریسک مرگ ناشی از سرطان روده را تا ۸۷٪ افزایش میدهند
پژوهشگران دادههای یک کارآزمایی بالینی مرحله ۳ را که در سال ۲۰۱۰ آغاز شده بود و هدف آن کاهش خطر عود سرطان در افراد مبتلا به سرطان روده بزرگ مرحله ۳ بود، مورد استفاده قرار دادند. در این مطالعه ۲۵۲۶ بیمار مشارکت داشتند و به بررسی تأثیر رژیم غذایی و شیوه زندگی آنها پرداخته شد.
در جریان این کارآزمایی، افراد شرکتکننده جراحی روده را انجام دادند و سپس به مدت سه یا شش ماه شیمیدرمانی دریافت کردند؛ برخی از بیماران نیز داروی ضدالتهابی «سلوکسیب» دریافت نمودند. هدف از این مداخلات، ارزیابی تأثیر عوامل ضدالتهابی بر پیشگیری از عود سرطان بود.
از میان این بیماران، ۱۶۲۵ نفر پرسشنامههای مربوط به سبک زندگی و رژیم غذایی را تکمیل کردند و برای تجزیه و تحلیل نهایی واجد شرایط شناخته شدند. پژوهشگران با بررسی پاسخها، امتیازی تحت عنوان «الگوی تغذیهای التهابی تجربی» برای هر فرد محاسبه کردند که میزان التهابزایی رژیم غذایی را تعیین میکند.
در این مطالعه، رژیم غذایی التهابزا شامل مقادیر بالای گوشتهای فرآوریشده یا قرمز، غلات تصفیهشده و نوشیدنیهای شیرینشده با قند بود. این نوع رژیمها معمولاً با شاخص گلیسمی بالا و چربیهای اشباعشده همراه هستند که میتوانند پاسخهای التهابی سیستم ایمنی را تحریک کنند.
در مقابل، رژیم غذایی ضدالتهابی شامل انواع مختلف سبزیجات بهویژه سبزیجات برگدار، همچنین قهوه و چای بود. این مواد غذایی سرشار از آنتیاکسیدانها، ویتامینها، و ترکیبات فنولی هستند که به کاهش التهاب سیستمیک در بدن کمک میکنند.
پژوهشگران پس از بررسی رژیم غذایی و طول عمر شرکتکنندگان دریافتند که افرادی که رژیمهای غذایی التهابزاتری داشتند، در مقایسه با کسانی که رژیمهای ضدالتهابی مصرف میکردند، ۸۷٪ بیشتر در معرض خطر مرگ قرار داشتند. این تفاوت چشمگیر نشاندهنده تأثیر عمیق تغذیه بر پیشآگهی سرطان روده بزرگ است.
این مطالعه به فهرست فزایندهای از تحقیقات افزوده شد که نشان میدهند التهاب سیستمیک نهتنها خطر ابتلا به سرطان روده را افزایش میدهد، بلکه میتواند بر روند پیشرفت بیماری نیز تأثیرگذار باشد. التهاب مزمن با اختلال در عملکرد سلولهای ایمنی و افزایش تکثیر سلولهای غیرطبیعی ارتباط دارد.
ترکیب رژیم ضدالتهابی و فعالیت بدنی بهترین نتایج را رقم میزند
پژوهشگران همچنین اثر فعالیت بدنی را در نتایج بیماران بررسی کردند. در این مطالعه، افرادی که بهطور منظم به اندازه حداقل سه بار در هفته با سرعت ۳ تا ۵ کیلومتر در ساعت پیادهروی میکردند، بهعنوان افرادی با سطح بالای فعالیت بدنی طبقهبندی شدند. این میزان فعالیت بدنی حتی در صورت شدت متوسط نیز اثر محافظتی قابلتوجهی دارد.
یافتهها نشان داد که افرادی که رژیم غذایی ضدالتهابی داشتند و سطح فعالیت بدنی بالایی نیز داشتند، بهترین میزان بقای کلی را در میان تمام شرکتکنندگان تجربه کردند. در واقع، آنها نسبت به کسانی که رژیم التهابزا و سبک زندگی کمتحرکی داشتند، ۶۳٪ کاهش خطر مرگ را تجربه کردند.
این نتایج بر اهمیت رویکردهای چندبعدی در درمان سرطان تأکید میکند، چرا که ترکیب اصلاح تغذیه و افزایش تحرک بدنی میتواند اثرات همافزا در بهبود وضعیت بیماران داشته باشد. چنین یافتههایی ممکن است در آینده منجر به تدوین دستورالعملهای رسمیتر برای مدیریت سبک زندگی بیماران سرطانی شود.
رژیم ضدالتهابی و بقاء در سرطان روده: نیاز به تحقیقات بیشتر
پژوهشگران تأکید کردند که هنوز به بررسیهای بیشتری نیاز است تا مکانیسمهای دقیق تأثیر رژیم غذایی ضدالتهابی بر بقاء بیماران مبتلا به سرطان روده مشخص شود. درک این مکانیسمها میتواند به طراحی رژیمهای غذایی اختصاصی برای این بیماران کمک کند.
دکتر کیمی انگ، نویسنده همکار ارشد این مطالعه و معاون بخش انکولوژی دستگاه گوارش در مؤسسه سرطان دانا-فاربر، در بیانیهای مطبوعاتی گفت: «این مطالعه شواهد بیشتری فراهم میکند که رژیم غذایی ممکن است در بهبود نتایج و بقاء بیماران مبتلا به سرطان روده مرحله ۳ نقش داشته باشد.» چنین یافتههایی ممکن است در آینده به سیاستگذاریهای کلینیکی جدید منجر شود.
او افزود: «برای ارائه توصیههای تغذیهای دقیقتر به بیماران مبتلا به سرطان روده و درک مکانیسمهای زیستی ارتباط بین رژیمهای التهابزا و بقاء، مطالعات بیشتری لازم است.» این اظهارات نشان میدهد که دانش فعلی تنها بخشی از حقیقت را آشکار کرده و هنوز جای پیشرفت بسیار وجود دارد.
التهاب چگونه به تشکیل سرطان کمک میکند؟
پژوهشهای پیشین نشان دادهاند که التهاب ممکن است با تحریک رشد سلولهای توموری و سرکوب ایمنی ضدتوموری در بدن، در ایجاد سرطان روده نقش داشته باشد. زمانی که سیستم ایمنی درگیر یک پاسخ التهابی مزمن میشود، توانایی آن برای تشخیص و تخریب سلولهای سرطانی کاهش مییابد.
دکتر نیلش ورا، متخصص هماتولوژی و انکولوژی و مدیر پزشکی مؤسسه سرطان تاد در مرکز پزشکی لانگ بیچ، بدون اینکه در این مطالعه شرکت داشته باشد، در گفتگو با Healthline گفت: «التهاب بخش کلیدی در تشکیل سرطان است.» این دیدگاه نشان میدهد که التهاب نهتنها عامل تشدیدکننده بلکه میتواند آغازگر بیماریهای بدخیم باشد.
او ادامه داد: «وقتی بدن دچار التهاب میشود، آسیبهایی به وجود میآید که نیاز به ترمیم یا بازسازی دارند، و بدن در پاسخ، یک واکنش التهابی ایجاد میکند. هرگاه چنین فرآیندی رخ دهد، خطر ایجاد تومور یا سرطان افزایش مییابد.» این اظهارات فرضیهای را تقویت میکند که ارتباط رژیمهای التهابزا با سرطان را از منظر زیستی توضیح میدهد.
اثر فیتونوترینتها بر سرطان روده
یکی دیگر از مکانیسمهای احتمالی که میتواند رابطه بین رژیمهای ضدالتهابی و افزایش بقاء را توضیح دهد، وجود فیتونوترینتها (مواد مغذی گیاهی) در این نوع رژیمها است. این ترکیبات زیستفعال خاصیت آنتیاکسیدانی و ضدالتهابی دارند و از سلولهای روده در برابر آسیب محافظت میکنند.
دکتر دانا هانس، متخصص ارشد تغذیه در مرکز پزشکی RR-UCLA، که در این تحقیق مشارکت نداشت، اظهار داشت: «احتمالاً بخشی از این اثر به دلیل افزایش فیتونوترینتهایی است که از مخاط روده (پوشش داخلی کولون) و باکتریهای مفید موجود در روده محافظت میکنند.» این مواد همچنین میتوانند از عملکرد سیستم ایمنی در برابر سلولهای توموری حمایت کنند.
او افزود: «این احتمال نیز وجود دارد که این غذاهای گیاهی سرشار از فیبر باشند که به تغذیه باکتریهای مفید روده کمک میکنند و همچنین مواد غذایی فاسد و سایر پسماندهای مدفوع را که ممکن است خطر ابتلا به سرطان روده را افزایش دهند، از بین میبرند.» این توضیح نشان میدهد که نقش فیبر در سلامت روده فراتر از گوارش است.
بهترین مواد غذایی ضدالتهابی
هانس برخی از غذاهای غنی از مواد مغذی را برای گنجاندن در رژیم ضدالتهابی معرفی کرد:
* میوهها
* سبزیجات، بهویژه برگدارهای تیره و میوههای پررنگ مثل انواع توت
* مغزها و دانهها
* حبوبات
* غلات کامل
او گفت: «این یافتهها اصلاً برایم تعجبآور نیست، چراکه پی بردهایم التهاب در بسیاری از بیماریهای مزمن تأثیر منفی دارد.» این جمله نشان میدهد که تأثیر تغذیه بر سلامت، گستردهتر از تصور سنتی ما است.
او ادامه داد: «فکر میکنم این موضوع اهمیت و ارزش خوردن غذاهای سالم و تا حد ممکن ضدالتهابی را نشان میدهد.» از این رو، پیروی از رژیمهای غذایی سالم میتواند نقشی حیاتی در پیشگیری و کنترل بیماریهای مزمن از جمله سرطان ایفا کند.
