علائم سرطان روده بزرگ در زنان که نباید نادیده گرفت

سرطان روده بزرگ ممکن است در مراحل اولیه علائم واضحی ایجاد نکند. از طرفی، بعضی از نشانه‌های آن در زنان ممکن است با مشکلات گوارشی، علائم قاعدگی یا تغییرات معمول این دوره اشتباه گرفته شوند؛ به همین دلیل توجه به تغییرات جدید و مداوم در عملکرد دستگاه گوارش اهمیت زیادی دارد.

تغییر در عادات دفع، وجود خون در مدفوع، کاهش وزن بدون دلیل و خستگی از جمله علائمی هستند که باید جدی گرفته شوند، به‌ویژه اگر فرد عوامل خطر سرطان روده بزرگ را نیز داشته باشد.

علائم شایع سرطان روده بزرگ

علائم سرطان روده بزرگ بسته به محل و اندازه تومور و مرحله بیماری متفاوت است و همه افراد، به‌خصوص در مراحل اولیه، الزاماً علامت مشخصی ندارند. مهم‌ترین نشانه‌هایی که باید مورد توجه قرار گیرند عبارت‌اند از:

تغییر در عادات دفع

تغییر جدید و مداوم در الگوی اجابت مزاج، به‌خصوص اگر بیشتر از چند روز ادامه پیدا کند، می‌تواند شامل یبوست، اسهال یا تغییر در قوام مدفوع باشد.

البته تغییر کوتاه‌مدت در دفع معمولاً به معنای سرطان نیست و می‌تواند دلایل بسیار دیگری داشته باشد. اهمیت آن زمانی بیشتر می‌شود که تغییر جدید، مداوم یا همراه با علائم دیگری مانند خونریزی یا کاهش وزن باشد.

خونریزی از مقعد یا وجود خون در مدفوع

خونریزی از مقعد، به‌ویژه خون روشن، یکی از علائمی است که نباید بدون بررسی پزشکی به هموروئید یا سایر مشکلات شایع نسبت داده شود.

خون در مدفوع همیشه به رنگ قرمز روشن دیده نمی‌شود. گاهی ممکن است مدفوع به رنگ قهوه‌ای تیره یا سیاه دیده شود. البته مدفوع سیاه می‌تواند دلایل دیگری نیز داشته باشد و در صورت تداوم یا همراهی با علائم دیگر، نیازمند ارزیابی پزشکی است.

درد یا گرفتگی شکم

درد، گرفتگی یا ناراحتی شکمی می‌تواند علل بسیار متنوعی داشته باشد، اما اگر جدید، مداوم یا همراه با تغییر در اجابت مزاج و سایر علائم هشداردهنده باشد، باید بررسی شود.

کاهش وزن ناخواسته

کاهش وزن بدون اینکه فرد رژیم غذایی یا برنامه ورزشی خاصی را شروع کرده باشد، می‌تواند نشانه‌ای مهم باشد. کاهش وزن غیرعمدی به‌خصوص اگر قابل‌توجه یا همراه با ضعف، تغییر در دفع یا کاهش اشتها باشد، نیاز به بررسی علت دارد.

ضعف و خستگی

خستگی مداوم و غیرمعمول یکی دیگر از علائم احتمالی است. یکی از دلایل آن می‌تواند خونریزی مزمن و ایجاد کم‌خونی باشد؛ حتی در شرایطی که خون در مدفوع با چشم دیده نشود.

احساس تخلیه ناقص روده

برخی افراد پس از اجابت مزاج همچنان احساس می‌کنند که روده به‌طور کامل تخلیه نشده است. اگر این احساس جدید و مداوم باشد، به‌خصوص در کنار تغییرات دیگر در عادات دفع، باید با پزشک مطرح شود.

۵ ماده غذایی بهتر از مکمل فیبر برای سلامت روده

علائم سرطان روده بزرگ در مراحل اولیه چیست؟

سرطان روده بزرگ در مراحل اولیه ممکن است بدون علامت باشد، بنابراین نبودن نشانه‌ها به معنای نبود بیماری نیست.

در صورت بروز علائم، تغییر در عادات دفع، وجود خون در مدفوع و کاهش وزن ناخواسته از جمله نشانه‌هایی هستند که می‌توانند در مراحل اولیه دیده شوند. با این حال، هیچ‌یک از این علائم به‌تنهایی تشخیص سرطان روده بزرگ را ثابت نمی‌کند و بسیاری از بیماری‌های شایع‌تر نیز می‌توانند علائم مشابهی ایجاد کنند.

در مراحل پیشرفته چه علائمی ممکن است ایجاد شود؟

اگر سرطان روده بزرگ تشخیص داده نشود و پیشرفت کند، ممکن است به غدد لنفاوی یا اندام‌های دیگر، از جمله کبد، گسترش پیدا کند.

همچنین رشد تومور در داخل روده می‌تواند باعث انسداد روده شود. انسداد ممکن است با درد و گرفتگی شدید شکم، نفخ، استفراغ و اختلال قابل‌توجه در دفع همراه باشد و یک وضعیت پزشکی جدی محسوب می‌شود.

آیا سرطان روده بزرگ باعث کمردرد می‌شود؟

کمردرد می‌تواند در برخی افراد مبتلا به سرطان روده بزرگ ایجاد شود، اما درد شکم و گرفتگی‌های شکمی ارتباط شایع‌تری با این بیماری دارند. بنابراین کمردرد به‌تنهایی نشانه اختصاصی سرطان روده بزرگ نیست.

چرا ممکن است علائم سرطان روده بزرگ در زنان با مشکلات قاعدگی اشتباه گرفته شود؟

برخی علائم سرطان روده بزرگ شباهت زیادی به علائم شایع دوره قاعدگی دارند. برای مثال، یبوست یا اسهال ممکن است در دوران قاعدگی رخ دهد و گرفتگی شکم نیز می‌تواند به‌راحتی به دردهای قاعدگی نسبت داده شود.

خستگی نیز ممکن است به سندرم پیش از قاعدگی یا سایر تغییرات مرتبط با چرخه قاعدگی نسبت داده شود. مشکل زمانی ایجاد می‌شود که یک علامت جدید یا غیرمعمول صرفاً به قاعدگی نسبت داده شود و در صورت تداوم، بررسی پزشکی انجام نشود.

اگر علائم گوارشی جدید، مداوم یا متفاوت از الگوی همیشگی شماست، بهتر است صرفاً به قاعدگی نسبت داده نشود.

سرطان روده بزرگ فقط بیماری سالمندان نیست

سن بالا همچنان یکی از مهم‌ترین عوامل خطر سرطان روده بزرگ است و میانگین سن تشخیص در زنان از مردان بالاتر گزارش شده است. با این حال، سرطان‌های روده بزرگ و راست‌روده در افراد زیر ۵۰ سال نیز در سال‌های اخیر افزایش یافته‌اند.

در داده‌های مربوط به سال‌های ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۶، میزان بروز سرطان روده بزرگ و راست‌روده در افراد زیر ۵۰ سال به‌طور متوسط سالانه ۲ درصد افزایش داشت. این افزایش در افراد ۵۰ تا ۶۴ ساله حدود ۱ درصد در سال بود.

بنابراین جوان‌تر بودن به‌تنهایی دلیل کافی برای نادیده گرفتن علائم هشداردهنده نیست.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

هر تغییر جدید و پایدار در عادات دفع، خونریزی از مقعد، وجود خون در مدفوع، ناراحتی شکمی یا کاهش وزن ناخواسته باید با پزشک مطرح شود.

اهمیت بررسی زمانی بیشتر است که فرد سابقه خانوادگی سرطان روده بزرگ، سابقه پولیپ‌های روده یا بیماری‌های التهابی روده داشته باشد.

نکته مهم این است که وجود این علائم به معنای ابتلا به سرطان نیست. بسیاری از آنها در بیماری‌های شایع و کم‌خطرتر نیز دیده می‌شوند، اما بدون ارزیابی مناسب نمی‌توان علت را مشخص کرد.

غربالگری سرطان روده بزرگ از چه سنی توصیه می‌شود؟

برای افراد با خطر متوسط، انجمن سرطان آمریکا توصیه می‌کند غربالگری منظم سرطان روده بزرگ از ۴۵ سالگی آغاز شود.

غربالگری فقط برای افرادی که علامت دارند نیست. هدف اصلی آن می‌تواند شناسایی سرطان در مراحل اولیه و همچنین پیدا کردن پولیپ‌های پیش‌سرطانی باشد. برخی پولیپ‌ها را می‌توان پیش از سرطانی شدن، طی کولونوسکوپی شناسایی و خارج کرد.

افرادی که سابقه خانوادگی سرطان روده بزرگ، سابقه شخصی پولیپ، بیماری التهابی روده یا برخی سندرم‌های ارثی دارند، ممکن است به غربالگری زودتر یا با فواصل متفاوت نیاز داشته باشند.

آیا می‌توان با سرطان روده بزرگ درمان‌نشده مدت زیادی زندگی کرد؟

برای این پرسش پاسخ یکسانی برای همه افراد وجود ندارد. سرعت پیشرفت سرطان به نوع تومور، مرحله بیماری، محل درگیری، وضعیت عمومی فرد و عوامل دیگر بستگی دارد.

با این حال، تأخیر در تشخیص سرطان روده بزرگ می‌تواند پیامدهای مهمی داشته باشد. برخی مطالعات نشان داده‌اند که در افراد دارای علائم مشخص، تأخیر بیش از سه ماه در تشخیص با پیش‌آگهی نامطلوب‌تر همراه است.

به همین دلیل، در صورت وجود علائم هشداردهنده نباید منتظر ماند تا نشانه‌ها خودبه‌خود برطرف شوند یا شدیدتر شوند.

عوامل خطر سرطان روده بزرگ

عوامل خطر را می‌توان به دو گروه کلی تقسیم کرد: عواملی که تا حدی قابل تغییر هستند و عواملی که نمی‌توان آنها را تغییر داد.

عوامل قابل تغییر

برخی عوامل مرتبط با سبک زندگی می‌توانند احتمال ابتلا را افزایش دهند، از جمله:

• اضافه‌وزن و چاقی
• کم‌تحرکی و نداشتن فعالیت بدنی منظم
• مصرف زیاد گوشت قرمز یا گوشت‌های فرآوری‌شده
• پایین بودن سطح ویتامین د
• سیگار کشیدن
• مصرف الکل، حتی در مقادیر کم تا متوسط

داشتن یکی از این عوامل به معنای ابتلای فرد به سرطان نیست، اما اصلاح عوامل قابل‌تغییر می‌تواند بخشی از راهبرد کاهش خطر باشد.

عوامل غیرقابل تغییر

برخی عوامل نیز خارج از کنترل فرد هستند، از جمله:

• افزایش سن
• ابتلا به بیماری‌های التهابی روده مانند بیماری کرون یا کولیت اولسراتیو
• سابقه خانوادگی سرطان روده بزرگ یا پولیپ
• سابقه شخصی پولیپ‌های روده
• ابتلا به سندرم لینچ

سندرم لینچ یک اختلال ارثی است که خطر برخی سرطان‌ها، از جمله سرطان روده بزرگ، را افزایش می‌دهد. خطر مادام‌العمر سرطان روده بزرگ در افراد مبتلا به سندرم لینچ بسته به ژن درگیر می‌تواند تا حدود ۵۰ درصد باشد.

در زنان مبتلا به سندرم لینچ، خطر سرطان آندومتر، یعنی سرطان پوشش داخلی رحم، نیز به‌طور قابل‌توجهی افزایش می‌یابد.

آیا درمان هورمونی یائسگی خطر سرطان روده بزرگ را کاهش می‌دهد؟

برخی مطالعات نشان داده‌اند که درمان هورمونی دوران یائسگی ممکن است با کاهش خطر سرطان روده بزرگ در زنان پس از یائسگی همراه باشد، اما این موضوع هنوز در حال بررسی است.

با این حال، تصمیم برای شروع درمان هورمونی نباید صرفاً بر اساس احتمال کاهش خطر سرطان روده بزرگ گرفته شود. مصرف استروژن و پروژسترون می‌تواند بر خطر برخی بیماری‌ها و سرطان‌ها، از جمله سرطان پستان، تأثیر بگذارد.

بنابراین انتخاب درمان هورمونی باید بر اساس مجموعه‌ای از فواید و خطرات، شرایط فردی و نظر پزشک انجام شود.

نکته مهم درباره علائم سرطان روده بزرگ

بسیاری از علائم سرطان روده بزرگ اختصاصی نیستند و ممکن است در یبوست، هموروئید، سندرم روده تحریک‌پذیر، مشکلات قاعدگی یا سایر بیماری‌های گوارشی نیز دیده شوند. بنابراین مشاهده یک علامت به‌تنهایی نباید باعث ترس از سرطان شود.

در مقابل، نباید علائم جدید و مداوم را نیز نادیده گرفت. خون در مدفوع، خونریزی از مقعد، تغییر پایدار در عادات دفع، کاهش وزن ناخواسته، خستگی غیرمعمول و درد یا ناراحتی مداوم شکم از نشانه‌هایی هستند که ارزش بررسی پزشکی دارند.

مهم‌تر از تشخیص زودهنگام پس از ایجاد علائم، انجام غربالگری در افراد واجد شرایط است؛ زیرا سرطان روده بزرگ ممکن است پیش از ایجاد هرگونه علامت شناسایی شود و بعضی ضایعات پیش‌سرطانی نیز در همین فرایند قابل تشخیص و درمان هستند.