هر ۶۵ ثانیه، یک نفر در ایالات متحده به آلزایمر مبتلا می‌شود
محققان دریافته‌اند که برخی از عوامل سبک زندگی از جمله تغذیه ناسالم و چاقی می‌توانند خطر ابتلا به بیماری آلزایمر را افزایش دهند. آلزایمر یکی از شایع‌ترین انواع زوال عقل است که با اختلال در حافظه و عملکرد شناختی شناخته می‌شود. در پژوهشی جدید از دانشگاه پزشکی ویک فارست، محققان نشان دادند که پیروی از رژیم غذایی کتوژنیک مبتنی بر سبک مدیترانه‌ای می‌تواند در کاهش خطر ابتلا به آلزایمر مؤثر باشد. این یافته‌ها در مجله علمی Alzheimers & Dementia منتشر شده‌اند که نشریه رسمی انجمن آلزایمر ایالات متحده است.
Garage Island Crew/Stocksy.
رژیم کتوژنیک مدیترانه‌ای چیست؟
رژیم غذایی مدیترانه‌ای و رژیم کتوژنیک، هر دو در طول سال‌ها مورد بررسی و تحقیق قرار گرفته‌اند. هرکدام از این رژیم‌ها به تنهایی مزایای بالقوه‌ای برای سلامت مغز و بدن دارند. رژیم مدیترانه‌ای بر پایه غذاهای سنتی کشورهای حوزه مدیترانه مانند یونان و ایتالیا است و شامل مصرف میوه‌ها، سبزیجات، غلات کامل، ماهی، حبوبات، روغن زیتون و میزان محدودی گوشت قرمز می‌شود. از سوی دیگر، رژیم کتوژنیک بر مصرف چربی‌های سالم و کاهش شدید کربوهیدرات‌ها تمرکز دارد.
ترکیب کتو و مدیترانه‌ای چگونه است؟
دکتر سوزان کرفت، استاد پزشکی سالمندی در دانشگاه ویک فارست و نویسنده اصلی این مطالعه، توضیح می‌دهد که رژیم کتوژنیک مدیترانه‌ای یک رژیم کم‌کربوهیدرات، پرچرب و دارای میزان طبیعی پروتئین است. منابع چربی و پروتئین در این رژیم عمدتاً شامل روغن زیتون، ماهی و گوشت پرندگان می‌شود. این ترکیب باعث می‌شود تا فواید ضدالتهابی و کنترل قند خون رژیم کتو با خواص آنتی‌اکسیدانی و مغذی رژیم مدیترانه‌ای ادغام شود، که می‌تواند بر عملکرد مغز و پیشگیری از بیماری‌های تحلیل‌برنده مغزی تأثیرگذار باشد.
تأثیر رژیم غذایی بر ریسک آلزایمر
دکتر کرفت می‌گوید که مطالعات پیشین نشان داده‌اند که رژیم غذایی می‌تواند به عنوان یک تعدیل‌کننده قوی برای سلامت مغز عمل کند. رژیم‌هایی که سرشار از چربی‌های اشباع، قندها و غذاهای فرآوری‌شده هستند، با افزایش خطر ابتلا به آلزایمر در ارتباط بوده‌اند. در مقابل، رژیم‌های غنی از میوه‌ها، سبزیجات و چربی‌های سالم، مانند رژیم مدیترانه‌ای، با کاهش ریسک آلزایمر مرتبط بوده‌اند. این یافته‌ها هرچند بیشتر از نوع مشاهده‌ای بودند، اما در این مطالعه مداخله‌ای، تأثیر مستقیم رژیم غذایی مورد بررسی قرار گرفته است.
مقایسه رژیم کتو مدیترانه‌ای با رژیم کم‌چرب پرکربوهیدرات
در این مطالعه تصادفی، ۲۰ بزرگسال مبتلا به پیش‌دیابت شرکت کردند؛ ۹ نفر از آن‌ها سابقه اختلال شناختی خفیف (MCI) داشتند و ۱۱ نفر عملکرد شناختی طبیعی داشتند. هر فرد به‌صورت تصادفی به یکی از دو رژیم غذایی اختصاص داده شد. افراد شرکت‌کننده به مدت شش هفته از یکی از رژیم‌ها پیروی کردند، سپس یک دوره شش‌هفته‌ای شست‌وشو را پشت سر گذاشتند و پس از آن به رژیم دیگر منتقل شدند. این روش امکان بررسی دقیق‌تر اثرات هر دو رژیم را فراهم کرد.
نقش گابا در مغز و تأثیر رژیم غذایی
نتایج نشان داد افرادی با اختلال شناختی خفیف که رژیم کتوژنیک مدیترانه‌ای را دنبال کرده بودند، سطوح پایین‌تری از ماده‌ای به نام گابا و میکروب‌های تولیدکننده آن در روده داشتند. گابا یک ماده شیمیایی عصبی است که در تنظیم فعالیت مغزی نقش دارد. در بیماران آلزایمر، عملکرد گابا مختل می‌شود، و متعادل‌سازی آن می‌تواند به بهبود عملکرد شناختی کمک کند. کاهش سطح گابا ممکن است نشان‌دهنده تعدیل موفقیت‌آمیز سیستم عصبی در پاسخ به رژیم غذایی باشد.
تأثیر کورکومین و حرکت روده
محققان همچنین دریافتند شرکت‌کنندگانی که در رژیم غذایی‌شان کورکومین (ترکیبی موجود در زردچوبه) داشتند، سطوح پایین‌تری از باکتری‌هایی که آنزیم BSH تولید می‌کنند، نشان دادند. این آنزیم در حرکت روده و متابولیسم نمک‌های صفراوی نقش دارد. کاهش این آنزیم ممکن است باعث کندی حرکت روده شود و این امر می‌تواند موجب افزایش تماس دستگاه گوارش با مواد آسیب‌زا گردد. در نتیجه، رژیم‌های غذایی حاوی کورکومین ممکن است تأثیرات محافظتی علیه التهاب‌های مزمن داشته باشند.
مطالعه‌ای مقدماتی با نتایج امیدوارکننده
دکتر کرفت خاطرنشان کرد که این مطالعه، یک تحقیق مقدماتی بود تا نشان دهد آیا رژیم غذایی می‌تواند بر آلزایمر تأثیر بگذارد یا خیر. نتایج مثبت این پژوهش می‌تواند زمینه‌ساز تحقیقات گسترده‌تر در آینده باشد. در حال حاضر، یک مطالعه بزرگ‌تر در حال انجام است تا این نتایج تأیید شوند و مشخص گردد که آیا می‌توان این رژیم را به عنوان یک راهکار درمانی پیشگیرانه یا درمانی برای آلزایمر به کار گرفت. پیش‌بینی می‌شود این تحقیق ظرف یک سال به پایان برسد.
مداخلات غیردارویی نیز اثربخش‌اند
مطالعه‌ای دیگر در همین مجله علمی نشان داده که مداخلات غیردارویی مانند مراقبت خانگی، مشاوره کلینیکی، برنامه‌های فردی‌سازی‌شده و مراقبت روزانه در افراد مبتلا به آلزایمر مؤثر و مقرون‌به‌صرفه هستند. محققان دانشگاه براون با استفاده از شبیه‌سازی کامپیوتری و داده‌های Medicare، آزمایش‌های بالینی و نظرسنجی‌ها، نشان دادند که این روش‌ها می‌توانند بین ۲۸۰۰ تا ۱۳۰۰۰ دلار در هزینه‌های اجتماعی صرفه‌جویی کنند و کیفیت زندگی را بهبود دهند.
تمرکز بر غذاهای ضدالتهابی
خانم مولی راپوزو، متخصص تغذیه بالینی، در گفت‌وگو با Medical News Today عنوان کرد که تمرکز این رژیم بر چربی‌ها و مواد غذایی ضدالتهابی می‌تواند مزیتی مهم برای پیشگیری از آلزایمر باشد. التهاب مزمن یکی از مکانیسم‌های مؤثر در آسیب‌های مغزی مرتبط با آلزایمر محسوب می‌شود. راپوزو توضیح داد که قند خون بالا یک عامل خطر مهم است و این مطالعه بر افرادی با پیش‌دیابت متمرکز بوده است. رژیم کم‌کربوهیدرات ممکن است با کاهش قند خون و انسولین به بهبود متابولیسم کمک کند.
توصیه‌هایی برای کاهش ریسک آلزایمر از طریق رژیم غذایی
- مصرف کربوهیدرات‌های پیچیده مانند سبزیجات غیرنشاسته‌ای، مغزها، دانه‌ها و توت‌ها.
- کاهش مصرف کربوهیدرات‌های تصفیه‌شده مانند قند و غلات فرآوری‌شده.
- در هر وعده ناهار و شام، یک‌چهارم بشقاب شامل منابع نشاسته‌ای مانند سیب‌زمینی شیرین یا کینوآ باشد.
- نیمی از بشقاب باید به سبزیجات غیرنشاسته‌ای اختصاص یابد.
- یک‌چهارم باقی‌مانده شامل منابع پروتئینی سالم مانند ماهی، مرغ یا تمپه باشد.
دکتر روشن ضمیر هستم، متخصص تغذیه و رژیم درمانی (PhD). اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با من داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
