علل و عوامل خطر عفونت قارچی (Yeast Infection)

نکات کلیدی

تغییر در اسیدیته واژن و تعادل آن که بر اثر آنتی‌بیوتیک‌ها، دیابت، بارداری و برخی داروها رخ می‌دهد، می‌تواند منجر به عفونت قارچی شود.
پوشیدن لباس‌های گشاد، پرهیز از محصولات عطردار و کنترل مناسب قند خون می‌تواند به پیشگیری از عفونت قارچی کمک کند.
استفاده از کاندوم یا دنتال‌دم هنگام رابطه جنسی می‌تواند خطر انتقال عفونت قارچی بین شریک‌های جنسی را کاهش دهد.

کاندیدا (Candida) ارگانیسمی است که مسئول عفونت قارچی است، اما معمولاً در واژن به‌طور متعادل با باکتری‌ها زندگی می‌کند و مشکلی ایجاد نمی‌کند. تغییرات در اسیدیته واژن و تعادل موجودات می‌تواند به دلیل مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها، دیابت، بارداری، هورمون‌درمانی، داروهای ضدبارداری یا تضعیف سیستم ایمنی رخ دهد. در این شرایط، کاندیدا بدون مهار تکثیر می‌شود و منجر به عفونت قارچی خواهد شد.

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

علل و عوامل خطر عفونت قارچی (Yeast Infection)

verywellhealth

علل شایع

درمان با آنتی‌بیوتیک

این یکی از دلایل شایع عفونت قارچی است. لاکتوباسیل‌هایی که به‌طور طبیعی در واژن یافت می‌شوند موادی و سطحی از اسیدیته تولید می‌کنند که مانع رشد قارچ می‌شود. آنتی‌بیوتیک‌ها برخی از این باکتری‌های مفید را از بین می‌برند و در نتیجه قارچ‌ها بیش از حد رشد می‌کنند.

افزایش استروژن

داشتن سطح بالای استروژن خطر ابتلا به عفونت قارچی واژن را افزایش می‌دهد. زنان باردار، کسانی که قرص‌های ضدبارداری با دوز بالای استروژن مصرف می‌کنند و زنانی که تحت درمان جایگزینی هورمونی هستند، در معرض خطر بیشتری قرار دارند.

نقص ایمنی

اگر سیستم ایمنی به دلیل داروهای کورتیکواستروئیدی، درمان سرطان، عفونت HIV یا دلایل دیگر ضعیف شده باشد، خطر عفونت قارچی افزایش می‌یابد.

دیابت

اگر دیابت داشته باشید، بیشتر مستعد ابتلا به عفونت قارچی واژن هستید. سلول‌های قارچ که به‌طور طبیعی در واژن زندگی می‌کنند توسط مواد غذایی اندک در محیط اسیدی واژن در تعادل نگه داشته می‌شوند.

اما در افراد دیابتی، ترشحات واژنی حاوی گلوکز بیشتری است زیرا قند خون بالاتر است. سلول‌های قارچ از این گلوکز اضافی تغذیه می‌کنند، تکثیر می‌شوند و باعث عفونت قارچی می‌گردند.

قند خون بالا همچنین در عملکرد سیستم ایمنی که از عفونت قارچی جلوگیری می‌کند اختلال ایجاد می‌کند. عفونت قارچی در افراد دیابتی می‌تواند نشانه کنترل نامناسب قند خون یا وجود عفونتی دیگر در بدن باشد.

وجود خود قارچ نیز مکانیسم‌های دفاعی طبیعی بدن را در برابر سایر عفونت‌ها مسدود می‌کند و خطر ابتلا به آن‌ها را در بیماران دیابتی افزایش می‌دهد. هر عفونتی در فرد دیابتی خطرناک است، زیرا بدن هنگام مقابله با عفونت ممکن است دچار نوسانات شدید قند خون شود.

اگر بیش از چهار بار در سال دچار عفونت قارچی می‌شوید، باید از پزشک بخواهید بررسی کند که دیابت شما به‌خوبی مدیریت می‌شود یا خیر.

مهارکننده‌های SGLT-2

دیابت نوع ۲ گاهی با داروهای مهارکننده سدیم-گلوکز کوترانسپورتر-۲ (SGLT-2) درمان می‌شود. این داروها همچنین برای درمان نارسایی قلبی و بیماری مزمن کلیه استفاده می‌شوند. آن‌ها باعث می‌شوند گلوکز بیشتری توسط کلیه‌ها وارد ادرار شود. عفونت‌های قارچی تناسلی در افرادی که این داروها را مصرف می‌کنند شایع‌تر است.

این دسته از داروها شامل Farxiga (داپاگلیفلوزین)، Invokana (کاناگلیفلوزین) و Jardiance (امپاگلیفلوزین) هستند. Inpefa (سوتاگلیفلوزین) نیز عضو این دسته است، اما هم‌زمان مهارکننده SGLT-1 نیز هست.

درمان سرطان

عفونت قارچی واژن اغلب به‌عنوان عارضه جانبی درمان سرطان دیده می‌شود. گلبول‌های سفید خون که معمولاً جلوی رشد بیش از حد قارچ‌های موجود در واژن و دستگاه گوارش را می‌گیرند، توسط شیمی‌درمانی و پرتودرمانی کاهش می‌یابند. داروهای استروئیدی نیز می‌توانند توانایی سیستم ایمنی برای حفظ تعادل را کاهش دهند. آنتی‌بیوتیک‌های با دوز بالا که گاهی در درمان سرطان استفاده می‌شوند نیز می‌توانند زمینه‌ساز عفونت قارچی شوند.

فعالیت جنسی

عفونت قارچی بدون فعالیت جنسی هم رخ می‌دهد، بنابراین به‌عنوان بیماری مقاربتی (STI) در نظر گرفته نمی‌شود. بااین‌حال، قارچ می‌تواند از طریق رابطه جنسی واژنی، دهانی یا مقعدی بین شریک‌های جنسی منتقل شود. می‌توانید برای محافظت از کاندوم یا دنتال‌دم استفاده کنید.

اگر فعالیت جنسی باعث تحریک واژن شود، می‌تواند تعادل طبیعی را برهم زند و رشد بیش از حد قارچ را تشویق کند.

شریک جنسی مرد زنی که عفونت قارچی دارد ممکن است دچار بثورات قارچی روی نوک آلت شود. مردان مبتلا به دیابت در معرض خطر بیشتری هستند. ارزیابی و درمان توسط پزشک ضروری است.

عوامل خطر سبک زندگی

می‌توانید عادت‌ها یا رفتارهایی که خطر ابتلا به عفونت قارچی را افزایش می‌دهند تغییر دهید. برای کاهش گرما، رطوبت، تحریک و سایر عوامل خطر این توصیه‌ها را دنبال کنید:

نوع لباس اهمیت دارد. لباس زیر با لایه داخلی پنبه‌ای (نه الیاف مصنوعی) توصیه می‌شود. دامن و شلوار گشاد به خنک و خشک ماندن کمک می‌کنند. از پوشیدن جوراب‌شلواری تنگ و شلوارهای تنگ در ناحیه کشاله ران خودداری کنید. لباس‌های خیس یا مرطوب (مانند لباس شنا و ورزشی) را سریعاً عوض کنید.
تامپون، نوار بهداشتی یا پد بهداشتی را مرتباً تعویض کنید.
دوش واژینال نگیرید، زیرا باکتری‌های مفید را از بین برده و اسیدیته واژن را تغییر می‌دهد.
بعد از اجابت مزاج از جلو به عقب پاک کنید تا قارچ از مدفوع منتقل نشود.
از محصولات بهداشتی عطردار زنانه، محصولات حمام و اسپری‌ها پرهیز کنید زیرا می‌توانند ناحیه واژن را تحریک کنند.
هنگام رابطه جنسی از روان‌کننده واژینال استفاده کنید تا از تحریک جلوگیری شود. همچنین می‌توانید از کاندوم یا دنتال‌دم برای پیشگیری از انتقال قارچ بین خود و شریک استفاده کنید.
از حمام‌های بسیار داغ و جکوزی خودداری کنید.
اگر دیابت دارید، روی کنترل مناسب قند خون کار کنید.
هنگام درمان عفونت قارچی، به‌ویژه اگر دیابت دارید، دارو را کامل و طبق توصیه پزشک مصرف کنید. اگر دارو را زود قطع کنید چون احساس بهبودی دارید یا علائم برطرف شده‌اند، عفونت می‌تواند بازگردد و حتی قوی‌تر شود.

پرسش‌های متداول

علت عفونت قارچی چیست؟

عفونت قارچی توسط قارچی به نام کاندیدا ایجاد می‌شود. نوعی که مسئول اکثریت موارد است کاندیدا آلبیکانس (C. albicans) است. انواع کمتر شایع شامل C. parapsilosis، C. dubliniensis و C. auris هستند که بیشتر در افراد با نقص ایمنی و عفونت‌های سیستمیک شدید مشاهده می‌شوند.

عوامل خطر عفونت قارچی چیست؟

کاندیدا آلبیکانس معمولاً بدون ایجاد مشکل در بدن زندگی می‌کند، اما اگر سیستم ایمنی ضعیف شود یا محیط واژن تغییر کند می‌تواند ناگهان بیش از حد رشد کند. عوامل خطر شامل موارد زیر هستند:

مصرف آنتی‌بیوتیک
شیمی‌درمانی
عفونت HIV
داروهای ضدبارداری هورمونی
دیابت کنترل‌نشده
بارداری

آیا عفونت قارچی از طریق رابطه جنسی منتقل می‌شود؟

بله، این امکان وجود دارد. عفونت قارچی به‌عنوان بیماری مقاربتی در نظر گرفته نمی‌شود، اما می‌توانید آن را از شریک جنسی (مثلاً کسی که عفونت قارچی آلت یا برفک دهانی دارد) بگیرید. استفاده از کاندوم یا دنتال‌دم هنگام رابطه جنسی می‌تواند خطر را کاهش دهد.

آیا بهداشت ضعیف می‌تواند باعث عفونت قارچی شود؟

به‌تنهایی، بهداشت دستگاه تناسلی به‌عنوان عامل خطر عفونت قارچی در نظر گرفته نمی‌شود. بااین‌حال، بهداشت فردی ضعیف همراه با دفعات زیاد رابطه جنسی می‌تواند احتمال انتقال قارچ بین شریک‌های جنسی را افزایش دهد.

عوامل خطر عفونت قارچی آلت تناسلی چیست؟

آلت ختنه‌نشده یکی از عوامل خطر اصلی است. زیرا محیط مرطوب زیر پوست ختنه‌گاه رشد قارچ کاندیدا را تشویق می‌کند. بهداشت ضعیف آلت و چاقی نیز خطر را بیشتر می‌کنند.

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: