فواید نور خورشید برای سلامتی چیست؟

سلامت روان

قرار گرفتن در معرض نور خورشید می‌تواند تأثیر مثبتی بر سلامت روان و احساس کلی شادی داشته باشد. نور خورشید باعث ترشح هورمون‌هایی در مغز می‌شود که برای تنظیم خلق‌وخو و عملکرد ذهنی بسیار مهم هستند.

زمانی که بدن در معرض نور آفتاب قرار می‌گیرد، میزان ترشح هورمون سروتونین افزایش می‌یابد که به بهبود خلق، آرامش ذهن و تمرکز کمک می‌کند. در مقابل، تاریکی موجب ترشح هورمون ملاتونین می‌شود که وظیفه آن تنظیم چرخه خواب است.

نور خورشید ممکن است برخی از اختلالات روانی را بهبود دهد

کاهش میزان قرارگیری در معرض نور خورشید می‌تواند باعث کاهش سطح سروتونین در بدن شود که با بروز افسردگی عمده با الگوی فصلی (که قبلاً به آن اختلال عاطفی فصلی گفته می‌شد) مرتبط است. این نوع افسردگی معمولاً در فصول سرد و کم‌نور سال بیشتر بروز می‌کند.

نور آفتاب از طریق چشم وارد بدن می‌شود و با تحریک گیرنده‌های خاصی در شبکیه، موجب ترشح سروتونین می‌شود. به همین دلیل، احتمال ابتلا به افسردگی فصلی در فصل زمستان که روزها کوتاه‌تر هستند، بیشتر است.

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

درمان افسردگی فصلی با نور درمانی

یکی از روش‌های مؤثر برای درمان افسردگی با الگوی فصلی، نوردرمانی یا فوتوتراپی است. در این روش از جعبه‌های نوری ویژه‌ای استفاده می‌شود که نور آن‌ها مشابه نور طبیعی خورشید عمل کرده و موجب تحریک مغز برای ترشح سروتونین و کاهش سطح ملاتونین می‌شود.

نور خورشید همچنین ممکن است در بهبود سایر اشکال افسردگی عمده و اختلال پیش از قاعدگی (PMDD) نقش داشته باشد. این تأثیر به‌ویژه برای افرادی که به تغییرات فصلی حساس هستند، بسیار مهم است.

ارتباط نور خورشید با اختلالات اضطرابی

برخی اختلالات اضطرابی و حملات پانیک نیز با تغییرات فصلی و کاهش میزان نور طبیعی در محیط مرتبط هستند. در چنین شرایطی، نور خورشید می‌تواند به تعدیل سیستم عصبی کمک کند.

نور طبیعی با تنظیم ریتم شبانه‌روزی بدن، استرس را کاهش داده و باعث پایداری احساسات و عملکرد شناختی می‌شود. این ویژگی‌ها نور خورشید را به یک عامل طبیعی برای مدیریت اضطراب تبدیل کرده است.

healthline

سلامت استخوان‌ها

قرارگیری در معرض اشعه فرابنفش نوع B (UVB) موجود در نور خورشید، موجب تحریک پوست برای تولید ویتامین D می‌شود. این ویتامین برای جذب کلسیم و سلامت استخوان‌ها ضروری است.

طبق یک مطالعه در سال ۲۰۰۸، افراد در مدت ۳۰ دقیقه قرارگیری در معرض نور آفتاب هنگام پوشیدن لباس شنا می‌توانند سطوح مختلفی از ویتامین D تولید کنند: افراد با پوست سفید تا ۵۰٬۰۰۰ واحد بین‌المللی (IU)، افراد با پوست برنزه ۲۰٬۰۰۰ تا ۳۰٬۰۰۰ IU، و افراد با پوست تیره ۸٬۰۰۰ تا ۱۰٬۰۰۰ IU.

نقش ویتامین D در سلامت استخوان

ویتامین D تولیدشده از طریق نور خورشید نقشی کلیدی در جلوگیری از بیماری‌های استخوانی ایفا می‌کند. کمبود این ویتامین می‌تواند باعث نرمی استخوان (استئومالاسی)، پوکی استخوان و بیماری راشیتیسم در کودکان شود.

نور خورشید به‌عنوان منبع طبیعی و مؤثر برای تأمین ویتامین D شناخته می‌شود که در برابر اختلالات استخوانی ناشی از کمبود کلسیم، نقش محافظتی دارد.

درمان بیماری‌های پوستی

پزشکان گاهی اوقات قرار گرفتن کنترل‌شده در معرض اشعه فرابنفش را برای درمان برخی از بیماری‌های پوستی توصیه می‌کنند. این درمان ممکن است برای تسکین علائم بیماری‌های مزمن پوستی مفید باشد.

برخی از بیماری‌هایی که ممکن است با نوردرمانی یا نور طبیعی بهبود یابند عبارت‌اند از: پسوریازیس، اگزما، زردی و آکنه. البته هر فردی برای این درمان مناسب نیست و مشاوره با متخصص پوست ضروری است.

اثربخشی نوردرمانی برای پوست

اگرچه نوردرمانی می‌تواند فواید زیادی برای پوست داشته باشد، اما به‌هیچ‌وجه جایگزین مراقبت پزشکی استاندارد نیست. استفاده از این روش باید تحت نظر پزشک متخصص و با در نظر گرفتن نوع پوست و شرایط خاص بیمار انجام شود.

در برخی موارد، نور خورشید ممکن است به کاهش التهاب، بهبود بافت پوست و کنترل تولید چربی کمک کند. این عوامل باعث کاهش علائم بیماری‌های مزمن پوستی می‌شوند.

پیشگیری از برخی سرطان‌ها

اگرچه قرارگیری بیش‌ازحد در معرض نور خورشید می‌تواند خطر ابتلا به سرطان پوست را افزایش دهد، اما دریافت مقدار متعادل نور خورشید ممکن است در پیشگیری از برخی سرطان‌ها مفید باشد. این تأثیر ممکن است به نقش نور خورشید در تنظیم سیستم ایمنی مرتبط باشد.

طبق مطالعه‌ای دیگر در سال ۲۰۰۸، افرادی که در مناطق با ساعات روشنایی کمتر زندگی می‌کنند، در مقایسه با ساکنان مناطق آفتابی، بیشتر در معرض خطر ابتلا به سرطان‌هایی همچون سرطان روده بزرگ، لنفوم هوچکین، سرطان تخمدان، سرطان پانکراس و سرطان پروستات هستند.

تأثیر نور خورشید بر عملکرد سلولی

نور خورشید می‌تواند فعالیت برخی ژن‌ها و مسیرهای سلولی که در سرکوب تومور نقش دارند را تحریک کند. این فرآیندها ممکن است در کاهش ریسک برخی از سرطان‌ها اثرگذار باشند.

افزایش ویتامین D ناشی از نور خورشید نیز ممکن است با کاهش رشد سلول‌های سرطانی و مهار التهاب‌های مزمن که زمینه‌ساز سرطان هستند، مرتبط باشد.

سایر فواید نور خورشید

هرچند برای تأیید قطعی تأثیر نور خورشید بر بیماری‌های مزمن دیگر به تحقیقات بیشتری نیاز است، اما شواهد اولیه نشان می‌دهند که برخی بیماری‌ها ممکن است با قرارگیری مناسب در معرض نور خورشید بهبود یابند.

برخی از این بیماری‌ها عبارت‌اند از: آرتریت روماتوئید، لوپوس سیستمیک، بیماری التهابی روده و تیروئیدیت. مکانیسم‌های احتمالی شامل کاهش التهاب، بهبود عملکرد ایمنی و تعدیل پاسخ‌های خودایمنی هستند.

ایمنی در برابر آفتاب و رعایت تعادل

اگرچه فواید زیادی برای نور خورشید وجود دارد، اما باید توجه داشت که اشعه فرابنفش خورشید می‌تواند به DNA سلولی آسیب برساند و خطر سرطان پوست را افزایش دهد. بنابراین، حفظ تعادل در میزان قرارگیری در معرض آفتاب ضروری است.

بر اساس توصیه‌ها، دریافت ۵ تا ۱۵ دقیقه نور خورشید روی دست‌ها، بازوها و صورت، دو تا سه بار در هفته، برای بهره‌بردن از مزایای ویتامین D کافی است. این زمان ممکن است بسته به نوع پوست و موقعیت جغرافیایی متفاوت باشد.

نکات ایمنی برای آفتاب‌گرفتن

برای بهره‌مندی از فواید نور خورشید، ضروری است که پوست مستقیماً در معرض آن قرار گیرد، زیرا استفاده از ضدآفتاب یا پوشیدن لباس، تولید ویتامین D را مهار می‌کند. با این حال، اگر مدت حضور در فضای باز بیش از ۱۵ دقیقه باشد، باید از محافظت مناسب استفاده کرد.

برای محافظت از پوست، استفاده از ضدآفتاب با SPF حداقل ۱۵ توصیه می‌شود. همچنین پوشیدن کلاه و لباس محافظ، به‌ویژه در ساعات اوج تابش آفتاب (۱۰ صبح تا ۴ بعدازظهر)، می‌تواند از آفتاب‌سوختگی جلوگیری کند. افراد با پوست روشن بیشتر مستعد سوختگی هستند.

جمع‌بندی

نور خورشید می‌تواند در بهبود خلق‌وخو، درمان برخی بیماری‌های پوستی، سلامت استخوان‌ها و حتی پیشگیری از برخی سرطان‌ها نقش داشته باشد. به‌ویژه برای افرادی که در عرض‌های جغرافیایی بالا زندگی می‌کنند، استفاده از جعبه نور می‌تواند برخی از این مزایا را فراهم کند.

با این حال، قرار گرفتن بیش‌ازحد در معرض نور خورشید با افزایش خطر سرطان پوست همراه است. بنابراین، هنگام حضور بیش از ۱۵ دقیقه در فضای باز، استفاده از ضدآفتاب با SPF حداقل ۳۰ ضروری است.

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: