مدخل یا دهانه واژن و 9 بیماری که بر آن تأثیر می‌گذارند

مدخل واژینال چیست؟

اصطلاح مدخل واژن به معنی دهانه‌ای است که به یک اندام توخالی در بدن منتهی می‌شود، که در بدن زنان، به طور خاص به ورودی واژن اشاره دارد. این دهانه به دهانه داخلی رحم و دهانه گردنه رحم متصل می‌شود و نقش کلیدی در عملکردهای جنسی و باروری دارد.

برخی بیماری‌ها از جمله کیست‌ها، عفونت‌های مقاربتی (STIها)، و ساختار غیرطبیعی پرده بکارت می‌توانند باعث درد، خارش یا سایر علائم در ناحیه مدخل واژنشوند. این اختلالات ممکن است تأثیرات قابل توجهی بر سلامت جنسی، باروری، و کیفیت زندگی زنان بگذارند.

مدخل واژن و 9 بیماری که بر آن تأثیر می‌گذارند

Ivan-balvan / Getty Images

۱. پرده بکارت مسدود (Imperforate Hymen)

پرده بکارت لایه‌ای فیبری و ضخیم از بافت است که اطراف واژن را احاطه کرده و در دختران جوان باعث باریک شدن دهانه واژن می‌شود. معمولاً این بافت پس از شروع رابطه جنسی یا زایمان طبیعی پاره می‌شود، اما در برخی موارد ممکن است به طور غیرعادی رشد کرده و دهانه واژن را کاملاً مسدود کند.

در شرایطی نادر، پرده بکارت می‌تواند به‌طور کامل مدخل واژنرا بپوشاند که به آن Imperforate Hymen گفته می‌شود. این وضعیت مانع از خروج خون قاعدگی شده و ممکن است باعث برگشت خون به واژن و بروز علائمی مانند درد شکمی، کمردرد و اختلال در ادرار شود.

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

ساختارهای واژن و ناحیه مدخل واژن

نواحی اطراف واژن شامل ساختارهای متعددی هستند که همگی در عملکرد طبیعی دستگاه تناسلی نقش دارند. این ساختارها شامل فرج (Vulva)، لبه‌های کوچک داخلی (Labia Minora) و لبه‌های بزرگ خارجی (Labia Majora) هستند.

دهانه واژن یا مدخل واژن بین لبه‌های داخلی قرار دارد و در پشت (یا زیر) کلیتوریس و دهانه مجرای ادراری واقع شده است. این موقعیت آن را در معرض اصطکاک و تحریکات محیطی قرار می‌دهد و به همین دلیل باید به سلامت آن توجه ویژه داشت.

۲. کیست‌ها

برخی انواع کیست‌ها می‌توانند در ناحیه اطراف مدخل واژن رشد کنند که در اغلب موارد بدون علامت هستند. این کیست‌ها معمولاً خوش‌خیم هستند، اما در مواردی می‌توانند دردناک شوند یا عملکرد جنسی و ادراری را تحت تأثیر قرار دهند.

در صورت عفونت، کیست‌ها می‌توانند متورم، قرمز و حساس شوند و باعث درد در زمان رابطه جنسی شوند. اگر کیست بزرگ باشد، ممکن است دهانه واژن را مسدود کند و نیاز به درمان فوری داشته باشد.

انواع رایج کیست‌های ناحیه واژن شامل:

کیست بارتولن: غدد بارتولن که در نزدیکی مدخل واژن قرار دارند، مایعی برای روان‌سازی واژن تولید می‌کنند. گاهی این غدد به دلیل عفونت یا آسیب، کیست ایجاد می‌کنند که ممکن است به خودی خود برطرف شوند یا در صورت عفونت، نیاز به درمان داشته باشند.
کیست‌های اپیدرمال-اینکلوزن: رایج‌ترین کیست‌های ناحیه فرج هستند که از بافت سطحی واژن ایجاد می‌شوند. این کیست‌ها معمولاً به رنگ سفید یا زرد، کوچک و بدون درد هستند و اغلب در اثر پارگی یا آسیب حین زایمان به وجود می‌آیند.
کیست مولرین: این کیست‌های نادر معمولاً حاصل باقی‌مانده‌های جنینی قبل از تولد هستند. در صورت بزرگ شدن، ممکن است باعث علائم بالینی شوند و معمولاً در بررسی‌های اتفاقی یافت می‌شوند و در صورت لزوم جراحی می‌شوند.

۳. عفونت قارچی (کاندیدیازیس)

قارچ کاندیدا بخشی طبیعی از میکروبیوم واژن است، اما رشد بیش‌ازحد آن می‌تواند باعث عفونت قارچی شود. این عفونت‌ها از شایع‌ترین دلایل خارش و سوزش ناحیه مدخل واژن محسوب می‌شوند.

عفونت قارچی باعث قرمزی، تورم، خارش داخل یا اطراف واژن، ترشحات سفید و غلیظ شبیه پنیر، و درد هنگام ادرار یا رابطه جنسی می‌شود. برخلاف برخی باورها، بوی بد معمولاً در عفونت قارچی دیده نمی‌شود و بیشتر مربوط به عفونت‌های باکتریایی است.

۴. واژینوز باکتریایی (BV)

واژینوز باکتریایی زمانی رخ می‌دهد که تعادل طبیعی باکتری‌های واژن به‌هم بخورد و باکتری‌های خاصی بیش‌ازحد رشد کنند. این اختلال یکی از دلایل شایع بوی ناخوشایند واژن است و می‌تواند با علائم ناراحت‌کننده‌ای همراه باشد.

علائم شامل درد، خارش یا سوزش در ناحیه واژن و اطراف مدخل واژن، ترشحات رقیق سفید یا خاکستری و بوی ماهی مانندی است که معمولاً پس از رابطه جنسی تشدید می‌شود. واژینوز باکتریایی خطر ابتلا به STIها و زایمان زودرس در دوران بارداری را افزایش می‌دهد.

۵. ولوودینیا

ولوودینیا به درد مزمن در ناحیه فرج و مدخل واژن اشاره دارد که حداقل سه ماه ادامه دارد و علت مشخصی ندارد. این درد ممکن است سوزشی، تیز یا همراه با ناراحتی عمومی باشد و در زندگی روزمره اختلال ایجاد کند.

درد ممکن است پیوسته یا متناوب باشد و در هنگام لمس، رابطه جنسی یا حتی نشستن طولانی‌مدت تشدید شود. تشخیص دقیق توسط پزشک ضروری است تا بیماری‌های دیگر رد شده و درمان مناسب آغاز شود.

۶. پرولاپس اندام لگنی

پرولاپس زمانی رخ می‌دهد که عضلات و بافت‌های نگه‌دارنده اندام‌های لگنی (مثلاً رحم یا مثانه) ضعیف شده و یکی از این اندام‌ها وارد واژن یا حتی از مدخل واژن بیرون زده شود. این وضعیت معمولاً به دلیل زایمان‌های مکرر یا فشارهای مزمن لگنی رخ می‌دهد.

علل پرولاپس شامل آسیب، چاقی، یبوست مزمن، زایمان‌های واژینال متعدد و تغییرات هورمونی یائسگی هستند. بسته به شدت آن، درمان ممکن است شامل ورزش‌های کف لگن، استفاده از پساری یا جراحی باشد.

۷. تنگی واژن (Vaginal Stenosis)

تنگی واژن حالتی است که در آن کانال واژن به دلیل بافت اسکار، خشک و تنگ می‌شود. این وضعیت می‌تواند رابطه جنسی یا معاینه‌های واژینال را دردناک کند و بر کیفیت زندگی اثر بگذارد.

عوامل رایج شامل جراحی‌های مرتبط با سرطان و پرتودرمانی ناحیه لگن هستند. استفاده از دیلاتورها، مرطوب‌کننده‌ها و درمان‌های هورمونی می‌تواند به بهبود علائم کمک کند.

۸. لیکن اسکلروز

لیکن اسکلروز یک بیماری نادر و خودایمنی است که پوست اطراف واژن و مقعد را تحت تأثیر قرار می‌دهد. این بیماری بیشتر در کودکان و زنان پس از یائسگی مشاهده می‌شود.

علائم شامل خارش شدید، ناراحتی و لکه‌های سفید و براق در پوست است. درمان با کورتیکواستروئیدهای موضعی معمول است. در صورت عدم درمان، ممکن است باعث زخم دائمی، مشکلات دفع و درد در رابطه جنسی شود.

۹. عفونت‌های مقاربتی (STIها)

عفونت‌های مقاربتی از طریق تماس جنسی پوست با پوست منتقل می‌شوند و بسیاری از آن‌ها ممکن است بدون علامت باشند. استفاده صحیح و مداوم از کاندوم می‌تواند خطر ابتلا را کاهش دهد.

انواع شایع STI شامل:

تب‌خال تناسلی: ویروسی رایج که باعث تاول‌های دردناک در داخل یا اطراف واژن می‌شود.
زگیل تناسلی: برآمدگی‌های کوچک و بدون درد که توسط ویروس HPV ایجاد می‌شوند.
سوزاک: با ترشحات واژینال و سوزش ادرار همراه است و با آنتی‌بیوتیک قابل درمان است.
کلامیدیا: ممکن است بی‌علامت باشد اما می‌تواند منجر به PID و ناباروری شود.
تریکومونیازیس: عفونتی انگلی که باعث خارش، سوزش، بوی بد و تغییر ترشحات واژن می‌شود.

مراقبت و بهداشت ناحیه مدخل واژن

برای حفظ سلامت مدخل واژن و تعادل میکروبیوم واژن، رعایت نکات بهداشتی ضروری است. رعایت این موارد می‌تواند از بسیاری از مشکلات پیشگیری کند و احساس راحتی بیشتری ایجاد کند.

هر روز لباس زیر را تعویض یا بشویید و از لباس‌های نخی استفاده کنید.
از پارچه‌های مصنوعی و مواد شوینده قوی اجتناب کنید.
از شست‌وشوی زیاد یا استفاده از دوش واژینال خودداری کنید.
در صورت نیاز به صابون، از نوع ملایم و بدون عطر استفاده شود.
پس از تعریق یا شنا لباس مرطوب را فوراً تعویض کنید.
از پودر تالک یا محصولات حاوی تالک استفاده نکنید.

واژن به‌طور طبیعی تعادل اسیدی و میکروبی را حفظ می‌کند که از عفونت‌ها جلوگیری می‌کند. با این حال، در صورت مشاهده هرگونه علائم غیرطبیعی، مراجعه به پزشک الزامی است.

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: