- مصرف منظم جو دوسر میتواند کلسترول بد (LDL) را کاهش دهد.
- فیبر بتاگلوکان در جو دوسر به کاهش اشتها و کمک به کاهش وزن کمک میکند.
- ترکیبات آنتیاکسیدانی جو دوسر به سلامت رگها و کنترل قند خون کمک میکنند.
جو دوسر یکی از سادهترین و در عین حال مؤثرترین غذاها برای حمایت از سلامت قلب است. این ماده غذایی به دلیل داشتن فیبر محلول و ترکیبات ضدالتهابی، در کاهش عوامل خطر بیماریهای قلبی نقش مهمی دارد.
کاهش کلسترول بد و بهبود سلامت رگها
یکی از مهمترین اثرات مصرف منظم جو دوسر، کاهش سطح کلسترول بد خون است. این نوع کلسترول در تشکیل پلاکهای چربی در دیواره رگها نقش دارد.
با تجمع این پلاکها، رگها بهتدریج باریک و سخت میشوند و این وضعیت میتواند زمینهساز بیماری عروق کرونر قلب شود. در موارد شدید، حتی ممکن است منجر به حمله قلبی شود.
فیبر محلول موجود در جو دوسر که بتاگلوکان نام دارد، در دستگاه گوارش حالت ژلمانند ایجاد میکند. این ژل به کلسترول متصل میشود و مانع ورود بخشی از آن به جریان خون میشود.

نقش جو دوسر در کنترل وزن و چربی شکمی
فیبر بالای جو دوسر باعث میشود احساس سیری طولانیتری داشته باشید. این موضوع میتواند به کاهش دریافت کالری روزانه کمک کند.
وقتی اشتها کمتر شود، بدن بهتدریج شروع به استفاده از ذخایر چربی میکند. معمولاً چربیهای ناحیه شکم که از نوع چربی احشایی هستند زودتر تحت تأثیر قرار میگیرند.
چربی احشایی در اطراف اندامهای داخلی قرار دارد و برخلاف چربی زیرپوستی، از نظر متابولیکی فعالتر و خطرناکتر است. کاهش این نوع چربی به بهبود سلامت قلب کمک میکند.
تأثیر بر فشار خون
تأثیر جو دوسر بر فشار خون در همه مطالعات یکسان نبوده است. برخی تحقیقات کاهش فشار خون را گزارش کردهاند و برخی دیگر اثر قابل توجهی مشاهده نکردهاند.
با این حال، به طور کلی مصرف جو دوسر به عنوان بخشی از یک رژیم غذایی سالم، نه تنها مضر نیست بلکه میتواند در کنار سایر عوامل به سلامت قلب کمک کند.
اثر احتمالی آن بیشتر به دلیل بهبود وضعیت کلی متابولیک بدن و کاهش وزن در طول زمان است.
کنترل بهتر قند خون
جو دوسر حاوی ترکیبات آنتیاکسیدانی خاصی است که به آنها آونانترامید گفته میشود. این ترکیبات خاصیت ضدالتهابی دارند و به سلامت رگها کمک میکنند.
این مواد میتوانند حساسیت بدن به انسولین را بهبود دهند و در نتیجه ورود قند به سلولها را تسهیل کنند. همچنین ممکن است تولید بیش از حد قند در کبد را کاهش دهند.
مصرف منظم جو دوسر میتواند هم قند خون ناشتا و هم قند خون بعد از غذا را کاهش دهد. این موضوع اهمیت زیادی دارد، چون کنترل قند خون نقش مستقیم در پیشگیری از بیماریهای قلبی دارد.
چرا چربی احشایی برای قلب خطرناک است؟
چربی احشایی در عمق شکم و اطراف اندامهای داخلی مانند کبد و رودهها قرار دارد. این نوع چربی برخلاف چربی زیرپوستی، فعالانه مواد التهابی و هورمونی ترشح میکند.
افزایش این مواد میتواند فشار خون، مقاومت به انسولین و کلسترول بد را افزایش دهد. همین تغییرات در نهایت خطر بیماریهای قلبی و عروقی را بالا میبرد.
کاهش چربی احشایی یکی از مهمترین اهداف در بهبود سلامت قلب محسوب میشود و جو دوسر میتواند در این روند نقش حمایتی داشته باشد.
جمعبندی
مصرف منظم جو دوسر میتواند به کاهش کلسترول بد، بهبود کنترل قند خون، کمک به کاهش وزن و در نهایت حمایت از سلامت قلب کمک کند.
این اثرات بیشتر به دلیل فیبر محلول و ترکیبات ضدالتهابی موجود در آن است. با این حال، بهترین نتیجه زمانی حاصل میشود که جو دوسر بخشی از یک سبک زندگی سالم شامل تغذیه متعادل و فعالیت بدنی باشد.
- Llanaj E, Dejanovic GM, Valido E, Bano A, Gamba M, et al. Effect of oat supplementation interventions on cardiovascular disease risk markers: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Eur J Nutr. 2022 Jun;61(4):1749-1778. doi:10.1007/s00394-021-02763-1
- Klümpen L, Mantri A, Philipps M, et al. Cholesterol-lowering effects of oats induced by microbially produced phenolic metabolites in metabolic syndrome: a randomized controlled trial. Nat Commun. 2026 Jan 14;17(1):598. doi:10.1038/s41467-026-68303-9
- MedlinePlus. LDL the "bad' cholesterol.
- National Heart, Lung, and Blood Institute. Coronary artery disease: symptoms.
- Joyce SA, Kamil A, Fleige L, Gahan CGM. The cholesterol-lowering effect of oats and oat beta glucan: modes of action and potential role of bile acids and the microbiome. Front Nutr. 2019 Nov 27;6:171. doi:10.3389/fnut.2019.00171
- Mathews R, Kamil A, Chu Y. Global review of heart health claims for oat beta-glucan products. Nutr Rev. 2020 Aug 1;78(Suppl 1):78-97. doi:10.1093/nutrit/nuz069
- Sirotkin AV. The effect of dietary oat consumption and Its constituents on fat storage and obesity. Physiol Res. 2023 Jul 31;72(Suppl 2):S157-S163. doi:10.33549/physiolres.934957
- Shehzad A, Rabail R, Munir S, Jan H, Fernández-Lázaro D, Aadil RM. Impact of oats on appetite hormones and body weight management: a review. Curr Nutr Rep. 2023 Mar;12(1):66-82. doi:10.1007/s13668-023-00454-3
- Harvard Health. Taking aim at belly fat.
- Harvard Health Publishing. Should you worry about your waistline?
- Katsi V, Manta E, Fragoulis C, Tsioufis K. Weight loss therapies and hypertension benefits. Biomedicines. 2024 Oct 10;12(10):2293. doi:10.3390/biomedicines12102293
- Meyer NMT, Pohrt A, Wernicke C, et al. Improvement in visceral adipose tissue and LDL cholesterol by high PUFA intake: 1-year results of the NutriAct Trial. Nutrients. 2024 Apr 4;16(7):1057. doi:10.3390/nu16071057
- Iman Y, Dandeneau D, Wang H, et al. Effect of oat β-glucan in managing blood pressure: a randomized cross-over pilot trial. Appl Physiol Nutr Metab. 2025 Jan 1;50:1-9. doi:10.1139/apnm-2024-0317
- Xi H, Zhou W, Niu Y, et al. Effect of oat consumption on blood pressure: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. J Acad Nutr Diet. 2023 May;123(5):809-823. doi:10.1016/j.jand.2022.11.010
- Hong S, Heo H, Kim HJ, Jeong HS, Lee H, Lee J. Avenanthramides ameliorate insulin resistance by modulating gluconeogenesis and glycogen synthesis in HepG2 cells. J Med Food. 2025 Jan;28(1):18-27. doi:10.1089/jmf.2024.k.0199
- Chen V, Zurbau A, Ahmed A, et al. Effect of oats and oat ß-glucan on glycemic control in diabetes: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. BMJ Open Diabetes Res Care. 2022 Sep 1;10(5):e002784. doi:10.1136/bmjdrc-2022-002784
- Paudel D, Dhungana B, Caffe M, Krishnan P. A review of health-beneficial properties of oats. Foods. 2021 Oct 26;10(11):2591. doi:10.3390/foods10112591
- Mineshita Y, Sasaki H, Kim HK, Shibata S. Relationship between fasting and postprandial glucose levels and the gut microbiota. Metabolites. 2022 Jul 20;12(7):669. doi:10.3390/metabo12070669
- Centers for Disease Control and Prevention. Diabetes and your heart.
- https://www.verywellhealth.com/oatmeal-and-heart-health-11935844
