چرا باردار نمی‌شوم؟ ۶ دلیل غیرمنتظره

وقتی در تلاش برای بارداری با مشکل مواجه می‌شوید، کاملاً طبیعی است که از خود بپرسید چرا باردار نمی‌شوید. برخی از علل ناباروری تحت کنترل شما نیستند، مانند عوامل ژنتیکی، سن، یا بیماری‌هایی مانند سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS) و اندومتریوز.

با این حال، دلایل دیگری نیز وجود دارند که می‌توانند مانع بارداری شوند، مانند داشتن رابطه جنسی کم، وزن خیلی زیاد یا خیلی کم، استرس شدید یا انجام ورزش‌های بسیار سنگین.¹

۱. ممکن است رابطه جنسی کافی نداشته باشید

برای بارداری، داشتن رابطه جنسی به‌ویژه در حوالی زمان تخمک‌گذاری (یعنی زمانی که تخمدان‌ها یک تخمک آزاد می‌کنند) بسیار ضروری است. لازم است که در طول چرخه قاعدگی چندین بار رابطه جنسی داشته باشید، نه فقط در زمانی که تصور می‌کنید بیشترین احتمال بارداری وجود دارد.¹

تخمک‌گذاری معمولاً در اواسط چرخه قاعدگی روی می‌دهد و تخمک تنها حدود ۱۲ تا ۲۴ ساعت قابلیت باروری دارد، بنابراین داشتن رابطه جنسی منظم در این بازه زمانی می‌تواند شانس باروری را افزایش دهد. اما حتی در خارج از این بازه هم نزدیکی منظم باعث اطمینان از هماهنگی با زمان تخمک‌گذاری خواهد شد.

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

Daniel de la Hoz / Getty Images

۲. تجربه استرس بدون داشتن راهکارهای مقابله‌ای

اگر درباره‌ی باردار نشدن استرس دارید، باید بدانید که این حس کاملاً طبیعی است.

دکتر دایانا بیتنر، متخصص زنان و زایمان در گروه پزشکی Spectrum Health به Health گفته است: «استرس اجتناب‌ناپذیر است. مسئله مهم این است که چطور با آن کنار بیایید.» این جمله درباره‌ی هر نوع استرسی صدق می‌کند، چه استرس‌هایی که قابل کنترل هستند و چه آن‌هایی که خارج از کنترل شما هستند.

برای مدیریت استرس می‌توانید از روش‌های گوناگونی بهره بگیرید، مانند:²

تقسیم مسائل بزرگ به بخش‌های کوچک‌تر
انجام گفت‌وگوی درونی مثبت با خود
پیاده‌روی
مطالعه کتاب
مراجعه به روان‌درمانگر
ورزش کردن

استرس مزمن می‌تواند عملکرد محور هیپوتالاموس-هیپوفیز-تخمدان (HPO axis) را مختل کند و بر تخمک‌گذاری و تعادل هورمونی تأثیر منفی بگذارد؛ بنابراین یادگیری روش‌های مقابله با استرس، نه‌تنها برای سلامت روان بلکه برای باروری نیز حیاتی است.

۳. وزن بدن بسیار زیاد یا بسیار کم دارید

افرادی که دارای اضافه‌وزن یا چاقی هستند ممکن است در روند بارداری با دشواری مواجه شوند. در عین حال، اگر فردی دچار کم‌وزنی باشد نیز ممکن است با مشکل در باروری روبه‌رو گردد.

بر اساس یک بررسی، خطر ناباروری برای زنانی که اضافه‌وزن دارند ۲۷٪ و برای زنانی که چاقی دارند ۷۸٪ افزایش می‌یابد.³

در یک مطالعه، محققان شاخص توده بدنی (BMI) را برای بررسی ارتباط بین ترکیب بدنی زوج‌های دگرجنس‌گرا و مسیرهای باروری‌شان به کار بردند. آن‌ها دریافتند وقتی هر دو شریک دچار چاقی بودند، باردار شدن تا ۵۹٪ بیشتر از زوج‌هایی که BMI متعادلی داشتند طول کشید.⁴

درباره شاخص توده بدنی (BMI)

BMI فرمولی است که بر اساس وزن و قد فرد محاسبه می‌شود. این معیار با فرض تعیین درصد چربی بدن، به‌عنوان شاخصی برای ارزیابی سلامت عمومی استفاده می‌شود، اما فاکتورهایی مانند ترکیب بدنی، جنسیت، نژاد یا سن را در نظر نمی‌گیرد. با وجود ایرادات این شاخص، همچنان در پزشکی کاربرد زیادی دارد چون سریع و ارزان است.

کم‌وزنی نیز می‌تواند موجب بروز مشکلات باروری شود، زیرا در این شرایط ممکن است تولید هورمون استروژن در بدن مختل شود که به بی‌نظمی در چرخه قاعدگی می‌انجامد.⁵

وقتی چرخه‌های قاعدگی نامنظم شوند یا متوقف شوند، تخمک‌گذاری صورت نمی‌گیرد که برای وقوع بارداری امری حیاتی است.⁵

در مورد مردان نیز، یکی از دلایل ناباروری، کاهش تعداد و حجم اسپرم است. تحقیقات نشان داده‌اند که BMI پایین با کاهش میزان اسپرم و حجم آن ارتباط دارد.⁶⁷

۴. ورزش‌های بسیار شدید انجام می‌دهید

ورزش کردن برای سلامت عمومی و حتی در دوران تلاش برای بارداری مفید است. با این حال، اگر به‌طور مرتب و با شدت بسیار زیاد ورزش می‌کنید، ممکن است این فعالیت‌ها بر باروری شما تأثیر بگذارند.

ورزش‌های بسیار شدید معمولاً آن‌هایی هستند که ضربان قلب را بالا می‌برند و باعث دشواری در تنفس یا صحبت کردن می‌شوند؛ مانند ایروبیک پیشرفته، تنیس انفرادی یا شنا به‌صورت حرفه‌ای.⁸

بررسی‌ها نشان داده‌اند که ورزش‌های بسیار سنگین، به‌ویژه وقتی با دریافت کالری پایین همراه باشند، می‌توانند در روند تخمک‌گذاری یا لانه‌گزینی اختلال ایجاد کنند.⁹¹⁰ بیشتر ورزش‌های با شدت متوسط تا شدید، ایمن و مفید برای باروری زنان و مردان هستند. پیشنهاد می‌شود حدود ۷۵ تا ۱۵۰ دقیقه فعالیت بدنی متوسط یا شدید در هفته داشته باشید.¹¹

۵. تغذیه مناسب ندارید

تغییر رژیم غذایی می‌تواند به بهبود ناباروری کمک کند، زیرا بین باروری و تغذیه ارتباط وجود دارد. تحقیقات نشان می‌دهند که رژیم‌های غذایی سرشار از چربی‌های اشباع و قندهای افزودنی، با نتایج نامطلوب‌تری در باروری همراه هستند در مقایسه با رژیم‌هایی که حاوی چربی‌های غیراشباع و غلات کامل‌اند.¹²

برخی غذاها با باروری بهتر در زنان و کیفیت بهتر اسپرم در مردان مرتبط هستند، از جمله:¹³¹²

ماهی
میوه‌ها و سبزیجات
چربی‌های غیراشباع
غلات کامل

دریافت ریزمغذی‌های کافی مانند روی، ویتامین D، اسید فولیک و آنتی‌اکسیدان‌ها از طریق تغذیه مناسب، به بهبود عملکرد تخمدان‌ها و اسپرم کمک می‌کند. بنابراین، تغذیه سالم نقش کلیدی در مسیر بارداری دارد.

۶. سیگار می‌کشید

سیگار کشیدن می‌تواند بر باروری تأثیر منفی بگذارد. مطالعات نشان داده‌اند که سیگار:¹⁴

به سیستم تولیدمثل و DNA اسپرم آسیب می‌زند
خطر ناباروری را افزایش می‌دهد
تولید هورمون‌ها را مختل می‌کند

برای ترک یا کاهش مصرف سیگار، بهتر است برنامه‌ای هدفمند تنظیم کنید که شامل انتخاب یک روز مشخص برای شروع و اطلاع‌رسانی به اطرافیان باشد.

مواد شیمیایی موجود در دود سیگار مانند نیکوتین، کادمیوم و بنزن با کاهش کیفیت تخمک و اسپرم و افزایش خطر سقط مرتبط هستند. ترک سیگار می‌تواند به‌طور قابل‌توجهی شانس باروری را بهبود بخشد.

سایر عوامل قابل‌توجه

کار کردن خارج از برنامه‌ی معمول ۹ صبح تا ۵ عصر نیز می‌تواند بر باروری تأثیر بگذارد. محققان گمان می‌کنند این موضوع با اختلال در ریتم شبانه‌روزی بدن مرتبط است.¹⁵

اگر در شغلی شیفتی یا کاری با فعالیت فیزیکی سنگین مشغول هستید، باید اولویت را به خواب کافی، تغذیه مناسب و فعالیت بدنی متعادل بدهید. دکتر بیتنر تأکید می‌کند که این موارد برای حفظ سلامت حیاتی هستند.

او می‌گوید: «من با پرستاران بسیاری که شیفت شب کار می‌کنند یا پزشکان زنی که ساعت‌های طولانی مشغول به کار هستند همکاری دارم. حفظ سلامت و داشتن خواب کافی ممکن است، ولی باید جزو اولویت‌های زندگی قرار گیرد.»

جمع‌بندی سریع

مشکلات باروری در بسیاری موارد خارج از کنترل فرد هستند. با این حال، عواملی مانند سیگار، استرس و وزن بدن از جمله مواردی هستند که می‌توان آن‌ها را تغییر داد تا احتمال بارداری افزایش یابد.

اگر همچنان درباره ناباروری نگران هستید، بهتر است با یک ارائه‌دهنده خدمات سلامت مشورت کنید. آن‌ها می‌توانند وضعیت باروری شما را ارزیابی کرده و راهکارهایی برای آمادگی جهت بارداری آینده ارائه دهند.

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: