چرا بعضی افراد خال‌های زیادی دارند؟

خال‌ها که به‌دلیل تجمع سلول‌های رنگ‌دانه‌ای به نام ملانوسیت ایجاد می‌شوند، بسیار رایج هستند و در اکثر افراد وجود دارند. این خال‌ها معمولاً در مناطقی از بدن که بیشتر در معرض آفتاب قرار می‌گیرند دیده می‌شوند و بین ۱۰ تا ۴۰ عدد خال در بدن هر فرد طبیعی تلقی می‌شود.¹

تعداد خال‌ها ممکن است تحت‌تأثیر عواملی مانند ژنتیک، قرارگیری در معرض نور خورشید و تغییرات هورمونی افزایش یابد. به همین دلیل نظارت منظم بر وضعیت خال‌ها، به‌ویژه در صورت افزایش ناگهانی یا تغییر ظاهر، اهمیت بسیاری دارد.²

چه کسانی بیشتر خال دارند؟

خال ممکن است در هر فردی ایجاد شود، اما افراد با پوست روشن بیشتر از افراد با پوست تیره دچار خال می‌شوند، به‌ویژه اگر زمان زیادی را در زیر آفتاب بگذرانند.³

پوست روشن دارای ملانین کمتری است؛ این رنگ‌دانه نقش محافظ در برابر اشعه خورشید را دارد. افراد با پوست تیره مقدار بیشتری ملانین دارند و همین عامل ممکن است باعث محافظت بیشتر آن‌ها در برابر ایجاد خال‌های متعدد شود.⁴

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

PARNTAWAN / Getty Images

علل و عوامل خطرساز ایجاد خال

پژوهشگران هنوز به‌طور کامل نمی‌دانند چرا افراد دچار خال‌های جدید می‌شوند، اما برخی عوامل مشخص شده‌اند که می‌توانند احتمال ایجاد آن‌ها را افزایش دهند.⁵

نور خورشید: قرارگیری در معرض اشعه فرابنفش (UV) خورشید یا سولاریوم می‌تواند منجر به ایجاد خال‌های جدید شود. این اشعه‌ها ملانوسیت‌ها را تحریک می‌کنند تا رنگ‌دانه بیشتری تولید کنند و همین امر ممکن است باعث تجمع و تشکیل خال جدید شود.⁶
سن: بیشتر افراد در دوران کودکی تا حدود دهه چهارم زندگی، خال‌های جدیدی ایجاد می‌کنند. در سنین بالا معمولاً تعداد خال‌ها کاهش می‌یابد.¹⁷²
سابقه خانوادگی: اگر در خانواده‌تان سابقه خال‌های زیاد، پوست روشن یا موی روشن وجود دارد، احتمال ایجاد خال در دوران کودکی و نوجوانی در شما بیشتر است.⁸
ژنتیک: برخی جهش‌های ژنی خاص می‌توانند احتمال ایجاد خال‌های خوش‌خیم (غیر سرطانی) یا حتی ملانوما (نوعی سرطان پوست) را افزایش دهند.²
تغییرات هورمونی: در دوران‌هایی مانند بلوغ یا بارداری، به‌دلیل نوسانات هورمونی، احتمال ظاهر شدن خال‌های جدید بیشتر می‌شود.²

عوارض احتمالی مرتبط با خال‌ها

خال‌های معمولی در اغلب موارد بی‌خطر هستند، اما حدود یک نفر از هر ۱۰ بزرگسال آمریکایی حداقل یک خال غیرعادی یا آتیپیک دارد. این خال‌ها که به آن‌ها «نووس دیسپلاستیک» نیز گفته می‌شود، بیشتر از خال‌های معمولی می‌توانند به نوعی تهاجمی از سرطان پوست به نام ملانوما تبدیل شوند.¹⁵

برای بررسی دقیق و ارزیابی خطر، مراجعه به متخصص پوست (درماتولوژیست) ضروری است. پزشک می‌تواند از طریق بررسی اندازه، شکل و رنگ خال، لزوم انجام آزمایش‌های بیشتر را مشخص کند.⁹

قانون ABCDE برای شناسایی ملانوما

برای شناسایی علائم اولیه ملانوما، شما و پزشکتان می‌توانید از قانون ABCDE استفاده کنید که نشانه‌های مشکوک را بهتر مشخص می‌سازد:¹⁰

A – تقارن نداشتن: شکل خال نامتقارن است و دو نیمه آن شبیه هم نیستند.
B – حاشیه نامنظم: لبه‌های خال دندانه‌دار و ناهموار هستند.
C – تغییر رنگ: رنگ خال یکنواخت نیست و ممکن است تغییراتی در طی زمان داشته باشد؛ رنگ‌های غیرمعمول مانند سیاه، قرمز، آبی، سفید یا صورتی می‌توانند هشداردهنده باشند.
D – قطر: اندازه خال از ۶ میلی‌متر بیشتر است (تقریباً به‌اندازه ته‌مداد پاک‌کنی).
E – تغییرات: هرگونه تغییر در رنگ، اندازه یا شکل خال باید جدی گرفته شود.

چگونه می‌توان از ملانوما پیشگیری کرد؟

هرچند نمی‌توان همیشه از ملانوما جلوگیری کرد، اما رعایت برخی نکات می‌تواند به کاهش احتمال ابتلا کمک کند.¹¹

استفاده روزانه از ضدآفتاب
پوشیدن کلاه و لباس‌های آستین‌بلند هنگام حضور در فضای باز
استراحت در سایه هنگام فعالیت در آفتاب
استفاده از عینک آفتابی برای محافظت از چشم‌ها
پرهیز از استفاده از دستگاه‌های برنزه‌کننده (تخت‌های سولاریوم)

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

در صورتی‌که نگران خال جدید یا تغییریافته هستید و احتمال می‌دهید که خال سرطانی باشد، باید هرچه زودتر به پزشک یا متخصص پوست مراجعه کنید. تشخیص زودهنگام ملانوما بسیار مهم است، زیرا درمان آن در مراحل اولیه موفقیت‌آمیزتر خواهد بود.⁹

علائمی که نیاز به پیگیری دارند شامل موارد زیر هستند:¹⁰

ایجاد خال جدید در بزرگسالی
تغییر رنگ، اندازه یا شکل یک خال موجود
خال‌هایی که زخم یا جراحت دارند و بهبود نمی‌یابند
خال‌هایی با لبه‌های زبر یا برجسته

مرور سریع

خال‌ها، ضایعات پوستی هستند که بر اثر تجمع سلول‌های رنگ‌دانه‌ای به‌نام ملانوسیت ایجاد می‌شوند و رنگی تیره یا قهوه‌ای به پوست می‌بخشند. قرارگیری در معرض نور خورشید یکی از عوامل اصلی ایجاد خال‌های جدید است و ممکن است علت تعدد خال در برخی افراد باشد.

بیشتر خال‌ها طبیعی و خوش‌خیم هستند، اما برخی از آن‌ها ممکن است نشانه‌هایی از ملانوما باشند. اگر در بزرگسالی خال جدیدی مشاهده کردید یا خال قدیمی شما تغییر رنگ، اندازه یا شکل داد، حتماً به پزشک مراجعه نمایید.

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: