چه چیزی باعث سردرد شقیقه شما می شود؟

درد شقیقه به ناراحتی یا فشار در ناحیه دو طرف پیشانی گفته می‌شود. با این حال، علت اصلی این درد اغلب به سردردها و بیماری‌های دیگر مانند سردردهای تنشی، میگرن، التهاب شریان تمپورال، عفونت‌ها و مشکلات فک برمی‌گردد. انتخاب بهترین درمان بستگی به علت زمینه‌ای این نوع درد دارد.

علت‌های احتمالی درد شقیقه

1. سردرد تنشی

شایع‌ترین علت درد و فشار در شقیقه‌ها، سردرد تنشی است. این نوع سردرد باعث ایجاد درد خفیف تا متوسط و غیر ضربان‌دار می‌شود که اغلب شبیه فشاری مانند باندی تنگ دور سر احساس می‌شود و در ناحیه شقیقه شدیدتر است. ثابت نگه‌داشتن سر در یک وضعیت برای مدت طولانی می‌تواند باعث کشیدگی عضلات و بروز این سردرد شود. سایر عوامل رایج عبارت‌اند از:

استرس روزمره (جسمی یا احساسی)
مصرف الکل
کافئین زیاد یا قطع ناگهانی آن
کمبود خواب
سرماخوردگی، آنفلوآنزا و عفونت سینوسی
فشردن دندان‌ها، قفل شدن فک و کشیدگی عضلات فک
خستگی چشم
فرسودگی
فعالیت بدنی بیش از حد
سیگار کشیدن زیاد

اکثر سردردهای تنشی ظرف ۳۰ دقیقه بهبود می‌یابند اما در برخی موارد ممکن است به صورت مزمن بروز کرده و تا یک هفته ادامه یابند.

درمان

برای درمان سردرد تنشی معمولاً از مسکن‌های بدون نسخه مانند استامینوفن، ایبوپروفن، ناپروکسن یا آسپیرین استفاده می‌شود. دقت کنید که نباید بیشتر از دوز توصیه‌شده استفاده کرد، حتی اگر سردرد بهبود نیافته باشد؛ زیرا مصرف بیش از حد می‌تواند به عوارض جانبی منجر شود. اگر این داروها مؤثر نبودند، لازم است با پزشک مشورت شود. همچنین رعایت تغییرات سبک زندگی مانند تمرینات تنفسی عمیق، مدیریت استرس، خواب کافی، ورزش منظم، پرهیز از مصرف زیاد کافئین، ماساژ، مصرف غذا در وعده‌های منظم و نوشیدن آب کافی به پیشگیری کمک می‌کند.

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

2. میگرن

میگرن یکی از مهم‌ترین علل درد شدید و ضربان‌دار در شقیقه است. درد معمولاً از یک طرف شروع شده و ممکن است در همان سمت بماند یا به هر دو طرف گسترش یابد. حملات میگرنی مکررند و هر بار بین چهار تا ۷۲ ساعت طول می‌کشند. میگرن اغلب با علائمی مانند تهوع، استفراغ، سرگیجه، حساسیت به نور، صدا یا بو، فشار صورت و گاهی هاله (تغییرات حسی مانند دیدن نورهای چشمک‌زن یا خطوط زیگزاگ) همراه است. حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد افراد مبتلا به میگرن دچار هاله می‌شوند.

درمان

میگرن هنگامی رخ می‌دهد که محرکی باعث فعالیت بیش‌ازحد عصبی و التهاب عروق مغزی شود. محرک‌ها شامل استرس، کم‌خوابی، الکل، کم‌آبی بدن، بوهای تند، تغییرات هورمونی، نور شدید، تغییرات آب‌وهوا و برخی غذاها مانند گوشت‌های فرآوری‌شده، شکلات، پنیرهای آبی و شیرین‌کننده‌های مصنوعی هستند. درمان شامل داروهای حمله‌ای مانند تریپتان‌ها (ایمی‌ترکس، زومیگ) یا ارگوت آلکالوئیدها، داروهای پیشگیرانه مانند آنتاگونیست‌های CGRP، ضدافسردگی‌های سه‌حلقه‌ای، داروهای ضد تشنج و داروهای ضد فشار خون، تحریک عصبی با دستگاه، و تزریق بوتاکس در موارد مزمن است.

3. آرتریت تمپورال

آرتریت تمپورال یا التهاب شریان گیجگاهی باعث تورم در یکی از شریان‌های تمپورال می‌شود. این التهاب گردش خون را مختل می‌کند و علائمی مانند درد ضربان‌دار در یک طرف سر، حساسیت پوست سر، درد فک هنگام جویدن یا صحبت‌کردن، درد و سفتی گردن و شانه‌ها، ضعف، تب و اختلالات بینایی ایجاد می‌کند. این وضعیت یک اورژانس پزشکی است که در صورت عدم درمان می‌تواند باعث نابینایی دائم شود. خطر اصلی ناشی از قطع جریان خون به چشم‌هاست که ممکن است به تاری دید، دوبینی یا نابینایی منجر شود.

درمان

درمان اولیه شامل داروهای کورتون‌دار مانند پردنیزون برای کاهش التهاب و گاهی افزودن داروی Actemra (توسیلیزومب) است که با مهار پروتئین التهابی IL-6 به بهبودی سریع‌تر کمک می‌کند. این درمان ممکن است تا دو سال ادامه یابد. استفاده طولانی‌مدت از کورتون می‌تواند منجر به شکنندگی استخوان‌ها شود، بنابراین اقدامات پیشگیرانه برای سلامت استخوان‌ها ضروری است. پیگیری دقیق توسط پزشک در این دوره حیاتی است.

4. سردرد گردنی

سردرد گردنی از مشکلات گردن مانند فشار روی عصب یا بیماری‌های تخریبی مانند آرتروز ناشی می‌شود. درد از گردن به سر منتقل می‌شود و معمولاً فقط یک سمت بدن را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد. همراه با درد شقیقه، ممکن است دچار درد صورت، چشم، گردن، شانه و بازو شوید. تاری دید، تهوع، استفراغ و حساسیت به نور و صدا نیز ممکن است دیده شود.

درمان

استفاده از کمپرس گرم و داروهای ضد التهاب ممکن است درد را کاهش دهد. در صورت شدید بودن، درمان شامل فیزیوتراپی، ماساژ درمانی، کشش گردن، تزریق استروئید، بلوک عصبی و در موارد مزمن، جراحی‌های کم‌تهاجمی ستون فقرات است. تشخیص علت دقیق گردنی و رفع فشار عصبی می‌تواند تأثیر بسزایی در کاهش درد شقیقه ناشی از گردن داشته باشد.

۴. سردرد خوشه‌ای (Cluster Headache)

سردرد خوشه‌ای نوعی سردرد شدید و بسیار دردناک است که معمولاً در اطراف یک چشم یا یک طرف سر، از جمله ناحیه شقیقه‌ها، احساس می‌شود. این سردردها به‌صورت حملات کوتاه و شدید با دوره‌های تکراری در روزهای متوالی بروز می‌کنند.

علائم سردرد خوشه‌ای عبارت‌اند از:

درد شدید و ضربان‌دار که معمولاً پشت یا اطراف یک چشم متمرکز است
آبریزش یا گرفتگی بینی در همان سمت درد
اشک ریزش از چشم آن طرف
تورم پلک
تعریق صورت در همان سمت
بی‌قراری شدید و ناتوانی در آرامش

حملات معمولاً ۱۵ دقیقه تا ۳ ساعت طول می‌کشند و ممکن است روزانه چند بار اتفاق بیفتند.

درمان سردرد خوشه‌ای

اکسیژن با غلظت بالا: تنفس اکسیژن خالص (حداقل ۱۲ لیتر در دقیقه) در طول حمله، به سرعت درد را کاهش می‌دهد.
داروهای تریپتان: مانند سوماتریپتان تزریقی یا اسپری بینی، می‌توانند در تسکین حملات مؤثر باشند.
پروپرانولول: داروی بتابلاکر که برای پیشگیری از حملات استفاده می‌شود.
کورتیکواستروئیدها: برای کاهش التهاب و کاهش تعداد حملات در کوتاه‌مدت کاربرد دارند.
در موارد مقاوم، درمان‌های تهاجمی‌تر مانند تحریک الکتریکی عصب یا جراحی در نظر گرفته می‌شود.

۵. مشکلات فک (TMJ)

اختلالات مفصل گیجگاهی فکی (TMJ) می‌توانند باعث درد و ناراحتی در ناحیه شقیقه و اطراف فک شوند. این درد ممکن است به سردرد یا درد شقیقه تبدیل شود.

علائم TMJ شامل:

درد یا حساسیت در اطراف فک، گوش یا شقیقه
قفل شدن یا صدای کلیک هنگام باز و بسته کردن دهان
دشواری در جویدن یا باز کردن کامل دهان
سردردهای مکرر در ناحیه شقیقه

دلایل TMJ عبارت‌اند از:

دندان قروچه یا فشردن فک (براکسیسم)
آسیب به فک یا مفصل
آرتریت مفصل فک
استرس و تنش عضلانی

درمان TMJ

استفاده از محافظ دندان در شب برای جلوگیری از دندان قروچه
تمرینات فیزیوتراپی و شل‌کردن عضلات فک
داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی (NSAIDs)
ماساژ و کمپرس گرم
در موارد شدید، تزریق بوتاکس یا جراحی

۶. التهاب سینوس‌ها (سینوزیت)

التهاب یا عفونت سینوس‌ها می‌تواند باعث درد در ناحیه پیشانی، گونه‌ها و شقیقه‌ها شود. درد ناشی از سینوزیت معمولاً هنگام خم شدن یا فشار دادن روی نواحی سینوس‌ها افزایش می‌یابد.

علائم سینوزیت عبارت‌اند از:

درد و فشار در ناحیه شقیقه و صورت
گرفتگی بینی و ترشحات زرد یا سبز رنگ
تب
خستگی
بوی بد دهان

درمان سینوزیت

مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها در صورت عفونت باکتریایی
ضداحتقان‌ها و اسپری‌های بینی برای کاهش تورم مخاط
شستشوی بینی با محلول آب نمک
استراحت و نوشیدن مایعات
در موارد مزمن، درمان‌های تخصصی‌تر

۷. فشار خون بالا

فشار خون بسیار بالا (هیپرتانسیون شدید) می‌تواند باعث سردرد در ناحیه شقیقه‌ها شود، به‌خصوص زمانی که فشار به طور ناگهانی افزایش می‌یابد. این نوع سردرد معمولاً همراه با علائم دیگری مانند سرگیجه، تاری دید و خستگی است.

فشار خون بالا باعث آسیب به رگ‌های خونی و ایجاد التهاب می‌شود که می‌تواند به سردرد منجر شود.

درمان فشار خون بالا

کنترل منظم فشار خون با داروهای کاهنده فشار خون
تغییر سبک زندگی: کاهش مصرف نمک، ورزش منظم، کاهش وزن، ترک دخانیات
مدیریت استرس

۸. آسیب و ضربه به سر

آسیب به سر، از جمله ضربه به ناحیه شقیقه، می‌تواند باعث سردرد شدید و مداوم شود. این سردردها ممکن است ناشی از کبودی، تورم، خون‌ریزی داخلی یا آسیب به بافت‌های عصبی باشند.

اگر سردرد پس از ضربه به سر شروع شود یا تشدید یابد، باید فوراً به پزشک مراجعه کرد، چون ممکن است نیاز به درمان اورژانسی وجود داشته باشد.

چگونه درد شقیقه را کاهش دهیم؟

نکات کلی برای کاهش درد:

استراحت کافی: خواب و استراحت به مغز فرصت بهبودی می‌دهد.
کاهش استرس: با استفاده از تکنیک‌های آرام‌سازی، یوگا یا مدیتیشن.
مصرف مایعات کافی: کم‌آبی بدن می‌تواند سردرد را تشدید کند.
کمپرس گرم یا سرد: استفاده از کمپرس گرم برای شل‌کردن عضلات یا کمپرس سرد برای کاهش التهاب مفید است.
پرهيز از محرک‌ها: اجتناب از کافئین، الکل، سیگار و محرک‌های محیطی.
مصرف داروهای مناسب: طبق توصیه پزشک یا داروساز.
ورزش منظم: فعالیت بدنی به بهبود گردش خون و کاهش تنش عضلانی کمک می‌کند.

اگر سردرد شقیقه‌هایتان شدید، مکرر یا همراه با علائم دیگر مانند تاری دید، ضعف عضلانی، تب یا تغییر در هوشیاری است، فوراً به پزشک مراجعه کنید.

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: