اکثر خوندماغها خطرناک نیستند و معمولاً با خم کردن سر به جلو و فشار دادن سوراخهای بینی میتوان آنها را کنترل کرد. با این حال، اگر خونریزی بیش از ۳۰ دقیقه ادامه داشته باشد، مقدار زیادی خون از دست بدهید، یا علائم هشداردهندهای ظاهر شوند، باید فوراً به مراکز درمانی مراجعه کنید.¹
شناخت علائم خطرناک هنگام خوندماغ میتواند جان شما را نجات دهد. دانستن اینکه چه زمانی اقدامات خانگی کافی نیستند و باید به پزشک مراجعه کرد، بسیار حیاتی است.
چگونه در خانه خوندماغ را متوقف کنیم؟
بیشتر افراد سالم میتوانند ظرف ۳۰ دقیقه خوندماغ خود را در منزل متوقف کنند.¹ برای این کار، بدن را کمی به جلو خم کرده و بهآرامی دو طرف سوراخهای بینی را با انگشتان فشار دهید تا لخته تشکیل شود.
اگر دچار بیماریهای خونی مانند هموفیلی هستید یا داروهای رقیقکننده خون مصرف میکنید، توقف خونریزی ممکن است طولانیتر شود.² در چنین شرایطی، حتماً با پزشک مشورت کنید.

verywellhealth
چگونه بفهمیم که خون زیادی از دست دادهایم؟
از دست دادن زیاد خون میتواند یک خوندماغ ساده را به وضعیت اورژانسی تبدیل کند. گاهی چند قاشق غذاخوری خون ممکن است زیاد بهنظر برسد، اما اگر خونریزی شدید و شبیه فوران باشد، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
اگر با فشار دادن بینی، خون قطع نشد، یک ظرف مانند پیمانه برای اندازهگیری خون از دست رفته استفاده کنید. اگر مقدار خون از دسترفته حدود یک لیوان کامل باشد، به مراقبت فوری پزشکی نیاز دارید.¹
در افرادی که سابقه بیماریهای خونی مانند هموفیلی یا کمخونی دارند، از دست دادن خون خطر بیشتری دارد.³ همچنین کسانی که داروهای رقیقکننده خون مانند وارفارین مصرف میکنند نیز باید در برابر خوندماغ محتاط باشند.⁴
آیا ضربه شدید میتواند خوندماغ را خطرناک کند؟
ضربه به سر یا صورت ممکن است یک خوندماغ ساده را به یک وضعیت اضطراری پزشکی تبدیل کند.⁵ اگرچه ضربههای خفیف یا زمین خوردن معمولی معمولاً خطرناک نیستند، اما صدمات شدید مانند افتادن از پله، تصادف ورزشی یا دعوا میتوانند جدی باشند.
ضربه شدید میتواند منجر به شکستگی بینی، آسیب مغزی (مثل ضربهمغزی) یا آسیب به نخاع شود. اگر پس از حادثه دچار خوندماغ شدید، بهتر است فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
آیا فشار خون بالا میتواند علت خوندماغ باشد؟
در برخی موارد، فشار خون بالا میتواند باعث خونریزی بینی شود و این نوع خوندماغ اغلب بدون علت مشخص رخ میدهد. اگر دچار فشار خون بالا هستید و خوندماغ شدید، بهتر است با پزشک تماس بگیرید.
بهویژه اگر علائم بحران فشار خون بالا یا سکته مانند درد قفسه سینه، اختلال در گفتار، ضعف یکطرفه در بازو یا پا، یا گیجی ذهنی همراه خوندماغ وجود داشته باشد، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.⁶⁷
چرا ممکن است هنگام خوندماغ طعم خون را در دهان حس کنیم؟
خوندماغهایی که از جلوی بینی آغاز میشوند معمولاً خفیفتر هستند و با اعمال فشار قابل کنترلاند. اما اگر طعم خون را در دهان حس میکنید، احتمال دارد خونریزی از بخش پشتی بینی باشد.
این نوع خونریزیها که «خوندماغ خلفی» نام دارند، اغلب شدیدتر هستند و معمولاً با فشار دادن بینی یا حتی پَک بینی نیز متوقف نمیشوند.⁸ چون این خونریزیها اغلب از رگهای بزرگتر منشأ میگیرند، نیاز به درمان فوری دارند.
اگر خوندماغ بهصورت مکرر تکرار میشود، چه باید کرد؟
اگر بیش از یکبار در هفته دچار خوندماغ میشوید، باید با پزشک مشورت کنید. خونریزیهای مکرر میتوانند نشانهای از مشکلات جدیتر مانند فشار خون بالا یا اختلالات انعقادی باشند.⁹
از دیگر علل احتمالی میتوان به ناهنجاریهای بینی مانند پولیپ، بیماری خودایمنی کاهش پلاکت (ITP)، شرایط ژنتیکی نادر مانند HHT، سرطان خون و مصرف برخی داروها یا اکسیژن خانگی اشاره کرد.¹⁰¹¹
چه علائمی نشان میدهد که خوندماغ شما خطرناک است؟
اگر خوندماغ شما بیش از ۳۰ دقیقه طول کشیده، طعم خون را در دهان احساس میکنید یا بیش از یک لیوان خون از دست دادهاید، باید فوراً به اورژانس مراجعه کنید.¹²
همچنین در صورت مشاهده علائم همراه مانند فشار خون بالا، سبکی سر، درد قفسه سینه، تپش قلب یا خونریزی سریع، مراجعه به بیمارستان ضروری است. خونریزی شدید میتواند عوارض جدی و حتی تهدیدکننده حیات داشته باشد.¹
نحوه درست کنترل خوندماغ (و اشتباهاتی که باید پرهیز کرد)
در هنگام خوندماغ، آرامش خود را حفظ کنید. بدن را به جلو خم کرده و هرگونه خون داخل دهان را بیرون بریزید. اگر اسپری بینی در دسترس دارید، سه پاف داخل سوراخ بینی آسیبدیده اسپری کنید.
سپس این مراحل را دنبال کنید:¹³
- بینی را بهمدت ۱۰ دقیقه فشار دهید
- اگر خونریزی ادامه داشت، یک پنبه آغشته به اسپری را در سوراخ بینی قرار داده و مجدداً ۱۰ دقیقه فشار دهید
- پس از توقف خون، تا دو روز بینی را ندمید و از بلند کردن اجسام سنگین پرهیز کنید
- فشار خون خود را بررسی کنید تا عامل خونریزی مشخص شود
از این اقدامات اجتناب کنید:¹
- استفاده از دستمال، پنبه یا تامپون داخل بینی بدون نظر پزشک
- دستکاری یا فینکردن بینی
- خوابیدن به پشت یا خم کردن سر به عقب (خطر خفگی با خون)
- بلند کردن اجسام یا فعالیت فیزیکی شدید
- مصرف آسپرین، ایبوپروفن یا ناپروکسن تا ۴۸ ساعت پس از خونریزی (استفاده از استامینوفن مجاز است)¹⁴
- استفاده خودسرانه از اسپریهای بینی که ممکن است بینی را خشکتر کنند
چگونه پزشکان خونریزی بینی را کنترل میکنند؟
درمانهای پزشکی برای خوندماغی که در خانه متوقف نمیشود شامل اعمال فشار، استفاده از کمپرس سرد و اسپریهایی مانند آفرین (اکسیمتازولین) است که در ۶۵٪ تا ۷۵٪ موارد مؤثر واقع میشوند.¹⁵
در خونریزیهای شدید، پزشک ممکن است از پک بینی یا تکنولوژیهای جدید مانند اسفنجهای ژلاتینی یا کاتترهای بادشونده استفاده کند. این روشها مؤثرتر و با عوارض کمتر هستند.
روشهای دیگر شامل کوتر الکتریکی یا شیمیایی برای سوزاندن ناحیه خونریزی است که طبق تحقیقات، کوتر الکتریکی اثربخشی بیشتری دارد. در موارد شدید، ممکن است جراحی انسداد ر
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- University of Michigan Health. Nosebleeds.
- Hoang T, Dowdy RAE. Review of Inherited Coagulation Disorders. Anesth Prog. 2024 Jul 8;71(2):87-95. doi:10.2344/anpr-71-2_continuing_edu
- Al-Samkari H, Kasthuri RS, Iyer VN, Pishko AM, Decker JE, Weiss CR, et al. Pomalidomide for Epistaxis in Hereditary Hemorrhagic Telangiectasia. N Engl J Med. 2024 Sep 19;391(11):1015-1027. doi:10.1056/NEJMoa2312749
- Tunkel DE, Anne S, Payne SC, Ishman SL, Rosenfeld RM, Abramson PJ, et al. Clinical Practice Guideline: Nosebleed (Epistaxis). Otolaryngol Head Neck Surg. 2020 Jan;162(1_suppl):S1-S38. doi:10.1177/0194599819890327
- Nakamura H, Fujinaka T, Tasaki O, Yoshimine T. Delayed massive epistaxis from traumatic intracranial aneurysm after blunt facial injury. Acute Med Surg. 2017;4(1):131-134. doi:10.1002/ams2.239
- American Heart Association. Recognizing stroke symptoms early can save lives.
- American Heart Association. Hypertensive crisis: When you should call 911 for high blood pressure.
- Sundarajan K, Mani S, Arumugam K. Management of Recurrent and Refractory Posterior Epistaxis by Transnasal Endoscopic Sphenopalatine Artery Cauterization: a Prospective Cohort Study. Indian J Otolaryngol Head Neck Surg. 2023 Dec;75(4):2792-2797. doi:10.1007/s12070-023-03793-3
- Northwestern Medicine. Causes and Diagnoses of Frequent Nosebleeds.
- Liu XG, Hou Y, Hou M. How we treat primary immune thrombocytopenia in adults. J Hematol Oncol. 2023 Jan 19;16(1):4. doi:10.1186/s13045-023-01401-z
- Silveira L, Muse J, Ducis K. Hereditary Hemorrhagic Telangiectasia, Clinical Presentations, and Management. Stroke. 2023 Dec;54(12):e512-e515. doi:10.1161/STROKEAHA.123.043645
- University of Michigan Health. Nosebleeds.
- University of Michigan. Do’s and Don’ts for Managing Nosebleeds.
- Alberta. Nosebleeds: care instructions.
- Mylonas S, Skoulakis C, Nikolaidis V, Hajiioannou J. Epistaxis Treatment Options: Literature Review. Indian J Otolaryngol Head Neck Surg. 2023 Sep;75(3):2235-2244. doi:10.1007/s12070-023-03824-z.
- Beaumont Health System. Nose bleeding embolization.
- Summa Health. 10 ways to stop and prevent nosebleeds.
- https://www.verywellhealth.com/when-is-a-bloody-nose-a-medical-emergency-1192061
Additional Reading
- MedlinePlus. Nosebleed.
