کم‌کاری تیروئید می‌تواند به کم‌خونی منجر شود. دلیل این است که هورمون تیروئید که در کم‌کاری تیروئید کاهش می‌یابد، نقش مهمی در تولید گلبول‌های قرمز خون و سایر عملکردهای متابولیکی بدن دارد.
کم‌کاری تیروئید زمانی رخ می‌دهد که غده تیروئید به اندازه کافی هورمون تیروئید تولید نکند. تحقیقات نشان داده‌اند که حدود 11.7 درصد از افراد در ایالات متحده به کم‌کاری تیروئید مبتلا هستند.
افرادی که کم‌کاری تیروئید دارند، در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به کم‌خونی قرار دارند؛ کم‌خونی وضعیتی است که در آن سطح گلبول‌های قرمز خون کمتر از حد نرمال است.
در ادامه، ارتباط بین کم‌کاری تیروئید و کم‌خونی، علائم و درمان‌های هر دو بیماری را بررسی خواهیم کرد.
ارتباط کم‌کاری تیروئید و کم‌خونی چیست؟
کم‌کاری تیروئید با افزایش احتمال ابتلا به کم‌خونی مرتبط است. این ارتباط بیش از یک قرن است که توسط پزشکان و دانشمندان مشاهده شده است.
مطالعه‌ای در سال 2021 با استفاده از داده‌های «بیوبانک بریتانیا» نشان داد افرادی که تشخیص کم‌کاری تیروئید دارند، احتمال بیشتری برای ابتلا به کم‌خونی دارند.
این یافته ارتباطی با سبک زندگی یا سطح التهاب بدن نداشت؛ بنابراین عوامل دیگری نیز احتمالاً در بروز کم‌خونی در افراد مبتلا به کم‌کاری تیروئید نقش دارند.
در سال 2017، پژوهشگران گزارش کردند که هورمون تیروئید برای مراحل نهایی تولید گلبول‌های قرمز ضروری است. بنابراین، افراد با سطح پایین این هورمون ممکن است نتوانند به اندازه کافی گلبول قرمز تولید کنند و دچار کم‌خونی شوند.
عوامل دیگری که ممکن است باعث کم‌خونی در کم‌کاری تیروئید شوند شامل کمبودهای تغذیه‌ای، بیماری‌های همزمان و تأثیرات کم‌کاری تیروئید بر مغز استخوان (محل تولید گلبول‌های قرمز) است.
مطالعات قدیمی‌تر نشان داده‌اند که کم‌خونی بیشتر در افرادی رخ می‌دهد که کم‌کاری تیروئید آشکار دارند، یعنی سطح هورمون تیروئید پایین است و علائم دیده می‌شود.
اما تحقیقات جدیدتر نشان می‌دهد که کم‌خونی حتی ممکن است در کم‌کاری تیروئید تحت بالینی (سطح هورمون کمی پایین ولی بدون علائم واضح) نیز رخ دهد.
همچنین مشخص شده برخی بیماران تیروئیدی ممکن است کمبود ویتامین B12 یا آهن داشته باشند که می‌تواند باعث برخی انواع کم‌خونی شود.
این موضوع به دلیل تجمع بیماری‌های خودایمنی است. برای مثال، افراد مبتلا به تیروئیدیت هاشیموتو ریسک بیشتری برای کم‌خونی پرنیشیوز یا بیماری سلیاک دارند که هر دو می‌توانند باعث کم‌خونی شوند.
کم‌کاری تیروئید همچنین با خونریزی‌های شدید قاعدگی مرتبط است و خونریزی زیاد می‌تواند باعث کمبود آهن و کم‌خونی شود.
محققان معتقدند این نامنظمی‌های قاعدگی به دو دلیل است:
- عدم تعادل هورمونی: کم‌کاری تیروئید ممکن است مانع تولید هورمون پروژسترون توسط تخمدان‌ها شود که این هورمون جریان خون قاعدگی را کاهش می‌دهد.
- اختلال در لخته شدن خون: کم‌کاری تیروئید ممکن است توانایی بدن برای انعقاد خون را کاهش دهد.
آیا کم‌خونی باعث کم‌کاری تیروئید می‌شود؟
گرچه کمتر رایج است، کم‌خونی می‌تواند بر عملکرد تیروئید تأثیر بگذارد. یک مطالعه موردی در سال 2019 گزارش داده که کم‌خونی شدید ناشی از فقر آهن باعث کم‌کاری تیروئید شده است.
کم‌خونی فقر آهن شایع‌ترین نوع کم‌خونی است که به دلیل کمبود آهن در بدن رخ می‌دهد.
آهن جزئی از آنزیمی است که در تولید هورمون تیروئید نقش دارد، بنابراین کمبود آن می‌تواند تولید هورمون تیروئید را مختل کند.
یک متاآنالیز سال 2023 نیز ارتباط بین کمبود آهن و اختلال عملکرد تیروئید را تأیید کرده است.
علائم کم‌کاری تیروئید و کم‌خونی
علائم کم‌کاری تیروئید ممکن است در هر فرد متفاوت باشد، اما رایج‌ترین آن‌ها عبارتند از:
- خستگی
- افزایش وزن ناخواسته
- درد عضلات و مفاصل
- خشکی پوست
- ریزش یا نازکی مو
- تورم صورت
- تحمل پایین سرما
- کاهش تعریق
- یبوست
- خونریزی قاعدگی شدیدتر یا نامنظم
- مشکلات باروری
- افسردگی
- مشکلات تمرکز و حافظه
- کاهش ضربان قلب
علائم کم‌خونی شامل:
- خستگی
- ضعف
- رنگ پریدگی
- سردی دست و پا
- تنگی نفس
- سرگیجه، سبکی سر یا غش کردن
- سردرد
- ضربان سریع یا نامنظم قلب
- احساس طپش در گوش‌ها
- درد قفسه سینه
در صورت بروز هر یک از این علائم باید به پزشک مراجعه کرد.
درمان کم‌کاری تیروئید و کم‌خونی در صورت وقوع همزمان
درمان کم‌خونی بستگی به علت آن دارد و معمولاً شامل دارو، مکمل‌های تغذیه‌ای و تغییر سبک زندگی است.
کم‌کاری تیروئید با دارویی به نام لووتیروکسین درمان می‌شود که هورمون تیروئید را جایگزین می‌کند.
اگر کم‌کاری تیروئید باعث کم‌خونی شده باشد، تنظیم سطح هورمون با لووتیروکسین ممکن است به بهبود کم‌خونی کمک کند.
اگر کمبود آهن یا دیگر مواد مغذی هم وجود داشته باشد، پزشک مکمل‌های مناسب را تجویز خواهد کرد.
توجه داشته باشید که مکمل آهن ممکن است جذب لووتیروکسین را مختل کند، بنابراین بهتر است بین مصرف آن‌ها حداقل ۴ ساعت فاصله باشد، ولی زمان دقیق را باید با پزشک خود هماهنگ کنید.
چشم‌انداز بیماری
در صورتی که کم‌کاری تیروئید و کم‌خونی همزمان وجود داشته باشند، کنترل سطح هورمون تیروئید یا کمبودهای تغذیه‌ای معمولاً به بهبود کم‌خونی کمک می‌کند.
مطالعه‌ای در سال 2025 نشان داد که درمان کم‌کاری تیروئید می‌تواند باعث بهبود هموگلوبین (پروتئین انتقال‌دهنده اکسیژن در گلبول‌های قرمز) شود.
اما حتی پس از درمان کم‌کاری تیروئید، احتمال بروز مجدد کم‌خونی وجود دارد، زیرا علل متعددی برای کم‌خونی وجود دارد.
نتیجه‌گیری
افراد مبتلا به کم‌کاری تیروئید بیشتر در معرض ابتلا به کم‌خونی هستند. این امر به دلیل نقش مهم هورمون تیروئید در تولید گلبول‌های قرمز است.
کم‌خونی ناشی از کم‌کاری تیروئید معمولاً با تنظیم سطح هورمون تیروئید به کمک لووتیروکسین درمان می‌شود و در صورت وجود کمبود مواد مغذی، مکمل‌ها تجویز می‌شوند.
در صورت بروز علائم کم‌کاری تیروئید یا کم‌خونی، حتماً به پزشک مراجعه کنید تا آزمایشات لازم انجام شود و برنامه درمانی مناسب تنظیم گردد.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعمل‌های سختگیرانه‌ای در زمینه منبع‌یابی پیروی می‌کند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسی‌شده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده می‌کنیم.
- Ahmed SS, et al. (2020). Effects of thyroid dysfunction on hematological parameters: Case-controlled study.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7374177/ - https://www.healthline.com/health/hypothyroidism-and-anemia
American Society of Hematology. (n.d.). Anemia.
https://www.hematology.org/education/patients/anemia
Elbers LPB, et al. (2018). The influence of thyroid function on the coagulation system and its clinical consequences.
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1538783622009655
Garofalo V, et al. (2023). Relationship between iron deficiency and thyroid function: A systematic review and meta-analysis.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10675576/
Gao X, et al. (2017). Thyroid hormone receptor beta and NCOA4 regulate terminal erythrocyte differentiation.
https://www.pnas.org/doi/full/10.1073/pnas.1711058114
Ghiya R, et al. (2019). SUN-591 Severe iron-deficiency anemia leading to hypothyroidism.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6552785/
Himabindu H, et al. (2024). Hypothyroidism and its impact on menstrual irregularities in reproductive-age women: A comprehensive analysis at a tertiary care center.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11281884/
M’Rabet-Bensalah K, et al. (2016). Thyroid dysfunction and anaemia in a large population-based study [Abstract].
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26662849/
Munro MG, et al. (2023). The relationship between heavy menstrual bleeding, iron deficiency, and iron deficiency anemia.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36706856/
National Heart, Lung, and Blood Institute. (2022). Anemia.
https://www.nhlbi.nih.gov/health/anemia
National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. (2021). Hypothyroidism (underactive thyroid).
https://www.niddk.nih.gov/health-information/endocrine-diseases/hypothyroidism
Parsaei M, et al. (2025). Association of iron status indicators with thyroid hormone concentrations during pregnancy: A systematic review and meta-analysis.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11816114/
Patil N, et al. (2024). Hypothyroidism.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK519536/
Santosh UP, et al. (2025). A prospective study on anemia in hypothyroidism and hyperthyroidism [Abstract].
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40070772/
Szczepanek-Parulska E, et al. (2017). Anemia in thyroid diseases [Abstract].
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28400547/
Tudhope GR, et al. (1960). Anaemia in hypothyroidism: Incidence, pathogenesis, and response to treatment.
https://academic.oup.com/qjmed/article-abstract/29/4/513/1577130
Van Vliet NA, et al. (2021). Thyroid function and risk of anemia: A multivariable-adjusted and Mendelian randomization analysis in the UK Biobank.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8764336/
Warner MJ, et al. (2023). Iron deficiency anemia.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK448065/
Wiesner A, et al. (2021). Levothyroxine interactions with food and dietary supplements – A systematic review.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8002057/
Wilson SA, et al. (2021). Hypothyroidism: Diagnosis and treatment.
https://www.aafp.org/pubs/afp/issues/2021/0515/p605.html
Wopereis DM, et al. (2018). The relation between thyroid function and anemia: A pooled analysis of individual participant data.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6179176/
Wyne KL, et al. (2022). Hypothyroidism prevalence in the United States: A retrospective study combining National Health and Nutrition Examination Survey and claims data, 2009–2019.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9706417/
Zulfiqar AA, et al. (2017). Association pernicious anemia and autoimmune polyendocrinopathy: a retrospective study.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29362601/
گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی
تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.
اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
