کم خونی آپلاستیک: علل، علائم، تشخیص، درمان

مرور کلی بر کم‌خونی آپلاستیک

کم‌خونی آپلاستیک زمانی رخ می‌دهد که مغز استخوان سلول‌های خونی کافی تولید نمی‌کند.
این بیماری می‌تواند با آزمایش خون و نمونه‌برداری از مغز استخوان تشخیص داده شود.
درمان ممکن است شامل پیوند مغز استخوان یا داروهایی برای تقویت سیستم ایمنی باشد.

کم خونی آپلاستیک: علل، علائم، تشخیص، درمان rdiet.ir/

Blend_Images / Getty Images

معرفی

در کم‌خونی آپلاستیک (AA)، مغز استخوان تولید کافی گلبول‌های قرمز، گلبول‌های سفید و پلاکت‌ها را متوقف می‌کند. این بیماری می‌تواند در هر سنی ظاهر شود، اما بیشتر در کودکان و جوانان تشخیص داده می‌شود. برآوردها متفاوت است، اما هر سال بین ۱٫۵ تا حدود هفت مورد در هر میلیون نفر تشخیص داده می‌شود.

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

برخی افراد کم‌خونی آپلاستیک را در قالب یک سندرم ارثی مانند کم‌خونی فانکونی، دیسکراتوزیس کنگنیتا یا کم‌خونی دیاموند-بلک‌فان تجربه می‌کنند. بسیاری از افراد کم‌خونی آپلاستیک اکتسابی دارند، به این معنا که بیماری ناشی از عفونت‌هایی مانند هپاتیت یا ویروس اپشتین-بار، مواجهه با مواد شیمیایی و پرتوهای سمی، یا داروهایی مانند کلرامفنیکل یا فنيل‌بوتازون است. تحقیقات نشان می‌دهد که کم‌خونی آپلاستیک ممکن است ناشی از یک اختلال خودایمنی نیز باشد.

علائم

علائم کم‌خونی آپلاستیک به‌صورت تدریجی ظاهر می‌شوند و مربوط به کمبود سلول‌های خونی هستند:

کمبود گلبول‌های قرمز: باعث کم‌خونی شده و علائمی مانند سردرد، سرگیجه، خستگی و رنگ پریدگی ایجاد می‌کند.
کمبود پلاکت‌ها (ضروری برای لخته شدن خون): باعث خونریزی غیرعادی از لثه، بینی یا کبودی زیر پوست (لکه‌های کوچک به نام پتشی) می‌شود.
کمبود گلبول‌های سفید (ضروری برای مبارزه با عفونت): باعث عفونت‌های مکرر یا بیماری طولانی‌مدت می‌شود.

تشخیص

علائم کم‌خونی آپلاستیک معمولاً راهنمای تشخیص هستند. پزشک شمارش کامل سلول‌های خونی (CBC) را انجام می‌دهد و نمونه خون تحت میکروسکوپ بررسی می‌شود (خون‌ریزی).

CBC نشان‌دهندهٔ سطوح پایین گلبول‌های قرمز، سفید و پلاکت‌ها است.
بررسی سلول‌ها زیر میکروسکوپ کم‌خونی آپلاستیک را از سایر اختلالات خونی متمایز می‌کند.

علاوه بر آزمایش خون، نمونه‌برداری از مغز استخوان گرفته شده و تحت میکروسکوپ بررسی می‌شود. در کم‌خونی آپلاستیک، تعداد سلول‌های جدید خون‌ساز بسیار کم است. بررسی مغز استخوان همچنین کمک می‌کند کم‌خونی آپلاستیک از سایر اختلالات مغز استخوان مانند اختلال میلودیسپلاستیک یا لوکمی تشخیص داده شود.

مراحل‌بندی

طبقه‌بندی یا مراحل بیماری بر اساس معیارهای گروه بین‌المللی مطالعهٔ کم‌خونی آپلاستیک انجام می‌شود که سطوح بیماری را بر اساس شمارش سلول‌های خونی در آزمایش خون و نمونه‌برداری از مغز استخوان تعیین می‌کند. کم‌خونی آپلاستیک به سه دسته تقسیم می‌شود: متوسط (MAA)، شدید (SAA)، و بسیار شدید (VSAA).

درمان

افراد جوان: پیوند مغز استخوان یا سلول‌های بنیادی جایگزین مغز استخوان معیوب با سلول‌های سالم می‌شود. پیوند ریسک‌های زیادی دارد و همیشه برای افراد میانسال یا مسن توصیه نمی‌شود. حدود ۸۶٪ کسانی که پیوند دریافت می‌کنند، بهبود کامل دارند.
افراد مسن‌تر: درمان بر سرکوب سیستم ایمنی با داروهایی مانند Atgam (آنتی- تیموسیت گلوبولین) و Sandimmune (سیکلوسپورین) همراه با Promacta (التورومباپاگ)، دارویی که مغز استخوان را تحریک می‌کند، متمرکز است. این داروها ممکن است به‌تنهایی یا ترکیبی استفاده شوند.

پاسخ به درمان دارویی کند است و حدود یک‌سوم بیماران دچار عود می‌شوند که ممکن است به دورهٔ دوم دارو پاسخ دهند. بیماران با کم‌خونی آپلاستیک توسط متخصص خون (هماتولوژیست) درمان می‌شوند.

پیشگیری و مدیریت عفونت‌ها

از آنجا که افراد مبتلا به کم‌خونی آپلاستیک دارای گلبول‌های سفید کمی هستند، در معرض خطر بالای عفونت قرار دارند. بنابراین پیشگیری از عفونت‌ها و درمان سریع آن‌ها اهمیت زیادی دارد.

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: