سلامت مفاصل تا حد زیادی به سبک تغذیه وابسته است. برخی مواد غذایی میتوانند با کاهش التهاب در بدن، به کاهش درد مفاصل و بهبود عملکرد آنها کمک کنند.
این خوراکیها معمولاً سرشار از آنتیاکسیدانها، اسیدهای چرب مفید، فیبر و ترکیبات ضدالتهابی هستند که در کنار هم به سلامت سیستم اسکلتی و عضلانی کمک میکنند.
۱. ماهیهای چرب
ماهیهای چرب مانند سالمون، ساردین، قزلآلا و ماهی خالمخالی منابع بسیار خوبی از اسیدهای چرب امگا ۳ هستند. این اسیدهای چرب خاصیت ضدالتهابی قوی دارند.
مصرف منظم این ماهیها میتواند به کاهش درد و التهاب در بیماریهایی مانند آرتریت روماتوئید کمک کند. معمولاً توصیه میشود چند بار در هفته از این نوع ماهیها در رژیم غذایی استفاده شود.

۲. غذاهای تخمیری
غذاهای تخمیری مانند ماست، کفیر، کیمچی، کلمترش و برخی نوشیدنیهای تخمیری حاوی باکتریهای مفید هستند. این باکتریها نقش مهمی در سلامت روده و سیستم ایمنی دارند.
بهبود سلامت روده میتواند به کاهش التهاب عمومی بدن کمک کند و در نتیجه اثر مثبتی بر سلامت مفاصل داشته باشد.
۳. میوهها و سبزیجات رنگی
سبزیجات و میوههای رنگی سرشار از آنتیاکسیدانها هستند که با رادیکالهای آزاد در بدن مقابله میکنند. این رادیکالها میتوانند باعث افزایش التهاب شوند.
مواد غذایی مانند بروکلی، هویج، اسفناج، فلفل دلمهای، گوجهفرنگی و همچنین میوههایی مثل توتها، مرکبات و گیلاس از بهترین گزینهها هستند.
۴. چای سبز
چای سبز حاوی ترکیبی به نام EGCG است که اثرات ضدالتهابی قابل توجهی دارد. این ماده میتواند به کاهش التهاب در سطح سلولی کمک کند.
مصرف چای سبز بدون شکر افزوده بیشترین فایده را دارد، زیرا قند زیاد خود میتواند التهاب را افزایش دهد.
۵. روغنهای سالم
روغنهایی مانند روغن زیتون، آووکادو، کنجد و برخی روغنهای گیاهی دیگر حاوی چربیهای غیراشباع سالم هستند. این چربیها به کاهش التهاب و بهبود سلامت قلب کمک میکنند.
این نوع چربیها در رژیم غذایی مدیترانهای نقش مهمی دارند و با کاهش ریسک بیماریهای مزمن مرتبط هستند.
۶. حبوبات
حبوبات مانند عدس، لوبیا، نخود و لپه منابع عالی فیبر، پروتئین گیاهی و ترکیبات آنتیاکسیدانی هستند.
این ترکیبات میتوانند به کاهش التهاب و بهبود عملکرد سیستم ایمنی کمک کنند و در طولانیمدت برای سلامت مفاصل مفید باشند.
۷. لبنیات کمچرب
لبنیات کمچرب مانند شیر و ماست میتوانند در برخی افراد اثرات ضدالتهابی داشته باشند. این مواد غذایی همچنین منبع مهم کلسیم و ویتامین دی هستند.
این دو ماده مغذی نقش مهمی در حفظ سلامت استخوانها و پیشگیری از مشکلات مفصلی دارند، بهخصوص در سنین بالاتر.
۸. مغزها و دانهها
مغزها و دانههایی مانند گردو، بادام، تخم کتان و دانه چیا حاوی اسیدهای چرب مفید و ترکیبات ضدالتهابی هستند.
مصرف منظم این خوراکیها میتواند به کاهش درد مفاصل و بهبود عملکرد آنها کمک کند، بهخصوص در افراد مبتلا به آرتروز.
۹. ادویهها و گیاهان دارویی
ادویههایی مانند زردچوبه، زنجبیل، دارچین، سیر و زعفران دارای خواص ضدالتهابی و آنتیاکسیدانی هستند.
این ترکیبات میتوانند به کاهش درد مفاصل و بهبود علائم بیماریهای التهابی کمک کنند و در طب تغذیه جایگاه مهمی دارند.
۱۰. غلات کامل
غلات کامل مانند جو دوسر، نان سبوسدار و برنج قهوهای سرشار از فیبر هستند و به سلامت روده و کاهش التهاب کمک میکنند.
مصرف این مواد غذایی میتواند سطح برخی نشانگرهای التهابی در بدن را کاهش دهد و در مقابل، غلات تصفیهشده ممکن است اثر معکوس داشته باشند.
چه غذاهایی التهاب را افزایش میدهند؟
برخی مواد غذایی میتوانند باعث افزایش التهاب در بدن شوند و در نتیجه درد مفاصل را تشدید کنند.
این مواد شامل غذاهای فرآوریشده، فستفودها، نوشیدنیهای شیرین، قندهای تصفیهشده، غلات سفید و چربیهای اشباع بالا هستند.
جمعبندی
رژیم غذایی نقش مهمی در سلامت مفاصل دارد. مصرف غذاهای ضدالتهابی مانند ماهیهای چرب، سبزیجات رنگی، مغزها و غلات کامل میتواند به کاهش درد و بهبود عملکرد مفاصل کمک کند.
در مقابل، کاهش مصرف غذاهای فرآوریشده و قندهای افزوده میتواند به کنترل التهاب در بدن کمک کند. در نهایت، یک الگوی غذایی متعادل بهترین راه برای حمایت از سلامت مفاصل در بلندمدت است.
- Jeromson S, Gallagher IJ, Galloway SD, et al. Omega-3 fatty acids and skeletal muscle health. Mar Drugs. 2015;13(11):6977-7004. doi:10.3390/md13116977
- Arthritis Foundation. Best fish for arthritis,
- Tedeschi SK, Bathon JM, Giles JT, et al. Relationship between fish consumption and disease activity in rheumatoid arthritis. Arthritis Care Res (Hoboken). 2018;70(3):327-332. doi:10.1002/acr.23295
- Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Rheumatoid arthritis.
- Paul AK, Lim CL, Apu MAI, et al. Are fermented foods effective against inflammatory diseases?. Int J Environ Res Public Health. 2023;20(3):2481. doi:10.3390/ijerph20032481
- Minich DM. A review of the science of colorful, plant-based food and practical strategies for "eating the rainbow" [published correction appears in J Nutr Metab. 2020;2020:5631762. doi:10.1155/2020/5631762.]. J Nutr Metab. 2019;2019:2125070. doi:10.1155/2019/2125070
- Azambuja JH, Mancuso RI, Via FID, et al. Protective effect of green tea and epigallocatechin-3-gallate in a LPS-induced systemic inflammation model. J Nutr Biochem. 2022;101:108920. doi:10.1016/j.jnutbio.2021.108920
- Ma X, Nan F, Liang H, et al. Excessive intake of sugar: an accomplice of inflammation. Front Immunol. 2022;13:988481. oi:10.3389/fimmu.2022.988481
- Harvard Health Publishing. Expand your healthy cooking oil choices.
- Juárez-Chairez MF, Meza-Márquez OG, Márquez-Flores YK, et al. Potential anti-inflammatory effects of legumes: a review. Br J Nutr. 2022;128(11):2158-2169. doi:10.1017/S0007114522000137
- Bordoni A, Danesi F, Dardevet D, et al. Dairy products and inflammation: a review of the clinical evidence. Crit Rev Food Sci Nutr. 2017;57(12):2497-2525. doi:10.1080/10408398.2014.967385
- Johns Hopkins Medicine. Vitamin D and calcium.
- Arthritis Foundation. Best nuts and seeds for arthritis.
- Charneca S, Hernando A, Costa-Reis P, et al. Beyond seasoning-the role of herbs and spices in rheumatic diseases. Nutrients. 2023;15(12):2812. doi:10.3390/nu15122812
- Xu Y, Wan Q, Feng J, et al. Whole grain diet reduces systemic inflammation: a meta-analysis of 9 randomized trials. Medicine (Baltimore). 2018;97(43):e12995. doi:10.1097/MD.0000000000012995
- Harvard Health Publishing. Foods that fight inflammation.
- https://www.verywellhealth.com/foods-for-joint-health-11987210
