دنداندرد ممکن است به دلایل متعددی ایجاد شود، از جمله مشکلات مربوط به خود دندان، لثهها یا حتی عادات نادرست در بهداشت دهان و دندان. هرچه زودتر برای پیگیری این درد به دندانپزشک مراجعه شود، درمان آسانتر و کمهزینهتر خواهد بود.
به گفته دکتر مازن ناتور، متخصص پروتزهای دندانی در منهتن، اگر مشکل سادهای مثل پوسیدگی با یک پرکردگی ساده درمان نشود، ممکن است به درمانهای پیچیدهتری مانند عصبکشی یا روکش منجر شود. درک دقیق علل احتمالی دنداندرد میتواند از پیشرفت مشکلات جدی جلوگیری کند.
۱. پوسیدگی دندان
پوسیدگی یک سوراخ کوچک در دندان است که به دلیل تخریب مینای سخت خارجی دندان توسط اسیدهای باکتریایی ایجاد میشود. این مشکل یکی از شایعترین علل دنداندرد است و میتواند در صورت عدم درمان به نواحی حساستری مانند اعصاب دندان برسد.²
به گفته دکتر ناتور، اگر پوسیدگی بزرگ باشد یا به عصب نزدیک شود، درد شدیدی ایجاد میکند که حتی ممکن است بیمار را از خواب بیدار کند. درمان زودهنگام میتواند با پر کردن ساده انجام شود، اما اگر درد آغاز شده باشد، ممکن است نیاز به عصبکشی داشته باشد.²
برای پیشگیری از پوسیدگی:
- دو بار در روز با خمیر دندان حاوی فلوراید مسواک بزنید.
- از محصولات دخانی از جمله تنباکوی بدون دود خودداری کنید.
- مرتباً نخ دندان بکشید.
- برای چکاپهای منظم به دندانپزشک مراجعه کنید.³
health
۲. افتادن پرکردگی
پرکردگی ممکن است به دلیل وارد شدن نیروی زیاد، یا فرسودگی مواد استفادهشده از دندان جدا شود. همچنین پوسیدگی مجدد در اطراف یا زیر پرکردگی میتواند باعث جداشدن آن شود.⁴
بعضی از افراد تا زمانی که لقمهای را نمیجوند متوجه نبود پرکردگی نمیشوند. طبق توضیح دکتر گیگی ماینک، غذا در فضای خالی جای پرکردگی گیر میکند و فشار ایجاد میشود، همچنین ناحیه ممکن است به گرما یا سرما حساس شود.⁴
۳. آبسه دندانی
آبسه تجمعی از چرک است که معمولاً به دلیل عفونت باکتریایی ایجاد میشود. این مشکل میتواند از پوسیدگی شدید، ترک دندان یا گیر کردن ذرات غذا بین دندانها شکل بگیرد و در نهایت باعث التهاب و درد شود.
وجود تورم و چرک از نشانههای آبسه است و مراجعه سریع به دندانپزشک ضروری است، زیرا در صورت عدم درمان ممکن است به بیماری لثه منجر شود.⁵
۴. شکستگی دندان
ترکخوردگی یا شکستگی جزئی دندان میتواند منجر به دنداندرد شود، حتی اگر کل دندان آسیب ندیده باشد. دکتر ناتور اشاره میکند که اگر قطعه جداشده کامل نباشد و هنگام گاز گرفتن حرکت کند، درد شدیدی ایجاد میشود.⁶
برای جلوگیری از چنین آسیبهایی استفاده از محافظ دندان در هنگام ورزش یا فشار دندانی (دندانقروچه) توصیه میشود. همچنین باید از جویدن اجسام سخت مانند یخ یا خودکار خودداری کرد.⁶
درمان شکستگی دندان ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- کلاهک دندانی (Cap)
- روکش دندان (Crown)
- ایمپلنت دندانی
۵. آسیبدیدگی دندان
آسیبدیدگی ناشی از ضربه فیزیکی به دهان یا فک نیز میتواند موجب درد دندانی شود، حتی اگر ظاهر دندان تغییر نکرده باشد. دکتر متیو مسینا توضیح میدهد که ضربه میتواند به عروق و اعصاب داخل دندان آسیب وارد کند.
در نتیجه، تورم داخلی در ساختار سخت دندان رخ میدهد که به دلیل فضای محدود، منجر به احساس درد شدید میشود. بررسی آسیبهای فک یا دندان پس از ضربه ضروری است.
۶. درآمدن دندان عقل
زمانی که دندانهای عقل (مولر سوم) شروع به درآمدن میکنند، ممکن است درد یا ناراحتی قابل توجهی در ناحیه عقب دهان ایجاد شود. این فرآیند معمولاً در سنین ۱۷ تا ۲۵ سالگی رخ میدهد.⁷
در اغلب موارد، در صورت وجود درد، دندانپزشکان توصیه به کشیدن دندان عقل میکنند تا از فشردگی یا آسیب به دندانهای مجاور جلوگیری شود.⁸
۷. اختلال مفصل فکی-گیجگاهی (TMJ)
اختلال در عملکرد مفصل گیجگاهی فکی، که به آن TMD نیز گفته میشود، میتواند باعث درد فک شود که شبیه دنداندرد احساس میشود. یکی از نشانههای این اختلال، صدای تقتق یا کلیک هنگام بازکردن دهان است.⁹¹⁰
این درد ممکن است به ناحیه دندانها منتقل شود و باعث اشتباه در تشخیص شود. درمانهای فیزیوتراپی، تمرینات آرامسازی، یا استفاده از اسپلینتهای دندانی میتواند مفید باشد.
۸. التهاب سینوسها
در هنگام سرماخوردگی یا آلرژی، احساس درد در دندانها ممکن است به دلیل التهاب سینوسها باشد. طبق توضیح دکتر ماینک، کف سینوسها دقیقاً بالای ریشه دندانهای بالا قرار دارد، و پر بودن سینوسها میتواند باعث درد در دندانهای بالا، بهویژه پشت چشمها شود.¹¹
اگر درد محدود به یک دندان خاص نیست، احتمال سینوسی بودن درد بیشتر است. درمان التهاب سینوسها معمولاً با کاهش التهاب عمومی یا مصرف داروهای ضداحتقان انجام میشود.¹¹
۹. تحلیل لثه
برخی از افراد دندانهای حساسی دارند که علت آن تحلیل رفتن لثه است. به گفته دکتر ماینک، در این حالت ریشه دندان بدون محافظ باقی میماند و در معرض تماس با غذاهای گرم، سرد یا ظروف فلزی قرار میگیرد.¹²
درد معمولاً گذراست اما هر بار تحریک میشود. مسواک زدن بیش از حد شدید، وجود پلاک دندانی، بیماریهای لثه، مصرف دخانیات یا ضربه از عوامل خطر هستند.¹²¹³
برای مدیریت تحلیل لثه:
- از خمیردندانهای مخصوص دندان حساس مانند Sensodyne استفاده کنید.
- در موارد شدید، ممکن است جراحی لثه پیشنهاد شود.¹²
۱۰. عفونت لثه
طبق گفته دکتر مسینا، بدن انسان در تمایز بین درد لثه و دندان مشکل دارد. در مرحله خفیف بیماری لثه که به آن ژنژیویت گفته میشود، لثهها قرمز، متورم و ناراحتکننده میشوند.¹⁴
عوامل خطر شامل دیابت، برخی داروها، عدم رعایت بهداشت دهان، بارداری و سیگار هستند. اگر ژنژیویت درمان نشود، ممکن است به پریودنتیت تبدیل شود که شکل شدیدتری از بیماری لثه با تشکیل پاکتهای عفونی در اطراف دندانهاست.¹⁵
برای درمان عفونت لثه:
- مصرف داروهای ضدالتهاب میتواند درد را کاهش دهد.
- پاکسازی عمیق توسط دندانپزشک و تجویز داروهای موضعی لازم است.¹⁵
۱۱. دندانقروچه یا فشار دادن دندانها
دندانقروچه یا فشار زیاد روی دندانها که به آن بروسيسم نیز میگویند، ممکن است منجر به درد یا حتی شکستگی دندان شود. این مشکل اغلب با علائمی مانند گوشدرد، سردرد، درد عضلات صورت و خشکی فک همراه است.¹⁶
استرس عامل اصلی این رفتار است. برای محافظت از دندانها، استفاده از محافظ شبانه یا درمانهایی مانند بوتاکس ممکن است کمک کند.¹⁷
تکنیکهای کاهش استرس شامل:
- یوگا و مدیتیشن
- ماساژ و تنفس عمیق¹⁶
۱۲. درمانهای ارتودنسی
کارهای ارتودنسی مانند نصب براکت ممکن است موجب درد دندانی شود، چرا که فشار وارد شده به رباط فکی باعث تغییر شکل استخوان و جابجایی دندانها میشود. دکتر مسینا از این فرآیند بهعنوان نوعی آسیب کنترلشده یاد میکند.
مصرف داروهای ضدالتهاب پس از ویزیت میتواند کمککننده باشد، اما در صورت وجود درد شدید، باید با متخصص ارتودنسی مشورت کرد.
مرور سریع
علل دنداندرد شامل پوسیدگی، آبسه، آسیبهای دندانی، درمانهای دندانپزشکی، دندانقروچه، عفونت لثه یا سینوزیت است. برای تعیین علت دقیق و دریافت درمان مناسب، حتماً به دندانپزشک مراجعه کنید.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- Mark AM. Dealing with tooth pain. The Journal of the American Dental Association. 2019;150(9):812. doi:10.1016/j.adaj.2019.07.001
- National Institute of Dental and Craniofacial Research. Tooth decay.
- Medline Plus. Tooth decay.
- U.S. Food and Drug Administration. Dental amalgam fillings.
- American Dental Association. Dental abscess.
- American Association of Endodontists. Cracked teeth.
- Kwon G, Serra M. Pericoronitis. In: StatPearls. StatPearls Publishing; 2022.
- Oral Health Foundation. Wisdom teeth.
- Medline Plus. Temperomandibular joint dysfunction.
- American Association of Oral and Maxillofacial Surgeons. TMJ and facial pain.
- Medline Plus. Sinusitis.
- Sawan NM, Ghoneima A, Stewart K, Liu S. Risk factors contributing to gingival recession among patients undergoing different orthodontic treatment modalities. Interv Med Appl Sci. 2018;10(1):19-26. doi:10.1556/1646.9.2017.42
- Jati AS, Furquim LZ, Consolaro A. Gingival recession: its causes and types, and the importance of orthodontic treatment. Dental Press J Orthod. 2016;21(3):18-29. doi:10.1590/2177-6709.21.3.018-029.oin
- Medline Plus. Gingivitis.
- Medline Plus. Periodontitis.
- Medline Plus. Bruxism.
- Mark AM. What is bruxism?. The Journal of the American Dental Association. 2021;152(9):788. doi:10.1016/j.adaj.2021.06.012
- https://www.health.com/condition/chronic-pain/tooth-pain-causes
گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی
تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشنضمیر بازبینی علمی میشوند.
اگر از رژیمهای تکراری نتیجه نگرفتهاید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانهدار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیامرسانها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
