لکهبینی واژینال، که به خونریزی خفیف قبل، بعد یا بین دورههای قاعدگی اشاره دارد، پدیدهای شایع است که بسیاری از زنان ممکن است تجربه کنند. این وضعیت اغلب به دلایل بیخطر رخ میدهد، اما گاهی میتواند نشانهای از مشکلات جدیتر باشد که نیاز به بررسی پزشکی دارد.
علل لکهبینی
پیشگیری هورمونی
استفاده از روشهای پیشگیری هورمونی مانند قرصهای ضدبارداری، ایمپلنتها، تزریقها یا دستگاههای داخل رحمی (IUD) میتواند باعث لکهبینی شود. این عارضه معمولاً در سه تا شش ماه اول استفاده کاهش مییابد، اما در برخی روشها مانند ایمپلنتها ممکن است ادامه یابد یا بهبود نیابد، که این امر به دلیل تغییرات هورمونی ناشی از این روشهاست که بر پوشش داخلی رحم تأثیر میگذارند.
بیماریهای پزشکی خاص
برخی بیماریها مانند کمکاری تیروئید یا سندرم تخمدان پلیکیستیک (PCOS) با اختلال در سطوح هورمونی میتوانند منجر به لکهبینی شوند. این بیماریها با تأثیر بر تعادل هورمونهایی مانند استروژن و پروژسترون، چرخه قاعدگی را مختل کرده و درمان آنها با داروهای تنظیمکننده هورمون میتواند به کاهش این علائم کمک کند.
بارداری
در دوران بارداری، به دلیل توقف قاعدگی، لکهبینی بهویژه در سهماهه اول ممکن است رخ دهد. این خونریزی معمولاً به دلیل لانهگزینی تخمک بارور شده در دیواره رحم یا افزایش رگهای خونی در دهانه رحم است که آن را مستعد خونریزی میکند.
داروها
داروهایی مانند رقیقکنندههای خون، داروهای ضدافسردگی، داروهای ضد روانپریشی، درمانهای هورمونی، قرصهای پیشگیری اضطراری (مانند پلن B) و تاموکسیفن میتوانند باعث لکهبینی شوند. این داروها با تغییر در متابولیسم هورمونی یا افزایش حساسیت بافتهای واژینال و رحمی به خونریزی منجر میشوند.
فیبرومها یا پولیپهای رحمی
فیبرومها و پولیپهای رحمی، که رشدهای غیرسرطانی در رحم هستند، میتوانند باعث لکهبینی و گاهی گرفتگی عضلانی شوند. این تودهها معمولاً با افزایش سن شایعتر شده و با دارو یا در موارد شدید با جراحی قابل درمان هستند.
عفونتهای مقاربتی
عفونتهای مقاربتی مانند کلامیدیا و سوزاک میتوانند با ایجاد التهاب در بافتهای واژینال منجر به لکهبینی شوند. این عفونتها اغلب با علائم دیگری مانند ترشحات غیرعادی یا سوزش هنگام ادرار همراه هستند که تشخیص و درمان آنها توسط پزشک ضروری است.
رابطه جنسی
لکهبینی پس از رابطه جنسی در حدود 9 درصد از زنان ممکن است رخ دهد و میتواند ناشی از عواملی مانند اندومتریوز، التهاب، پولیپهای غیرسرطانی یا نازک شدن دیواره واژن باشد. این عوامل با تحریک مکانیکی یا التهاب بافتهای حساس واژن باعث خونریزی خفیف میشوند.
آسیب یا تروما
آسیب به ناحیه واژن، چه از طریق ترومای جنسی یا فعالیتهای معمول مانند تست پاپاسمیر یا رابطه جنسی شدید، میتواند باعث لکهبینی شود. این خونریزی معمولاً به دلیل پارگیهای کوچک در بافتهای حساس واژن رخ میدهد و در صورت ادامه یا همراهی با درد نیاز به بررسی پزشکی دارد.
پیشیائسگی
دوره پیشیائسگی، که معمولاً از اواسط تا اواخر دهه 40 زندگی شروع میشود، با نوسانات هورمونی همراه است که میتواند باعث لکهبینی شود. این تغییرات هورمونی، برخلاف تغییرات جریان قاعدگی یا قطع قاعدگی، بهعنوان بخشی طبیعی از این دوره تلقی نمیشوند و باید بررسی شوند.
استرس
استرس جسمی یا عاطفی میتواند با اختلال در تنظیم هورمونها باعث لکهبینی شود. تغییرات سبک زندگی مانند رژیم غذایی یا ورزش جدید نیز میتوانند این اثر را تشدید کنند، زیرا بر محور هیپوتالاموس-هیپوفیز-تخمدان که چرخه قاعدگی را تنظیم میکند تأثیر میگذارند.
سقط جنین یا بارداری خارج رحمی
لکهبینی شدید همراه با گرفتگی میتواند نشانه سقط جنین یا بارداری خارج رحمی باشد، که در آن تخمک بارور شده در خارج از رحم (معمولاً در لوله فالوپ) لانهگزینی میکند. این شرایط اضطراری هستند و علائمی مانند درد شکمی، کمردرد یا خروج بافت از واژن نیاز به توجه فوری پزشکی دارند.
سرطانهای رحمی، دهانه رحم یا تخمدان
در موارد نادر، لکهبینی میتواند نشانهای از سرطانهای رحمی، دهانه رحم یا تخمدان باشد که اغلب با علائم دیگری مانند درد همراه است. این سرطانها با تغییرات سلولی در بافتهای تولیدمثلی ایجاد میشوند و تشخیص زودهنگام آنها برای درمان مؤثر حیاتی است.
HUIZENG HU / Getty Images
لکهبینی در مقابل قاعدگی
لکهبینی معمولاً شامل خونریزی خفیف است، در حالی که قاعدگی با خونریزی سنگینتر (5 تا 80 میلیلیتر) همراه است. این تفاوت به دلیل حجم کم خون و ماهیت غیرمنظم لکهبینی است که اغلب بهعنوان نشانهای از شروع قاعدگی شناخته میشود.
زمان مراجعه به پزشک
اگرچه لکهبینی گاهبهگاه معمولاً نگرانکننده نیست، اما پیگیری علائم همراه مانند گرفتگی، تغییرات چرخه قاعدگی یا مدت و شدت لکهبینی ضروری است. در صورت بروز لکهبینی پس از یائسگی، همراهی با علائمی مانند سرگیجه، تب، خستگی یا درد شکمی، یا شدید شدن آن، باید فوراً به پزشک مراجعه کرد.
مرور سریع
لکهبینی قبل از قاعدگی معمولاً بیخطر است، بهویژه اگر بهتازگی از روشهای پیشگیری هورمونی استفاده کردهاید. با این حال، در برخی موارد ممکن است نشانهای از مشکلات جدیتر مانند عفونتهای مقاربتی، بیماریهای تیروئید یا حتی سرطان باشد و بررسی پزشکی برای اطمینان از سلامت ضروری است.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- MedlinePlus. Vaginal or uterine bleeding.
- American College of Obstetricians and Gynecologists. Perimenopausal bleeding and bleeding after menopause.
- Zhang CY, Li H, Zhang S, et al. Abnormal uterine bleeding patterns determined through menstrual tracking among participants in the Apple Women’s Health Study. Am J Obstet Gynecol. 2023;228(2):213.e1-213.e22. doi:10.1016/j.ajog.2022.10.029
- Jacobson MH, Howards PP, Kesner JS, et al. Hormonal profiles of menstrual bleeding patterns during the luteal-follicular transition. J Clin Endocrinol Metab. 2020;105(5):e2024-e2031. doi:10.1210/clinem/dgaa099
- Curtis KM, Jatlaoui TC, Tepper NK, et al. U.S. selected practice recommendations for contraceptive use, 2016. MMWR Recomm Rep. 2016;65(4):1-66. doi:10.15585/mmwr.rr6504a1
- Centers for Disease Control and Prevention. Management of women with bleeding irregularities while using contraception.
- Thakur M, Maharjan M, Tuladhar H, et al. Thyroid dysfunction in patients with abnormal uterine bleeding in a tertiary care hospital: a descriptive cross-sectional study. JNMA J Nepal Med Assoc. 2020;58(225):333–337. doi:10.31729/jnma.5033
- Harris HR, Titus LJ, Cramer DW, Terry KL. Long and irregular menstrual cycles, polycystic ovary syndrome, and ovarian cancer risk in a population-based case-control study. Int J Cancer. 2017;140(2):285-291. doi:10.1002/ijc.30441
- Hendriks E, MacNaughton H, MacKenzie MC. First trimester bleeding: Evaluation and management. Am Fam Physician. 2019;99(3):166-174.
- American College of Obstetricians and Gynecologists. Bleeding during pregnancy.
- MedlinePlus. Emergency contraception.
- Wouk N, Helton M. Abnormal uterine bleeding in premenopausal women. Am Fam Physician. 2019;99(7):435-443.
- Nijkang NP, Anderson L, Markham R, Manconi F. Endometrial polyps: Pathogenesis, sequelae and treatment. SAGE Open Med. 2019;7:2050312119848247. doi:10.1177/2050312119848247.
- Office on Women's Health. Uterine fibroids.
- Centers for Disease Control and Prevention. About gonorrhea.
- Centers for Disease Control and Prevention. About chlamydia.
- Ardestani S, Dason ES, Sobel M. Postcoital bleeding. CMAJ. 2023;195(35):E1180. doi:10.1503/cmaj.230143
- MedlinePlus. Pap smear.
- Office on Women's Health. Menopause basics.
- Rafique N, Al-Sheikh MH. Prevalence of menstrual problems and their association with psychological stress in young female students studying health sciences. Saudi Med J. 2018;39(1):67-73. doi:10.15537/smj.2018.1.21438.
- American College of Obstetricians and Gynecologists. Ectopic pregnancy.
- American College of Obstetricians and Gynecologists. Early pregnancy loss.
- MedlinePlus. Miscarriage.
- Centers for Disease Control and Prevention. Gynecologic cancers basics.
- Davis E, Sparzak PB. Abnormal uterine bleeding. In:StatPearls. StatPearls Publishing; 2023.
- Office on Women's Health. Period problems.
- https://www.health.com/condition/menstruation/period-spotting
گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی
تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشنضمیر بازبینی علمی میشوند.
اگر از رژیمهای تکراری نتیجه نگرفتهاید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانهدار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیامرسانها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
