همه ما بارها مشکلات شایعی مثل سردرد، تغییرات بینایی، حالت تهوع، دلدرد و زخمهای دهانی را تجربه کردهایم. این موارد معمولاً نگرانی زیادی ایجاد نمیکنند چون اغلب ناشی از مشکلات بیخطر مثل سرماخوردگی، ویروس معده یا حتی نیاز به عینک جدید هستند. اما اگر یک علامت جدید پایدار بماند و دلیل مشخصی برای آن وجود نداشته باشد، ارزش بررسی دارد.
دکتر جاشوا کوهن، مدیر پزشکی برنامه سرطانهای زنان در مرکز City of Hope Orange County در ایرواین کالیفرنیا میگوید:
«اینها چیزهایی هستند که واقعاً باید توجه فرد را جلب کنند. با ارائهدهنده مراقبت سلامت خود تماس بگیرید و بگویید: “میتوانم برای ویزیت بیایم یا با شما یا یکی از اعضای تیم درباره وضعیت خودم صحبت کنم؟”»
در ادامه، ۱۳ علامت غیرمعمول آورده شده که بهتر است با پزشک در میان گذاشته شوند، چون گاهی میتوانند هشدار سرطان باشند.
۱. کاهش وزن بدون دلیل
انتظار دارید وزن کم کنید وقتی کالری مصرفیتان را کم میکنید یا بیش از حد معمول ورزش میکنید. اما کاهش سریع و قابل توجه وزن — بهویژه کاهش بیش از ۴.۵ کیلوگرم یا بیشتر — بدون دلیل واضح میتواند نشانه یک مشکل باشد.
کاهش وزن اغلب یکی از نخستین نشانههای هشدار سرطان است، بهویژه سرطانهای ریه، معده، لوزالمعده و مری. یکی از دلایل این است که سلولهای سرطانی نسبت به سلولهای سالم کالری بیشتری مصرف میکنند. همچنین، وقتی سیستم ایمنی در حال مبارزه با سرطان است، مواد شیمیایی التهابی آزاد میکند که متابولیسم و اشتها را مختل میسازند.
۲. سردرد مداوم
میلیونها نفر به طور منظم دچار میگرن و سردرد میشوند. یک سردرد شدید ممکن است ترسناک باشد، اما بهندرت نشانه مشکل جدی است — مگر اینکه همراه با علائمی مثل تشنج، تهوع و استفراغ، ضعف یا بیحسی باشد یا به طور مکرر رخ دهد و از بین نرود.
مدت زمان سردرد هم عامل مهمی است. دکتر کوهن میگوید: «یک یا دو روز طبیعی است، اما یک هفته، دو هفته یا سه هفته سردرد مداوم — این طبیعی نیست.»
۳. تغییرات بینایی
تاری دید، دوبینی یا از دست دادن بینایی معمولاً ناشی از مشکلات چشمی است؛ مثلاً تغییر نمره عینک یا ابتلا به آب مروارید. در موارد نادر، تومورهایی در داخل یا اطراف چشم رشد میکنند و بینایی را تحت تأثیر قرار میدهند. هرچند کمتر شایع است، ولی یک تومور مغزی هم میتواند با وارد کردن فشار به عصب بینایی یا نواحی مغز که مسئول پردازش بینایی هستند، باعث مشکل در دید شود.
اگر علائمی مثل تاری یا دوبینی، اجسام شناور، جرقههای نوری، دید کج و معوج، حرکات غیرطبیعی چشم، حساسیت به نور یا از دست دادن بینایی دارید، باید به چشمپزشک مراجعه کنید. اگر همراه با آن سردرد شدید، تشنج یا ضعف دارید، سریعاً به دنبال مراقبت پزشکی باشید چون این موارد میتوانند ناشی از تومور مغزی باشند.
۴. آروغهای مکرر
سوزش معده و آروغ پس از غذا معمولاً به دلیل مصرف زیاد غذاهای تند یا چرب است. اما گاهی این علائم میتوانند هشدار سرطان باشند — بهویژه سرطان مری یا معده.
افرادی که سالها با بیماری ریفلاکس معده به مری (GERD) بدون درمان زندگی کردهاند، بیشتر در معرض خطر سرطان مری هستند. کارشناسان توصیه میکنند کسانی که بیش از ۵ سال GERD داشتهاند، هفتهای یکبار یا بیشتر علائم ریفلاکس دارند و دستکم دو عامل خطر (مثل مرد بودن، سن بالای ۵۰ سال، چاقی یا سابقه سیگار کشیدن) دارند، برای غربالگری سرطان مری آندوسکوپی انجام دهند.
آروغ میتواند در هر مرحلهای از سرطان معده ظاهر شود و ناشی از انسداد مسیر هوا توسط تومور باشد. اگر بهطور مکرر آروغ میزنید و علائم دیگری مانند دلدرد مداوم، تهوع، سیری زودرس، نفخ یا سوزش معده دارید، حتماً به پزشک اطلاع دهید. ممکن است نیاز به آزمایشهایی مثل آندوسکوپی باشد.
۵. زخمهای دهانی
سرطان دهان گاهی به صورت زخم روی لب یا داخل دهان ظاهر میشود. تفاوت بین زخمی که به دلیل آسیب (مثل گاز گرفتن لب) ایجاد میشود با زخم سرطانی این است که زخم سرطانی طی یکی دو هفته بهبود نمییابد.
سرطان دهان بسیار نادر است و تنها ۱۱ نفر از هر ۱۰۰ هزار نفر در طول زندگی به آن مبتلا میشوند. با این حال، زخمی که بهبود پیدا نمیکند یا لکه زبری در دهان که از بین نمیرود، ارزش بررسی توسط دندانپزشک یا پزشک عمومی را دارد.
۶. گرفتگی صدا
گرفتگی یا خشدار شدن صدا بعد از زیاد صحبت کردن، آواز خواندن یا ابتلا به لارنژیت طبیعی است. اما گرفتگی صدایی که پس از چند هفته بهتر نشود یا همراه با تودهای در گلو یا بلع دردناک باشد میتواند نشانه سرطان حنجره باشد. احتمال ابتلا به این سرطان در افرادی که به ویروس HPV آلوده هستند یا به طور مکرر دخانیات و الکل مصرف میکنند، بیشتر است.
۷. تعریق شبانه
اگر نیمهشب از خواب بیدار میشوید و لباسهایتان از عرق خیس شدهاند، ممکن است یکی از مشکلات مختلف در تنظیم دمای بدن دلیل آن باشد. پرکاری تیروئید، آپنه انسدادی خواب، بیماریهای خودایمنی و تغییرات هورمونی یائسگی همگی میتوانند موجب تعریق شبانه شوند. یکی دیگر از علل احتمالی، سرطانهایی مانند لوسمی یا لنفوم است. با این حال، در این موارد معمولاً تعریق شبانه همراه با علائمی مثل کاهش وزن بیدلیل یا تب رخ میدهد.
۸. لکهبینی یا خونریزی غیرمعمول بین پریودها
چرخه قاعدگی هر فرد متفاوت است، اما برخی انواع خونریزی بیش از دیگر موارد نگرانکننده هستند. دکتر کوهن میگوید: «اگر فردی بین پریودها یا هنگام رابطه جنسی خونریزی داشته باشد، این طبیعی نیست. باید با متخصص زنان یا پزشک عمومی در این باره صحبت کند.»
لکهبینی میاندورهای میتواند ناشی از استرس، تغییرات هورمونی یا تغییر وزن باشد. اما همچنین میتواند نشانه سرطان دهانه رحم، تخمدان یا رحم باشد.
۹. ضخیم شدن نوک انگشتان (Clubbed Fingers)
کلابینگ یا تغییر شکل ناخن باعث میشود انتهای انگشتان پهنتر شوند و شکلی شبیه قاشق پیدا کنند. این حالت میتواند در انگشتان پا نیز رخ دهد. اگرچه خودِ کلابینگ مضر نیست، در موارد نادر میتواند هشدار سرطان ریه باشد. یک نظریه این است که سطح پایین اکسیژن ناشی از سرطان باعث آزاد شدن فاکتور رشد اندوتلیال عروقی (VEGF) میشود؛ پروتئینی که تشکیل رگهای خونی و نفوذپذیری دیواره آنها را افزایش میدهد و موجب تجمع مایع زیر ناخنها میگردد.
۱۰. تغییر در ادرار یا مدفوع
یبوست، مدفوع باریک شبیه مداد و نیاز فوری به دفع ادرار گاهی از علائم سرطانهای زنان و روده بزرگ هستند. از آنجا که این علائم در بسیاری از شرایط غیرسرطانی نیز دیده میشوند، تشخیص علت آنها دشوار است.
دکتر کوهن میگوید: «برای سرطانهای لگنی، بسیاری از علائم متأسفانه غیراختصاصی هستند، و به همین دلیل بسیار مهم است که هشیار باشیم.» هر تغییری در عادات روده یا مثانه که بهبود پیدا نکند یا دلیل واضحی نداشته باشد، باید توسط پزشک بررسی شود.
۱۱. تغییرات پستان
وجود توده شاید شایعترین علامت سرطان پستان باشد، اما تنها نشانه نیست. هرگونه تغییر در پستان میتواند هشداردهنده باشد، از جمله:
- قرمزی یا پوستهپوسته شدن پوست
- برگشت نوک پستان به داخل
- ظاهر شدن پوست پرتقالی شکل
- بزرگتر شدن یکی از پستانها نسبت به دیگری
دکتر کوهن میگوید: «اینها همه چیزهایی هستند که باید با پزشک خود در میان بگذارید.»
۱۲. خط تیره زیر ناخن
یک خط باریک و تیره که از بالا تا پایین ناخن کشیده میشود، میتواند نشانه ملانوم زیر ناخن (Subungual Melanoma) باشد. این سرطان نادر پوست در سلولهای رنگدانهای (ملانوسیتها) زیر ناخن رشد میکند. اغلب شست، انگشت اشاره یا انگشت شست پا را درگیر میکند. خط ابتدا باریک است اما بهتدریج ضخیمتر میشود. چون این نوع ملانوم بسیار تهاجمی است، مراجعه سریع به متخصص پوست یا پزشک دیگر برای تشخیص ضروری است.
۱۳. درد بعد از نوشیدن الکل
تورم غدد لنفاوی معمولاً هنگام عفونت رخ میدهد، اما تودهای که پس از نوشیدن الکل دردناک میشود میتواند نشانه لنفوم هوچکین باشد. تب، تعریق شبانه و کاهش وزن از دیگر علائم رایج این سرطان خونی هستند که سیستم لنفاوی را درگیر میکند. لنفوم هوچکین اگر زود تشخیص داده و درمان شود، بسیار قابل درمان است.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
علائم جدید مانند اینها لزوماً نباید باعث وحشت شوند. در بیشتر مواقع علت آنها سرطان نیست. با این حال، مهم است که بدن خود را بشناسید و اگر چیزی غیرعادی به نظر میرسد، با پزشک صحبت کنید — بهویژه اگر علامت پس از چند هفته بهتر نشود یا بدتر شود. دکتر کوهن میگوید: «اگر نگرانی دارید و مضطرب هستید، مراجعه به پزشک هیچوقت اشتباه نیست.»
جمعبندی
علائمی مانند آروغ مداوم، تغییرات در عادات دفع ادرار یا مدفوع، و گرفتگی صدا معمولاً نشانه بیماری جدی نیستند، اما بهندرت ممکن است در صورت تداوم و بدون علت مشخص، از نشانههای سرطان باشند.
شناخت بدن خود و دانستن اینکه چه چیزی برایتان طبیعی است، میتواند به تشخیص زودهنگام مشکل کمک کند.
هر علامتی که بیش از چند هفته ادامه یابد یا بدتر شود را باید به پزشک گزارش کنید.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- Why Does Cancer Cause Weight Loss? Scripps. February 17, 2025.
- Ghobrial I. Am I Getting Headaches Too Often? UPMC. August 29, 2024.
- Headache: Could It Be a Brain Tumor? Johns Hopkins Medicine.
- Dougherty B. Vision Loss and Cancer Care: Important Facts and Resources. Dana-Farber Cancer Institute. July 24, 2023.
- Brain Tumor. Mayo Clinic. December 19, 2024.
- Symptoms: Stomach Cancer. NHS. February 14, 2023.
- Stomach (Gastric) Cancer Signs & Symptoms. Memorial Sloan Kettering.
- When is Heartburn a Sign of Esophageal Cancer? Memorial Sloan Kettering Cancer Center. June 30, 2022.
- Joseph A et al. Esophageal Adenocarcinoma: A Dire Need for Early Detection and Treatment. Cleveland Clinic Journal of Medicine. May 2022.
- Oral Cancer. Cleveland Clinic. January 27, 2022.
- Laryngeal Cancer. Cleveland Clinic. December 23, 2022.
- Night Sweats and Cancer: When to Be Concerned. Dana-Farber Cancer Institute. January 5, 2022.
- Howard B. Symptoms of Uterine Cancer You Shouldn't Ignore. New York-Presbyterian. September 2, 2022.
- Clubbed Fingers. Cleveland Clinic. August 4, 2022.
- Rajagopalan M et al. Evaluation of Clubbing. BMJ Best Practice. July 30, 2025.
- https://www.everydayhealth.com/cancer/weird-cancer-symptoms/
- Symptoms of Gynecologic Cancers. Centers for Disease Control and Prevention. September 5, 2024.
- What Does Colon Cancer in Stool Look Like? OSF HealthCare. April 1, 2025.
- Breast Cancer. Mayo Clinic. July 26, 2025.
- Subungual Melanoma. Cleveland Clinic. January 2, 2024.
- Signs and Symptoms of Hodgkin Lymphoma. American Cancer Society. February 26, 2025.
- Hodgkin Lymphoma. Cleveland Clinic. February 6, 2025.
گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی
تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشنضمیر بازبینی علمی میشوند.
اگر از رژیمهای تکراری نتیجه نگرفتهاید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانهدار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیامرسانها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
