زینک (روی) یکی از مهمترین مواد معدنی برای سلامت سیستم ایمنی بدن است. تحقیقات نشان میدهد که مصرف زینک همراه با مکملهای خاص، میتواند با تکمیل اثرات آن، به تقویت بیشتر عملکرد ایمنی کمک کند¹. این ترکیب بهویژه برای افرادی که کمبود مواد مغذی دارند، میتواند بسیار مفید باشد. مصرف این مکملها در کنار زینک، یک استراتژی مؤثر برای حمایت از سلامت عمومی و محافظت از بدن در برابر عوامل بیماریزا است.
۱. ویتامین C: محافظت از سلولهای ایمنی
ویتامین C و زینک یک زوج مغذی بسیار مورد مطالعه برای حمایت از سیستم ایمنی هستند. مطالعات نشان میدهند که مصرف روزانه ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ میلیگرم ویتامین C همراه با حداکثر ۳۰ میلیگرم زینک، میتواند طول دوره سرماخوردگی را کوتاه کرده و حتی علائم آن را کاهش دهد¹²³.
هر کدام از این مواد مغذی نقش خاصی در حمایت از سیستم ایمنی ایفا میکنند، اما ترکیب آنها ممکن است به بدن کمک کند تا در برابر برخی عفونتها مؤثرتر عمل نماید. ویتامین C به سلامت پوست و غشاهای مخاطی کمک کرده و ورود عوامل بیماریزا به بدن را دشوارتر میسازد². این ویتامین همچنین به سلولهای ایمنی کمک میکند تا به محل عفونت رفته، میکروبها را از بین ببرند و خود را از استرس اکسیداتیو در طول التهاب حفظ کنند³.
زمانی که ویتامین C با زینک ترکیب میشود، ممکن است اثرات حمایتکننده ایمنی قویتری داشته باشد؛ زینک به توسعه و فعالسازی سلولهای ایمنی کلیدی کمک میکند، در حالی که ویتامین C از این سلولها در برابر آسیب محافظت مینماید¹³. این همکاری دوگانه، به سلولهای ایمنی برای مبارزه با پاتوژنها کمک کرده و همچنین میتواند به تقویت موانع فیزیکی بدن منجر شود.

۲. ویتامین D: کاهش التهاب و تعادل ایمنی
ویتامین D و زینک هر دو از عملکرد ایمنی حمایت میکنند، اما قدرت ترکیبی آنها بهویژه در تنظیم التهاب و ترویج یک پاسخ ایمنی متعادل قابل توجه است. تحقیقات نشان میدهد که مصرف ویتامین D با زینک میتواند اثربخشی هر دو ماده مغذی را افزایش دهد و حتی ویتامین D به سلولها کمک میکند تا زینک بیشتری را در خود حفظ کنند⁴¹.
ویتامین D به خودی خود با تنظیم التهاب به سیستم ایمنی کمک میکند تا پاسخ مناسبی به میکروبها بدهد. هنگامی که ویتامین D با زینک ترکیب میشود، به بدن کمک میکند تا تعادل پاسخ ایمنی خود را حفظ کند و از واکنش بیش از حد به عوامل بیماریزا جلوگیری نماید¹. این ترکیب باعث تقویت سلولهای ایمنی میشود که به حفظ تعادل سیستم ایمنی کمک کرده، التهاب را کاهش میدهد و بدن را قادر میسازد تا با عفونتها مبارزه کند⁴.
۳. ویتامین E: ساخت و محافظت از سلولهای ایمنی
ویتامین E و زینک میتوانند بهصورت مشترک برای محافظت از سلولهای ایمنی و کمک به سیستم ایمنی برای مبارزه با عفونتها از چندین طریق کار کنند. ویتامین E یک آنتیاکسیدان قوی محلول در چربی است که از سلولهای ایمنی در برابر آسیب محافظت کرده و به عملکرد صحیح گلبولهای سفید خون کمک میکند⁵. در برخی افراد، مانند سالمندان، مصرف ویتامین E پاسخهای ایمنی را بهبود بخشیده و ممکن است خطر عفونتهای تنفسی را کاهش دهد⁵.
زینک در کنار ویتامین E عمل میکند تا از آنتیاکسیدانهای موجود در بدن حمایت کرده و به توسعه سلولهای ایمنی کمک نماید¹. این دو مکمل در کنار هم، ممکن است پاسخهای گلبولهای سفید خون را تقویت کرده و سلامت پوست و غشاهای مخاطی را حفظ کنند⁵. این ترکیب بهویژه برای افراد مسن یا کسانی که تحت استرس اکسیداتیو بالاتری قرار دارند، مفید است و به سیستم ایمنی کمک میکند تا به چالشهای مختلف بهتر پاسخ دهد.
۴. ویتامین A: تقویت موانع محافظتی بدن
ویتامین A و زینک میتوانند با تقویت موانع محافظتی بدن و کمک به سیستم ایمنی برای پاسخ مناسب به عفونتها، همکاری بهتری داشته باشند⁶. ویتامین A به حفظ استحکام پوست، روده و پوشش دستگاه تنفسی کمک میکند تا از ورود میکروبها جلوگیری شود⁷. همچنین، این ویتامین به توسعه صحیح سلولهای ایمنی کمک کرده و میتواند در برقراری ارتباط مناسب بین سلولهای ایمنی نیز نقش داشته باشد تا سیستم ایمنی بهطور مؤثر و بدون واکنش بیش از حد کار کند⁷.
هنگامی که زینک و ویتامین A با هم کار میکنند، موانع محافظتی بدن را تقویت کرده، فعالیت گلبولهای سفید خون را ارتقا داده و از یک پاسخ قوی آنتیبادی حمایت مینمایند³. مصرف هر دوی این مکملها ممکن است نتایج ایمنی را بیشتر از مصرف هر یک بهتنهایی بهبود بخشد، که این امر بهویژه برای افراد دارای سطوح پایین مواد مغذی یا سوءتغذیه حائز اهمیت است⁷¹.
۵. عصاره آقطی سیاه (Elderberry): افزایش محافظت آنتیاکسیدانی
اگرچه عصاره آقطی سیاه (Elderberry) کمتر از برخی ویتامینها مورد مطالعه قرار گرفته است، اما برخی تحقیقات نشان میدهند که مصرف آن میتواند از پاسخ بدن به عفونتهای تنفسی حمایت کند⁸. آقطی سیاه بهتنهایی حاوی آنتیاکسیدانها است و برای پتانسیل خود در کاهش مدت زمان و شدت علائم سرماخوردگی و آنفولانزا بررسی شده است⁸.
در کنار زینک، آقطی سیاه ممکن است حمایت مکملکنندهای ارائه دهد؛ زینک به عملکرد صحیح سیستم ایمنی کمک میکند، در حالی که آقطی سیاه محافظت آنتیاکسیدانی اضافی را فراهم مینماید و به بدن در پاسخ به عفونتها یاری میرساند¹⁸. این ترکیب ممکن است به تقویت سلامت کلی سیستم ایمنی کمک کند؛ با این حال، برای درک کامل فواید بالقوه آن به تحقیقات بیشتری نیاز است.
- Gombart AF, Pierre A, Maggini S. A review of micronutrients and the immune system–working in harmony to reduce the risk of infection. Nutrients. 2020;12(1):236. doi:10.3390/nu12010236
- Hemilä H, Chalker E. Vitamin C reduces the severity of common colds: a meta-analysis. BMC Public Health. 2023;23(1):2468. doi:10.1186/s12889-023-17229-8
- Rondanelli M, Miccono A, Lamburghini S, et al. Self-care for common colds: the pivotal role of vitamin D, vitamin C, zinc, and echinacea in three main immune interactive clusters (Physical barriers, innate and adaptive immunity) involved during an episode of common colds—practical advice on dosages and on the time to take these nutrients/botanicals in order to prevent or treat common colds. Evid Based Complement Alternat Med. 2018;2018:5813095. doi:10.1155/2018/5813095
- Schmitt AK, Puppa MA, Wessels I, Rink L. Vitamin D3 and zinc synergistically induce regulatory T cells and suppress interferon-γ production in mixed lymphocyte culture. J Nutr Biochem. 2022;102:108942. doi:10.1016/j.jnutbio.2022.108942
- Lewis ED, Meydani SN, Wu D. Regulatory role of vitamin E in the immune system and inflammation. IUBMBLife. 2018;71(4):487. doi:10.1002/iub.1976
- Kartasurya MI, Marks GC, Ahmed F, Subagio HW, Rahfiludin MZ. Effect of zinc and vitamin A supplementation on immune responses in Indonesian pre-schoolers. Asia Pac J Clin Nutr. 2020;29(4):732-742. doi:10.6133/apjcn.202012_29(4).0008
- Huang Z, Liu Y, Qi G, Brand D, Zheng SG. Role of vitamin A in the immune system. J Clin Med. 2018;7(9):258. doi:10.3390/jcm7090258
- Crawford C, Brown LL, Costello RB, Deuster PA. Select dietary supplement ingredients for preserving and protecting the immune system in healthy individuals: a systematic review. Nutrients. 2022;14(21):4604. doi:10.3390/nu14214604
- https://www.verywellhealth.com/supplements-to-take-with-zinc-11850389
