نفخ زمانی رخ می‌دهد که شکم به‌طور قابل مشاهده‌ای متسع شود. نفخ ممکن است همراه با گرفتگی عضلات و احساس فیزیکی پری در معده باشد.
مردان اغلب به دلیل افزایش گاز در شکم دچار نفخ می‌شوند. این موضوع می‌تواند در اثر عفونت‌های روده‌ای، عدم‌تحمل برخی غذاها یا حتی بلعیدن بیش از حد هوا هنگام غذا خوردن یا جویدن آدامس اتفاق بیفتد.
۱. گاز محبوس‌شده
یکی از شایع‌ترین علل نفخ در مردان، گاز محبوس‌شده است. طبق گزارش کلینیک کلیولند، گاز روده در اصل همان هوا در دستگاه گوارش است و یک محصول طبیعی فرایند هضم محسوب می‌شود.
معمولاً آروغ زدن یا دفع گاز باعث خروج گاز می‌شود، اما زمانی که گاز زیادی در روده محبوس شود، می‌تواند باعث بروز علائم ناراحت‌کننده‌ای مانند گرفتگی و نفخ شود.
گاز محبوس اغلب زمانی رخ می‌دهد که بیش از حد هوا بلعیده شود. این اتفاق ممکن است زمانی رخ دهد که خیلی سریع غذا می‌خورید، هنگام غذا خوردن صحبت می‌کنید، از نی استفاده می‌کنید یا آدامس می‌جوید.
نوشیدن نوشیدنی‌های گازدار نیز می‌تواند موجب ایجاد گاز شود، زیرا حباب‌های دی‌اکسیدکربن در دستگاه گوارش به دام می‌افتند و منجر به نفخ می‌شوند.
iStock
۲. غذاهای پر فیبر
اگرچه فیبر برای سلامت کلی مفید است، اما افزایش ناگهانی مصرف غذاهای پر فیبر می‌تواند موقتاً علائم ناراحت‌کننده گوارشی مانند گاز، نفخ و درد شکمی ایجاد کند. این موضوع طبق گزارش کلینیک مایو مطرح شده است.
آکادمی تغذیه و رژیم‌درمانی آمریکا توصیه می‌کند که مردان باید روزانه بین ۲۸ تا ۳۴ گرم فیبر دریافت کنند. با این حال، اگر معمولاً مقدار کمی فیبر مصرف می‌کنید، افزایش سریع مصرف فیبر به این میزان، مثلاً ظرف یک یا دو روز، می‌تواند برای دستگاه گوارش سنگین باشد.
کلینیک مایو پیشنهاد می‌کند که مصرف فیبر را به‌تدریج طی چند هفته افزایش دهید. غذاهای پر فیبر شامل بیشتر میوه‌ها و سبزیجات، حبوبات، غلات کامل، مغزها و دانه‌ها هستند.
۳. غذای آلوده
گاستروانتریت ویروسی یک عفونت روده‌ای است که می‌تواند پس از مصرف غذای آلوده یا نوشیدنی آلوده و یا تماس مستقیم با فردی که به این ویروس مبتلاست ایجاد شود.
طبق گزارش کلینیک مایو، گاستروانتریت ویروسی ممکن است باعث گرفتگی و درد شکم، اسهال آبکی، تهوع، استفراغ، درد عضلانی، تب خفیف و نفخ شدید شود.
اگرچه اغلب به آن «آنفلوآنزای معده» گفته می‌شود، اما گاستروانتریت ویروسی همیشه ناشی از ویروس آنفلوآنزا نیست. طبق گزارش جانز هاپکینز مدیسین، برخی از شایع‌ترین ویروس‌هایی که باعث گاستروانتریت ویروسی می‌شوند شامل روتاویروس و نوروویروس هستند.
از آنجا که یک ویروس عامل گاستروانتریت ویروسی است، آنتی‌بیوتیک‌ها نمی‌توانند آن را درمان کنند. بهترین روش درمان شامل افزایش مصرف مایعات، استراحت در بستر و پرهیز از غذاهای تحریک‌کننده است.
۴. عدم‌تحمل غذایی
عدم‌تحمل غذایی زمانی رخ می‌دهد که دستگاه گوارش در هضم برخی غذاها مشکل دارد و این مسئله باعث بروز علائمی مانند نفخ و ناراحتی معده می‌شود.
عدم‌تحمل غذایی با آلرژی غذایی متفاوت است. آلرژی غذایی بر سیستم ایمنی تأثیر می‌گذارد و می‌تواند باعث کهیر، تورم و تنگی نفس شود. در موارد شدید، آلرژی غذایی می‌تواند منجر به واکنش تهدیدکننده زندگی به نام آنافیلاکسی شود.
یکی از شایع‌ترین عدم‌تحمل‌های غذایی، لاکتوز است؛ قند طبیعی موجود در شیر و محصولات لبنی. برای هضم درست لاکتوز، بدن به مقدار کافی آنزیم لاکتاز نیاز دارد.
مردی که دچار عدم‌تحمل لاکتوز است، لاکتاز کافی در بدنش ندارد. به همین دلیل، لاکتوز به‌طور کامل از دستگاه گوارش عبور می‌کند و مجموعه‌ای از علائم آزاردهنده از جمله نفخ، درد شکم، گاز، اسهال و تهوع ایجاد می‌کند.
دیگر عدم‌تحمل‌های غذایی شایع شامل هیستامین و گلوتن هستند.
- هیستامین‌ها مواد شیمیایی طبیعی موجود در برخی غذاها و نوشیدنی‌ها مانند پنیر، آناناس، پاپایا، مرکبات، گوشت‌های فرآوری‌شده و شراب هستند.
- گلوتن پروتئینی است که در غلاتی مانند گندم، جو و چاودار یافت می‌شود. عدم‌تحمل گلوتن با بیماری سلیاک متفاوت است؛ بیماری سلیاک یک بیماری خودایمنی است.
این عدم‌تحمل‌ها زمانی که غذاهای محرک مصرف شوند، مشکلات گوارشی از جمله نفخ ایجاد می‌کنند.
برای جلوگیری از بروز علائم ناشی از عدم‌تحمل غذایی، باید غذاهای محرک را از رژیم غذایی خود حذف کنید.
۵. سندرم روده تحریک‌پذیر (IBS)
اگرچه سندرم روده تحریک‌پذیر (IBS) در زنان شایع‌تر است، اما نفخ در مردان نیز می‌تواند ناشی از IBS باشد. این اختلال تعامل روده-مغز علائمی مانند یبوست، اسهال، درد شکمی و نفخ ایجاد می‌کند.
درمان معمولاً شامل محدود کردن یا پرهیز از غذاهایی است که باعث بروز علائم می‌شوند. طبق گزارش جانز هاپکینز مدیسین، برخی غذاهای محرک رایج شامل لبنیات، نوشیدنی‌های گازدار، غذاهای فرآوری‌شده و کافئین هستند. یک متخصص تغذیه می‌تواند به شما کمک کند تا غذاهای محرک خود را شناسایی کنید.
برخی افراد مبتلا به IBS نسبت به FODMAPها حساس هستند. FODMAPها گروهی از قندها (الیگوساکاریدها، دی‌ساکاریدها، مونو‌ساکاریدها و پلی‌ال‌ها) هستند که به‌طور کامل در روده جذب نمی‌شوند و باعث نفخ و علائم گوارشی دیگر می‌شوند.
طبق گزارش دانشگاه موناش، یک رژیم کم-FODMAP که طی چند هفته این غذاها حذف و سپس دوباره وارد رژیم غذایی می‌شوند، می‌تواند کمک کند تا غذاهای محرک شناسایی شوند. بهترین کار این است که رژیم کم-FODMAP را با راهنمایی یک متخصص تغذیه دنبال کنید.
۶. بیماری سلیاک
بیماری سلیاک وضعیتی است که با آسیب به دیواره روده باریک مشخص می‌شود و این آسیب باعث سوءجذب مواد مغذی می‌شود. طبق گزارش مدلاین‌پلاس، در بیماری سلیاک مصرف گلوتن باعث این آسیب می‌گردد.
علائم بیماری سلیاک در افراد مختلف متفاوت است اما به‌طور کلی شامل نفخ شکمی، درد شکم، یبوست، کاهش اشتها، اسهال، تهوع، استفراغ و کاهش وزن بی‌دلیل است.
بیماری سلیاک یک بیماری مزمن است، اما پیروی از یک رژیم غذایی بدون گلوتن می‌تواند آسیب را معکوس کرده و از بروز علائم جلوگیری کند.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی می‌کند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- Cleveland Clinic: “Bloated Stomach”
- Mayo Clinic: “Dietary Fiber: Essential for a Healthy Diet”
- American Academy of Nutrition and Dietetics: “Easy Ways to Boost Fiber in Your Daily Diet”
- Mayo Clinic: “Chart of High-Fiber Foods”
- Cleveland Clinic: “Food Intolerance”
- Mayo Clinic: "Viral Gastroenteritis"
- Johns Hopkins Medicine: “Understanding Viral Gastroenteritis”
- Mayo Clinic: “Irritable Bowel Syndrome”
- Johns Hopkins Medicine: “5 Foods to Avoid if You Have IBS”
- Monash University: “FODMAPs and Irritable Bowel Syndrome”
- MedlinePlus: "Celiac Disease"
- https://www.everydayhealth.com/mens-health/what-are-the-causes-of-bloating-in-men/
گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی
تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.
اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
