لیموترش همیشه بهعنوان نماد ویتامین سی شناخته میشود و بسیاری تصور میکنند بهترین منبع این ریزمغذی است. با این حال، میوهها و سبزیجاتی وجود دارند که در هر وعده مقدار بیشتری ویتامین سی نسبت به یک لیموی کامل در اختیار بدن قرار میدهند.
یک لیموی کامل پوستکنده حدود ۳۱ میلیگرم ویتامین سی دارد که نزدیک به یکسوم نیاز روزانه بدن را تأمین میکند. از آنجا که بدن برای سلامت پوست، عملکرد سیستم ایمنی و ساخت کلاژن به این ویتامین نیاز دارد، شناخت منابع غنیتر میتواند به بهبود کیفیت رژیم غذایی کمک کند.
گواوا
مقدار ویتامین سی: ۳۷۶ میلیگرم
اندازه هر وعده: یک لیوان خردشده (حدود ۱۶۵ گرم)
گواوا یک میوه گرمسیری است که در هر لیوان بیش از چهار برابر نیاز روزانه به ویتامین سی فراهم میکند. این میزان بسیار بالا آن را به یکی از غنیترین منابع طبیعی این ویتامین تبدیل کرده است.
ویتامین سی فراوان گواوا همراه با نشاستههای مقاوم موجود در آن میتواند به تقویت سیستم ایمنی و رشد باکتریهای مفید روده کمک کند. این ترکیب همچنین در تنظیم فشار خون، کاهش التهاب و کمک به مدیریت قند خون نقش دارد.

کیوی
مقدار ویتامین سی: ۱۳۴ میلیگرم
اندازه هر وعده: یک لیوان برشخورده (حدود ۱۵۰ گرم)
مصرف یک لیوان کیوی تقریباً یک و نیم برابر نیاز روزانه بدن به ویتامین سی را تأمین میکند. این میوه علاوه بر خاصیت ضدالتهابی، در محافظت بدن در برابر بیماریها نقش حمایتی دارد.
بررسیها نشان دادهاند افرادی که سطح ویتامین سی پایینی دارند و روزانه دو عدد کیوی مصرف میکنند، کاهش خستگی، بهبود خلقوخو و افزایش احساس نشاط را تجربه میکنند. کیوی همچنین سرشار از فیبر و آنزیمهایی است که به تنظیم حرکات روده و سلامت دستگاه گوارش کمک میکنند.
انبه
مقدار ویتامین سی: ۶۰ میلیگرم
اندازه هر وعده: یک لیوان خردشده (حدود ۱۶۵ گرم)
یک لیوان انبه بیش از صد درصد نیاز روزانه به ویتامین سی را تأمین میکند. علاوه بر آن، این میوه حاوی آنتیاکسیدانهایی مانند بتاکاروتن است که از سلامت چشمها پشتیبانی میکند.
گونههای قرمز انبه معمولاً ترکیبات آنتیاکسیدانی قویتری نسبت به انواع زرد دارند. این ویژگی میتواند اثرات ضدالتهابی و محافظتی بیشتری برای سلولهای بدن فراهم کند.
پاپایا
مقدار ویتامین سی: ۸۸ میلیگرم
اندازه هر وعده: یک لیوان خردشده (حدود ۱۴۵ گرم)
پاپایا تقریباً تمام نیاز روزانه بدن به ویتامین سی را تأمین میکند. این میوه همچنین حاوی ویتامین ای، ویتامینهای گروه ب، منیزیم و پتاسیم است که هرکدام در عملکردهای حیاتی بدن نقش دارند.
پاپایا میتواند به تقویت سیستم ایمنی، تنظیم عملکرد عصبی و محافظت از سلولها در برابر استرس اکسیداتیو کمک کند. پژوهشها نشان میدهد ترکیب ویتامین سی و سایر آنتیاکسیدانهای آن به تنظیم قند خون و کلسترول و همچنین سلامت قلب کمک میکند.
کلم بروکسل
مقدار ویتامین سی: ۷۵ میلیگرم
اندازه هر وعده: یک لیوان پخته یا بخارپز (حدود ۱۵۵ گرم)
کلم بروکسل با وجود اینکه یک سبزی است، در هر لیوان بیش از هشتاد درصد نیاز روزانه به ویتامین سی را فراهم میکند. این سبزی از خانواده کلمها بوده و ترکیبات گیاهی محافظتی فراوانی دارد.
وجود فولات و آنتیاکسیدانهای متنوع در آن به کاهش التهاب و محافظت سلولها در برابر آسیب کمک میکند. مصرف منظم سبزیجات چلیپایی مانند این نوع کلم با کاهش خطر برخی بیماریهای مزمن مرتبط دانسته میشود.
پرتقال
مقدار ویتامین سی: ۹۶ میلیگرم
اندازه هر وعده: یک لیوان تکهشده (حدود یک پرتقال بزرگ)
پرتقال یکی از شناختهشدهترین منابع ویتامین سی است و بیش از صد درصد نیاز روزانه را در یک وعده تأمین میکند. این میوه علاوه بر تقویت سیستم ایمنی، به دلیل آب فراوان خود به حفظ آبرسانی بدن نیز کمک میکند.
فیبر محلول موجود در پرتقال میتواند به تنظیم قند خون و سلامت قلب کمک کند. مصرف میوه کامل نسبت به آبمیوه، فیبر بیشتری در اختیار بدن قرار میدهد.
بروکلی
مقدار ویتامین سی: ۸۱ میلیگرم
اندازه هر وعده: یک لیوان خردشده خام (حدود ۹۰ گرم)
یک لیوان بروکلی خام حدود نود درصد نیاز روزانه بدن به ویتامین سی را تأمین میکند. این سبزی نیز از خانواده کلمهاست و ترکیبات محافظتی فراوانی برای سلامت قلب دارد.
مصرف منظم بروکلی میتواند در کاهش خطر برخی سرطانها نقش حمایتی داشته باشد. ترکیبات گوگردی موجود در آن به فعالسازی آنزیمهای سمزدای بدن کمک میکنند.
راهکارهایی برای افزایش دریافت ویتامین سی
میزان توصیهشده ویتامین سی بسته به سن و جنس متفاوت است، اما بیشتر بزرگسالان باید دریافت روزانه منظم داشته باشند. کمبود این ویتامین نادر است، با این حال توجه به تأمین کافی آن اهمیت دارد.
برخی توصیههای کاربردی عبارتاند از:
- بیشتر منابع ویتامین سی را بهصورت تازه و خام مصرف کنید، زیرا حرارت و نگهداری طولانیمدت میتواند مقدار آن را کاهش دهد.
- برچسب مواد غذایی بستهبندیشده را بررسی کنید تا در صورت غنیشدن با ویتامین سی، از آن آگاه باشید.
- اگر تصور میکنید از طریق غذا مقدار کافی دریافت نمیکنید، با مشورت متخصص درباره مصرف مکمل یا مولتیویتامین تصمیم بگیرید.
- توجه داشته باشید مکملهای ویتامین سی ممکن است با برخی داروها تداخل داشته باشند، بنابراین پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.
پرسشهای متداول
آیا لیمو منبع ضعیفی از ویتامین سی است؟
خیر، لیمو منبع خوبی محسوب میشود، اما برخی میوهها و سبزیجات مقدار بیشتری از این ویتامین را در هر وعده تأمین میکنند. تنوع در مصرف منابع مختلف میتواند دریافت بهتری فراهم کند.
آیا پختن سبزیجات ویتامین سی را از بین میبرد؟
ویتامین سی نسبت به حرارت حساس است و بخشی از آن در فرآیند پخت از بین میرود. بخارپز کردن کوتاهمدت یا مصرف خام میتواند به حفظ مقدار بیشتری از این ویتامین کمک کند.
آیا مصرف زیاد ویتامین سی خطرناک است؟
مصرف متعادل از طریق غذا معمولاً ایمن است. دوزهای بسیار بالای مکمل ممکن است مشکلات گوارشی ایجاد کند و باید تحت نظر پزشک مصرف شود.
جمعبندی
اگرچه لیموترش بهعنوان منبع مشهور ویتامین سی شناخته میشود، اما خوراکیهایی مانند گواوا، کیوی، انبه، پاپایا، کلم بروکسل، پرتقال و بروکلی میتوانند مقدار بیشتری از این ریزمغذی حیاتی را در هر وعده فراهم کنند.
گنجاندن ترکیبی متنوع از میوهها و سبزیجات تازه در برنامه غذایی روزانه بهترین راه برای تأمین ویتامین سی و حمایت از سلامت پوست، سیستم ایمنی و قلب است.
- U.S. Department of Agriculture. Lemons, raw, without peel.
- Singh N, Yarla NS, Siddiqi NJ, de Lourdes Pereira M, Sharma B. Features, pharmacological chemistry, molecular mechanism and health benefits of lemon. Med Chem. 2021;17(3):187-202. doi:10.1093/hr/uhad020
- National Institutes of Health: Office of Dietary Supplements. Vitamin C - consumer.
- U.S. Department of Agriculture. Guavas, common, raw.
- Kembabazi S, Mutambuka M, Shukri R, Anwar F, Zawawi N. Unlocking the potential of resistant starches from underutilized tropical fruits as substrates for fermentation into short-chain fatty acids. J Funct Foods. 2025;124. doi:10.1016/j.jff.2024.106630
- Parvez GM, Shakib U, Khokon M, Sanzia M. A short review on a nutritional fruit: Guava. Open Access: Toxicology and Research. 2018;1:1-8.
- U.S. Department of Agriculture. Kiwi fruit, raw.
- Conner TS, Fletcher BD, Haszard JJ, et al. Kiwic for vitality: Results of a randomized placebo-controlled trial testing the effects of kiwifruit or vitamin c tablets on vitality in adults with low vitamin c levels. Nutrients. 2020;12(9):2898. doi:10.3390/nu12092898
- Richardson DP, Ansell J, Drummond LN. The nutritional and health attributes of kiwifruit: a review. Eur J Nutr. 2018;57:2659–2676. doi:10.1007/s00394-018-1627-z
- U.S. Department of Agriculture. Mangos, raw.
- Kim H, Castellon-Chicas MJ, Arbizu S, et al. Mango (Mangifera indica L.) polyphenols: Anti-inflammatoryintestinal mirobial health benefits, and associated mechanisms of actions. Molecules. 2021;26(9):2732. doi:10.3390/molecules26092732
- U.S. Department of Agriculture. Papayas, raw.
- Freedom From Diabetes. Top 10 health benefits of papaya.
- Santana LF, Inada AC, Espirito Santo BLS, et al. Nutraceutical potential of carica papaya in metabolic syndrome. Nutrients. 2019;11(7):1608. doi:10.3390/nu11071608
- Kong YR, Jong YX, Balakrishnan M, et al. Beneficial role of Carica papaya extracts and phytochemicals on oxidative stress and related diseases: A mini review. Biology (Basel). 2021;10(4):287. doi:10.3390/biology10040287
- U.S. Department of Agriculture. Brussels sprouts, raw.
- Ağagündüz D, Şahin TÖ, Yılmaz B, Ekenci KD, Duyar Özer Ş, Capasso R. Cruciferous vegetables and their bioactive metabolites: from prevention to novel therapies of colorectal cancer. Evid Based Complement Alternat Med. 2022;1534083. doi:10.1155/2022/1534083
- U.S. Department of Agriculture. Oranges, raw, navels.
- U.S. Department of Agriculture. Broccoli, raw.
- Abobatta WF. The potential health benefits of vegetable crops. J Food Nutr Health. 2021;2(2). doi:10.47275/2692-5222-113
- https://www.verywellhealth.com/foods-with-more-vitamin-c-than-lemons-11877376
