نکات کلیدی
-
برخی دمنوش‌های گیاهی ممکن است به تسکین و پیشگیری از علائم سردرد کمک کنند.
-
اگرچه برای بیشتر افراد مناسب هستند، اما برخی گیاهان ممکن است در دوران بارداری، شیردهی یا در صورت مصرف بعضی داروها ایمن نباشند.
-
قبل از امتحان دمنوش یا محصولات طبیعی برای سردرد با یک پزشک مشورت کنید.
-
انواعی از دمنوش‌های گیاهی دارای خواصی هستند که به تسکین درد، التهاب و حالت تهوع ناشی از سردرد کمک می‌کنند.
اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←
۱. دمنوش زنجبیل
ریشه زنجبیل یک ادویه رایج با طعم تند و معطر است. پژوهش‌ها نشان داده‌اند که مصرف عصاره یا مکمل‌های زنجبیل، دو ساعت پس از حمله، شدت میگرن و سایر علائم را کاهش داده است. زنجبیل یک آنتی‌اکسیدان است که التهاب (پاسخ ایمنی که می‌تواند درد ایجاد کند) را کاهش می‌دهد.
دمنوش زنجبیل اغلب برای تهوع و استفراغ مرتبط با بارداری یا شیمی‌درمانی توصیه می‌شود و ممکن است برای حالت تهوع ناشی از سردرد نیز مفید باشد.
۲. دمنوش بابونه
شواهدی وجود دارد که برخی ترکیبات موجود در بابونه التهاب را کاهش می‌دهند و این می‌تواند به کاهش سردرد کمک کند.
اگرچه هیچ پژوهشی برای حمایت از مصرف دمنوش بابونه در درد سردرد وجود ندارد، اما فرآورده‌های موضعی آن ممکن است در میگرن (سردردهای مکرر، شدید و اغلب یک‌طرفه) مؤثر باشند. همچنین پژوهش‌ها نشان می‌دهند که بابونه در کاهش اضطراب و افسردگی (از عوامل محرک سردرد) مؤثر است.
۳. دمنوش پوست درخت بید
پوست درختان بید بیش از ۳۵۰۰ سال است که به‌عنوان داروی ضد درد در سراسر جهان استفاده می‌شود. این ماده حاوی سالیسین است که بدن آن را به اسید سالیسیلیک (ماده فعال موجود در داروهایی مانند آسپیرین که درد و التهاب را کاهش می‌دهند) تبدیل می‌کند.
برخی پژوهش‌ها نشان می‌دهند که پوست بید برای درد مزمن کمر و مفاصل ناشی از آرتروز مؤثر است. با این حال، شواهد اندکی برای اثربخشی دمنوش پوست بید در تسکین سردرد وجود دارد.
۴. دمنوش گل راعی (فورفیو)
این دمنوش از گل‌های شبیه به گل مینا تهیه می‌شود. این گیاه بومی ترکیه و رایج در اروپای مرکزی است. عصاره و دمنوش گل راعی به بهبود جریان خون کمک می‌کند که ممکن است در کنترل میگرن مؤثر باشد.
اگرچه اثرات آن پس از شروع سردرد به‌خوبی شناخته نشده، اما شواهد علمی نشان می‌دهند که مصرف منظم گل راعی می‌تواند از حملات میگرن پیشگیری کند. هرچند نتایج متناقض‌اند، اما چندین مطالعه نشان داده‌اند که این گیاه تعداد میگرن‌ها و شدت علائم را کاهش داده است.
۵. دمنوش میخک
میخک‌ها غنچه‌های خشک‌شده درختی بومی اندونزی هستند و طعمی تند و معطر به دمنوش می‌بخشند. علاوه بر خواص ضدالتهابی، ترکیبات موجود در میخک خاصیت ضد درد عصبی دارند، یعنی روی مسیرهای عصبی و بخش‌هایی از مغز که درک درد را کنترل می‌کنند، اثر می‌گذارند.
اگرچه شواهد کمی درباره اثربخشی دمنوش میخک در تسکین سردرد وجود دارد، اما ممکن است فوایدی داشته باشد. یک مطالعه نشان داد که رایحه‌درمانی با عصاره میخک باعث تسکین سردردهای پس از جراحی شد.
۶. دمنوش اسطوخودوس
اسطوخودوس گیاهی همیشه‌سبز و بومی مناطق مدیترانه‌ای است که به‌خاطر عطر شیرینش شناخته می‌شود. شواهدی وجود دارد که عصاره و دمنوش اسطوخودوس به کاهش اضطراب و افسردگی کمک می‌کند و ممکن است کیفیت خواب را بهبود بخشد.
اگرچه شواهد کمی برای اثربخشی دمنوش اسطوخودوس در تسکین سردرد وجود دارد، اما رایحه‌درمانی با این گیاه ممکن است در پیشگیری از میگرن مؤثر باشد. در یک مطالعه، سه ماه درمان منظم باعث کاهش دفعات و شدت میگرن شد.
۷. دمنوش نعناع فلفلی
بسیاری از افراد از نعناع فلفلی برای کمک به هضم، سندرم روده تحریک‌پذیر (IBS)، تنش عضلانی، حالت تهوع و سردرد استفاده می‌کنند.
مطالعات ارتباط مستقیمی میان مصرف دمنوش نعناع فلفلی و تسکین سردرد نشان نداده‌اند، اما عصاره آن ممکن است اثرگذار باشد.
در یک مطالعه کوچک، پژوهشگران دریافتند که روغن نعناع فلفلی از طریق اسپری بینی به‌اندازه لیدوکائین (مسکن) در کاهش شدت میگرن مؤثر بود.
تحقیقات جداگانه‌ای نشان داده‌اند که استفاده موضعی از نعناع فلفلی روی شقیقه‌ها می‌تواند سردردهای تنشی را تسکین دهد.
آیا نوشیدن دمنوش‌های گیاهی ایمن است؟
به طور کلی نوشیدن دمنوش‌های گیاهی ایمن است. اما بسته به نوع دمنوش، برخی گروه‌ها ممکن است در معرض خطر باشند. پیش از مصرف گیاهان یا داروهای طبیعی برای سردرد با پزشک مشورت کنید.
نکات ایمنی شناخته‌شده عبارتند از:
-
زنجبیل: عموماً بی‌خطر است و در دوران بارداری ایمن محسوب می‌شود، اما بهتر است ابتدا با پزشک مشورت کنید. ممکن است با برخی داروها تداخل داشته باشد.
-
بابونه: معمولاً برای بزرگسالان و کودکان ایمن است، اما ایمنی آن در دوران بارداری یا شیردهی ثابت نشده. ممکن است با داروهای رقیق‌کننده خون مانند وارفارین و داروهای آرام‌بخش تداخل داشته باشد.
-
پوست بید: ممکن است برای کودکان، زنان باردار یا شیرده ایمن نباشد. همچنین می‌تواند خطر خونریزی را در برخی افراد (از جمله افراد حساس به آسپیرین) افزایش دهد.
-
گل راعی: در دوران بارداری یا شیردهی توصیه نمی‌شود. ممکن است در افراد حساس به گیاهانی مانند گل ابریشم و گل مینای مشابه واکنش ایجاد کند. همچنین می‌تواند بر عملکرد برخی داروها، از جمله داروهای میگرن، تأثیر بگذارد.
-
میخک: مصرف خوراکی آن به طور بین‌المللی برای کودکان و بزرگسالان ایمن شناخته شده است، اما استفاده موضعی ممکن است عوارض جانبی ایجاد کند.
-
اسطوخودوس: گزارشی از خطرات مصرف خوراکی آن وجود ندارد. با این حال، زنان باردار یا شیرده باید پیش از استفاده با پزشک مشورت کنند، زیرا ایمنی آن در این گروه‌ها ناشناخته است.
-
نعناع فلفلی: نوشیدن دمنوش یا مصرف دیگر اشکال این گیاه برای کودکان و بزرگسالان ایمن است. احتمالاً در دوران بارداری یا شیردهی نیز بی‌خطر است، هرچند برای تأیید آن به پژوهش بیشتری نیاز است.
چه زمانی باید برای سردرد به پزشک مراجعه کرد؟
سردردها می‌توانند کیفیت زندگی را به شدت تحت تأثیر قرار دهند و در برخی موارد نشان‌دهنده بیماری‌های جدی باشند. در موارد زیر برای سردرد به پزشک مراجعه کنید:
-
سردردی شدیدتر از همیشه، حتی اگر مرتباً دچار سردرد می‌شوید
-
سردرد ناگهانی، انفجاری یا بسیار شدید (اورژانس پزشکی)
-
تغییر در الگوی سردردهای شما
-
تب، سفتی گردن و حالت تهوع همراه با سردرد
-
سردرد پس از آسیب به سر
-
سردردهایی که به طور جدی در زندگی روزمره اختلال ایجاد می‌کنند
-
سردرد شدید همراه با قرمزی در یک چشم
-
لکنت زبان، تغییرات بینایی، مشکل در حرکت بازوها و پاها، از دست دادن تعادل یا گیجی همراه با سردرد
-
سردردی که رو به وخامت می‌رود
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی می‌کند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- Chen L, Cai Z. The efficacy of ginger for the treatment of migraine: A meta-analysis of randomized controlled studies. Am J Emerg Med. 2021;46:567-571. doi:10.1016/j.ajem.2020.11.030
- Ryan JL, Heckler CE, Roscoe JA, et al. Ginger (Zingiber officinale) reduces acute chemotherapy-induced nausea: a URCC CCOP study of 576 patients. Support Care Cancer. 2012 Jul;20(7):1479-89. doi:10.1007/s00520-011-1236-3.
- National Center for Complementary and Integrative Health. Ginger.
- De Cicco P, Ercolano G, Sirignano C, et al. Chamomile essential oils exert anti-inflammatory effects involving human and murine macrophages: Evidence to support a therapeutic action. J Ethnopharmacol. 2023;311:116391. doi:10.1016/j.jep.2023.116391
- Zargaran A, Borhani-Haghighi A, Faridi P, et al. Potential effect and mechanism of action of topical chamomile (Matricaria chammomila L.) oil on migraine headache: A medical hypothesis. Med Hypotheses. 2014;83(5):566-569. doi:10.1016/j.mehy.2014.08.023
- National Center for Complementary and Integrative Health. Chamomile.
- Lin CR, Tsai SHL, Wang C, et al. Willow bark (Salix spp.) used for pain relief in arthritis: A meta-analysis of randomized controlled trials. Life (Basel). 2023;13(10):2058. doi:10.3390/life13102058
- National Center for Complementary and Integrative Health. Feverfew.
- Pareek A, Suthar M, Rathore GS, et al. Feverfew (Tanacetum parthenium L.): A systematic review. Pharmacogn Rev. 2011;5(9):103-110. doi:10.4103/0973-7847.79105
- Cortés-Rojas DF, de Souza CR, Oliveira WP. Clove (Syzygium aromaticum): a precious spice. Asian Pac J Trop Biomed. 2014;4(2):90-96. doi:10.1016/S2221-1691(14)60215-X
- Dehghan M, Samareh Fekri A, Rashidipour N, et al. The effects of aromatherapy with clove and lavender on headache caused by spinal anesthesia in patients undergoing urological surgery: a randomized clinical trial study. Health Sci Rep. 2025;8(2):e70392. doi:10.1002/hsr2.70392
- Koulivand PH, Khaleghi Ghadiri M, Gorji A. Lavender and the nervous system. Evid Based Complement Alternat Med. 2013;2013:681304. doi:10.1155/2013/681304.
- Rafie S, Namjoyan F, Golfakhrabadi F, et al. Effect of lavender essential oil as a prophylactic therapy for migraine: A randomized controlled clinical trial. J Herb Med. 2016;6(1):18-23. doi:10.1016/j.hermed.2016.01.003
- National Center for Complementary and Integrative Health. Peppermint oil.
- Rafieian-Kopaei M, Hasanpour-Dehkordi A, Lorigooini Z, et al. Comparing the effect of intranasal lidocaine 4% with peppermint essential oil drop 1.5% on migraine attacks: a double-blind clinical trial. Int J Prev Med. 2019;10:121. doi:10.4103/ijpvm.IJPVM_530_17
- Bhardwaj N, Chavez M, Fleeks J, Ondari A, Payne S. Does peppermint essential oil relieve headache pain in adults with tension headaches? EBPR. 2023;26(1):16-17. doi:10.1097/EBP.0000000000001522
- National Center for Complementary and Integrative Health. Nutritional approaches for musculoskeletal pain and inflammation: what the science says.
- National Center for Complementary and Integrative Health. Lavender.
- MedlinePlus. Headache.
- https://www.verywellhealth.com/tea-for-headaches-11804369
دکتر روشن ضمیر هستم، متخصص تغذیه و رژیم درمانی (PhD). اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با من داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
