اهمیت مراقبت از قلب در هوای گرم تابستان
خنک نگهداشتن بدن در گرمای تابستان اهمیت زیادی دارد و این موضوع در مورد افرادی که به بیماری قلبی مبتلا هستند، حتی حیاتیتر است. گرما و رطوبت میتوانند اثرات منفی جدی بر سلامت قلب داشته باشند[1].
گرما باعث میشود بدن برای خنک کردن خود سختتر کار کند و این موضوع به افزایش ضربان قلب و گردش خون منجر میشود که میتواند سیستم قلبیعروقی را تحت فشار قرار دهد. دکتر رُزی تاچیل، متخصص قلب و مدیر بخش مراقبتهای ویژه قلبی در بیمارستان المهرست نیویورک، توضیح میدهد که این فرآیند، بار اضافهای بر قلب وارد میکند و ریسک بروز عوارض را افزایش میدهد.
در دمای بالا، بدن با استرس بیشتری مواجه میشود و احتمال کمآبی، بههمخوردگی الکترولیتها و لخته شدن خون افزایش مییابد[2]. کمآبی و استرس حرارتی میتوانند علائم بیماری قلبی را تشدید کنند و خطر بروز عوارضی مانند آریتمی یا حمله قلبی را بالا ببرند. اما خوشبختانه با رعایت چند نکته کاربردی میتوان در فصل تابستان نیز بهخوبی از سلامت قلب محافظت کرد.

Everyday Health
1. آب بدن را بهخوبی تأمین کنید
نوشیدن آب کافی بهویژه هنگام ورزش کردن یا انجام فعالیتهای خارج از منزل در هوای گرم اهمیت زیادی دارد. دکتر امیلی سندروسکی، متخصص قلب در گروه پزشکی BJC در سنتلوئیس، بیان میکند که آبرسانی مناسب به بدن باعث میشود قلب با تلاش کمتری خون را پمپاژ کند و همچنین عملکرد عضلات بدن نیز بهینهتر شود.
اگرچه معمولاً توصیه میشود زنان روزانه حدود ۱۱.۵ لیوان و مردان ۱۵.۵ لیوان آب بنوشند، اما در صورتی که زمان زیادی را بیرون از منزل سپری میکنید یا زیاد عرق میکنید، باید مقدار بیشتری آب مصرف کنید[3]. بهتر است بهجای نوشیدن مقدار زیاد آب در یک نوبت، در طول روز بهطور مستمر مایعات بنوشید؛ بهویژه قبل، حین و بعد از فعالیتها. اگر احساس تشنگی میکنید، به احتمال زیاد بدن شما دچار کمآبی شده است[4].
از نظر دکتر تاچیل، بهترین مایع برای جلوگیری از کمآبی و استرس حرارتی، آب است. نوشیدنیهای شیرین مانند نوشابههای گازدار خاصیت آبرسانی ندارند و حتی ممکن است مشکلساز شوند. به گفته دکتر سندروسکی، نوشیدنیهای کافئیندار، شیرین یا الکلی میتوانند کمآبی بدن را تشدید کنند.
علاوه بر نوشیدن آب، مصرف میوهها و سبزیجات خام نیز به حفظ رطوبت بدن در طول روز کمک میکند. این مواد غذایی علاوه بر آب فراوان، حاوی الکترولیتهایی هستند که در تنظیم تعادل مایعات بدن نقش دارند. نمونههایی از میوهها و سبزیجات آبرسان عبارتاند از[5]:
- هندوانه
- پرتقال
- توتفرنگی
- طالبی
- هلو
- خیار
- کرفس
- کاهو
- گوجهفرنگی
2. از ورزش در گرمترین ساعات روز اجتناب کنید
ورزش کردن بهطور کلی برای افراد مبتلا به بیماری قلبی مفید است[6]، اما انجام فعالیتهای بدنی در ساعات بسیار گرم روز یا در شرایط گرمای شدید، میتواند خطرناک باشد. دکتر سندروسکی تأکید میکند که بیماران قلبی باید از انجام فعالیتهای شدید در ساعات گرم، معمولاً بین ظهر تا ساعت ۳ بعدازظهر، خودداری کنند تا از کمآبی و گرمازدگی در امان بمانند.
در عوض، انجام فعالیتهای سبک تا متوسط در ساعات خنکتر روز مانند صبح زود یا غروب پیشنهاد میشود. به گفته دکتر تاچیل، این فعالیتها میتوانند شامل پیادهروی تند، باغبانی یا دوچرخهسواری آرام باشند[7].
دکتر تاچیل توصیه میکند که از نور مستقیم خورشید پرهیز کرده، همیشه بطری آب همراه داشته باشید و بهطور منظم در سایه استراحت کنید.
همچنین، مهم است که درباره برنامه ورزشیتان با پزشک مشورت کنید تا با در نظر گرفتن وضعیت قلبی شما، راهنمایی مناسبی ارائه دهد و از خطرات احتمالی جلوگیری شود.
3. علائم گرمازدگی و سکته گرمایی را بشناسید
با بالا رفتن دمای هوا، خطر گرمازدگی و سکته گرمایی نیز افزایش مییابد[8]. هر دو وضعیت جدی هستند اما با مراقبت مناسب میتوان از آنها پیشگیری کرد.
گرمازدگی زمانی رخ میدهد که بدن بیش از حد گرم شود. علائم آن شامل موارد زیر است[9]:
- تعریق شدید
- احساس سرما و داشتن دانههای برجسته روی پوست با وجود تعریق
- احساس ضعف و خستگی
- سردرد
- گرفتگی عضلات
اگر گرمازدگی بهموقع درمان نشود، میتواند منجر به سکته گرمایی شود که یک وضعیت اضطراری و تهدیدکننده حیات است[10]. سکته گرمایی زمانی بروز میکند که بدن دیگر قادر به تنظیم دمای خود نیست. علائم آن شامل موارد زیر میباشد[11]:
- گیجی یا هذیان
- سرگیجه
- خستگی شدید
- تشنج
- ضربان قلب سریع
- تنفس سطحی و سریع
- تهوع و استفراغ
- دمای بدن بالای ۱۰۳ درجه فارنهایت (حدود ۳۹.۵ سانتیگراد)[10]
بهطور کلی، دکتر تاچیل هشدار میدهد که باید مراقب علائمی مانند درد قفسه سینه، تعریق بیشازحد، سرگیجه، تپش قلب، ضعف یا گیجی باشید. این علائم میتوانند نشانه گرمازدگی یا سکته گرمایی باشند که نیاز به مداخله فوری پزشکی دارند.
4. از پوست خود محافظت کنید
به گفته دکتر سندروسکی، تغییرات پوستی که نشاندهنده مواجهه زیاد با گرما هستند، شامل آفتابسوختگی و بثورات گرمایی میباشند. آفتابسوختگی میتواند منجر به کمآبی شود و بثورات گرمایی نیز ممکن است به گرمازدگی منتهی شوند[2][12].
برای جلوگیری از آفتابسوختگی، استفاده از کرم ضدآفتاب، کلاه و ماندن در سایه هنگام قرار گرفتن در فضای باز توصیه میشود. دکتر لورا سوتاریا، متخصص قلب در سیستم سلامت مونتهفیوره در نیویورک، اشاره میکند که آفتابسوختگی میتواند توانایی بدن در خنک نگهداشتن خود را مختل کند.
پوشیدن لباسهای سبک، آزاد و رنگ روشن نیز در پیشگیری از آفتابسوختگی و تنظیم دمای بدن مؤثر است و مانع از بروز بثورات گرمایی میشود[13][14].
همچنین میتوان زمان حضور در فضای باز را محدود کرده و ترجیحاً در محیطهای داخلی خنک ماند تا از آسیبهای پوستی ناشی از گرما جلوگیری کرد[12].
5. در روزهایی با کیفیت هوای نامناسب از خانه خارج نشوید
دکتر سندروسکی توصیه میکند که افراد مبتلا به بیماری قلبی باید پیشبینیهای هواشناسی را برای دریافت هشدارهای گرمایی بررسی کرده و در این روزها در منزل بمانند. در روزهای گرم، کیفیت هوا نیز ممکن است کاهش یابد. ذرات ریز مانند دود، گرد و خاک میتوانند تنفس را دشوار سازند[15].
آلودگی هوا برای افراد دارای بیماری قلبی بسیار مضر است و میتواند خطر سکته قلبی، سکته مغزی و آریتمی را افزایش دهد[2]. دکتر تاچیل تأکید میکند که آلودگی هوا با افزایش التهاب و کاهش جذب اکسیژن، علائم بیماری قلبی را تشدید میکند. بررسی پیشبینیها به شما امکان میدهد فعالیتهایتان را زمانی برنامهریزی کنید که سطح آلودگی و دما پایینتر باشد.
بیشتر اپلیکیشنها و سایتهای هواشناسی امروزه شاخص کیفیت هوا را نشان میدهند و عدد بالاتر نشاندهنده کیفیت هوای نامناسبتری است. بهعنوان نمونه، عدد بالای ۱۰۰ بهعنوان ناسالم برای گروههای حساس در نظر گرفته میشود[16].
6. خانه را خنک و هوای داخل را سالم نگه دارید
در ماههای گرم، بهتر است دمای فضای داخلی خانه را بین ۲۱ تا ۲۴ درجه سانتیگراد (۷۰ تا ۷۵ درجه فارنهایت) حفظ کنید. به گفته دکتر تاچیل، این کار را میتوان با استفاده از پنکه یا کولر انجام داد، همچنین تهویه مناسب برای کاهش استرس حرارتی اهمیت دارد.
در روزهایی که دمای هوا بالای ۳۲ درجه سانتیگراد است، استفاده تنها از پنکه میتواند خطرناک باشد زیرا ممکن است دمای بدن را افزایش دهد. اگر کولر در دسترس ندارید، مراکز خنککننده در محل سکونت خود را جستجو کنید. مکانهایی مانند کتابخانههای عمومی یا مراکز خرید معمولاً تهویه مطبوع دارند و مکان مناسبی برای پناه بردن از گرما محسوب میشوند.
علاوه بر اجتناب از گرمای بیرون، باید به کیفیت هوای داخل نیز توجه کرد. منابع آلاینده مانند دود سیگار و خوشبوکنندههای هوا میتوانند تنفس را دشوار کنند و علائم بیماری قلبی را تشدید نمایند. حذف این منابع از محیط خانه تا حد امکان توصیه میشود. همچنین باز کردن پنجرهها در ساعات خنک مانند صبح یا عصر و هنگام پایین بودن شاخص آلودگی هوا، میتواند هوای خانه را تهویه کند. استفاده از تصفیهکنندههای هوا نیز در بهبود کیفیت هوای داخل بسیار مؤثر است[2][17].
7. درباره داروها با پزشک خود مشورت کنید
برخی داروها میتوانند بر واکنش بدن به گرما تأثیرگذار باشند[2]. به گفته دکتر سوتاریا، بیماران قلبی معمولاً از داروهایی مانند دیورتیکها، بتابلوکرها و مسدودکنندههای کانال کلسیم استفاده میکنند که ممکن است توانایی بدن در مقابله با گرمای شدید را کاهش دهند.
دکتر سندروسکی پیشنهاد میدهد که اگر در حین مصرف این داروها با مشکل در تحمل گرما مواجه هستید، با پزشک خود مشورت کنید تا در صورت لزوم دوز یا نوع دارو را موقتاً تغییر دهد و خطر کمآبی و اختلال حرارتی کاهش یابد.
پزشک با توجه به سابقه پزشکی شما میتواند تصمیمگیری آگاهانهای درباره ادامه یا توقف موقت داروها بگیرد و در صورت نیاز، جایگزینهایی پیشنهاد کند تا روند درمان شما بدون اختلال ادامه یابد.
جمعبندی نهایی
دمای بالای تابستان باعث میشود قلب برای خنک کردن بدن بیشتر کار کند که این مسئله منجر به افزایش ضربان قلب، کمآبی و خطر بروز مشکلات جدی مانند سکته گرمایی میشود.
با نوشیدن آب کافی، پرهیز از ورزش در گرمترین ساعات، محافظت از پوست، بررسی کیفیت هوا و خنک نگه داشتن محیط زندگی میتوان بهطور مؤثری از قلب مراقبت کرد.
شناختن علائم گرمازدگی و سکته گرمایی و اقدام سریع در صورت مشاهده آنها میتواند جان شما یا دیگران را نجات دهد، زیرا سکته گرمایی یک وضعیت اورژانسی و خطرناک است.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- Paulino M. Effects of hot weather, humidity on blood pressure, heart. Mayo Clinic Health System. June 27, 2023.
- Clinical Overview of Heat and Cardiovascular Disease. Centers for Disease Control and Prevention. June 18, 2024.
- Reiland L. Tips for Drinking More Water. Mayo Clinic Health System. August 16, 2023.
- Staying Hydrated, Staying Healthy. American Heart Association. January 22, 2024.
- Pumper C. Daily Water Intake. The Ohio State University. September 23, 2023.
- Lucia A et al. Exercise benefits in cardiovascular diseases: from mechanisms to clinical implementation. European Heart Journal. June 1, 2023.
- American Heart Association Recommendations for Physical Activity in Adults and Kids. American Heart Association. January 19, 2024.
- Vita AD et al. The Impact of Climate Change and Extreme Weather Conditions on Cardiovascular Health and Acute Cardiovascular Diseases. Journal of Clinical Medicine. January 28, 2024.
- Heat exhaustion. Mayo Clinic. April 6, 2023.
- Protect Your Heart in the Heat. American Heart Association. January 11, 2024.
- Heat Stroke. Cleveland Clinic. October 1, 2024.
- Guerra KC et al. Miliaria. StatPearls. September 1, 2024.
- Stacey S. When temps rise, remember these heatstroke prevention tips. Mayo Clinic Health System. July 25, 2023.
- Sunburn. MedlinePlus. June 7, 2023.
- Clearing the Air on Weather and Air Quality. National Weather Service.
- Air Quality Index Basics. AirNow.
- Improving Indoor Air Quality. Environmental Protection Agency. March 5, 2025.
- https://www.everydayhealth.com/cardiovascular-diseases/tips-for-managing-heart-disease-in-the-summer-heat/
