بسیاری از طرفداران آب قلیایی ادعا می‌کنند که این نوع آب برای سلامت گوارش، هیدراتاسیون و موارد دیگر مفید است. بااین‌حال، شواهد علمی برای پشتیبانی از بسیاری از این ادعاها محدود است.
آب قلیایی نوعی آب است که حاوی مواد معدنی قلیایی است. این آب دارای pH بالاتر از ۷ است، به این معنی که نسبت به آب معمولی کمتر اسیدی است.
آب قلیایی در برابر آب معمولی
تفاوت اصلی بین آب قلیایی و آب معمولی در سطح pH آن‌ها است.
-
آب معمولی دارای pH خنثی ۷ است.
-
آب قلیایی دارای pH حدود ۸ یا ۹ است.
آب قلیایی مواد معدنی قلیایی بیشتری مانند کلسیم و منیزیم دارد. همچنین دارای پتانسیل کاهش اکسیداسیون (ORP) منفی بیشتری است که میزان پتانسیل آنتی‌اکسیدانی را می‌سنجد.
مقادیر منفی ORP به اثرات آنتی‌اکسیدانی مرتبط هستند. بااین‌حال، این موضوع لزوماً نشان‌دهنده غلظت بالاتر هیدروژن نیست—که بسیاری از فواید آب قلیایی به آن نسبت داده می‌شود.
Design by Health
pH چیست؟
pH مخفف “پتانسیل هیدروژن” است. این شاخص نشان می‌دهد چه مقدار هیدروژن در مایعات وجود دارد و یون‌های هیدروژن چقدر فعال هستند.
pH همچنین مقیاسی است برای سنجش میزان اسیدی یا بازی بودن یک مایع. این مقیاس از ۰ تا ۱۴ اندازه‌گیری می‌شود:
-
pH = ۷ → خنثی
-
کمتر از ۷ → اسیدی
-
بیشتر از ۷ → قلیایی
فواید احتمالی آب قلیایی
ادعاهای زیادی درباره فواید آب قلیایی وجود دارد، اما تحقیقات علمی در این زمینه محدود و اغلب بحث‌برانگیز است.
ممکن است سلامت گوارش را بهبود بخشد
برخی انواع آب قلیایی می‌توانند به سلامت گوارش برخی افراد کمک کنند.
نمونه‌ای از این نوع آب، آب کاهش‌یافته قلیایی (ARW) است که از طریق الکترولیز (عبور جریان الکتریکی از آب) تولید می‌شود. این آب دارای pH قلیایی و ORP منفی قابل‌توجهی است.
-
مطالعه‌ای در سال ۲۰۱۸ نشان داد که نوشیدن حداقل ۲ لیتر ARW در روز به مدت ۸ هفته باعث بهبود اسهال در مبتلایان به سندرم روده تحریک‌پذیر (IBS) شد.
خواص آنتی‌اکسیدانی و ضدالتهابی ARW ممکن است به درمان شرایط زیر کمک کند:
-
گاستریت (التهاب معده)
-
سوءهاضمه
-
بیماری التهابی روده (IBD)
ممکن است از سلامت استخوان در زنان یائسه حمایت کند
آب قلیایی ممکن است چگالی مواد معدنی استخوان (BMD) را در زنان یائسه مبتلا به پوکی استخوان افزایش دهد. پوکی استخوان وضعیتی است که استخوان‌ها ضعیف و شکننده می‌شوند.
همچنین نشان داده شده است که مصرف‌کنندگان آب قلیایی قدرت بیشتری در فشار دست نسبت به افرادی که آب معمولی می‌نوشند دارند.
ممکن است هیدراتاسیون را افزایش دهد
نوشیدن ۴ لیتر آب قلیایی پس از ورزش می‌تواند وضعیت هیدراتاسیون را نسبت به همان مقدار آب معمولی بهبود دهد.
آب قلیایی همچنین ممکن است جریان خون و تحویل اکسیژن پس از ورزش را بهتر از آب معمولی ارتقا دهد.
-
یک مطالعه در سال ۲۰۱۶ روی ۱۰۰ فرد میانسال نشان داد که آب قلیایی ویسکوزیته خون را ۶.۳٪ پس از کم‌آبی ناشی از ورزش کاهش داد.
بااین‌حال، این مطالعه تفاوت معناداری در بازهیدراتاسیون بین آب قلیایی و آب معمولی پیدا نکرد.
خطراتی که باید مراقبشان بود
به‌طور کلی، آب قلیایی بی‌خطر است و مصرف روزانه آن به احتمال زیاد عوارض جدی ایجاد نمی‌کند. اما نوشیدن مداوم آب قلیایی با pH بسیار بالا می‌تواند خطرناک باشد.
هایپرکالمی (افزایش پتاسیم خون)
هایپرکالمی شدیدترین عارضه مرتبط با آب قلیایی است.
-
افرادی که عملکرد کلیوی ضعیفی دارند و آب قلیایی با pH بالاتر از ۱۰ می‌نوشند، بیشترین خطر را دارند.
علت دقیق مشخص نیست، اما ممکن است به آسیب بافتی ناشی از فلزات آزادشده در آب هنگام الکترولیز مرتبط باشد.
علائم هایپرکالمی عبارتند از:
-
درد قفسه سینه
-
تپش قلب
-
ضعف عضلانی
-
حالت تهوع یا استفراغ
-
بی‌حسی
-
تنگی نفس
هایپرکالمی شدید نیاز به مراقبت فوری پزشکی دارد و می‌تواند کشنده باشد. افراد با مشکلات کلیوی باید از آب قلیایی پرهیز کنند مگر تحت نظر پزشک.
نگرانی‌های ایمنی دیگر
آب قلیایی با pH بالاتر از ۹.۸ می‌تواند خطرات دیگری هم داشته باشد:
-
ریفلاکس اسیدی: در برخی افراد بهبود می‌یابد، اما در برخی دیگر بدتر می‌شود.
-
تشنگی بیش‌ازحد: مصرف آب قلیایی با pH بیش از ۱۰ ممکن است به‌دلیل آسیب به لایه مخاطی موجب تشنگی شدید شود.
-
رشد باکتری‌های مضر: آب قلیایی با pH بالا می‌تواند اسید معده را خنثی کند و محیط رشد باکتری‌های مضر را فراهم کند.
-
اختلال در رشد و آسیب بافتی: مطالعات حیوانی نشان داده‌اند که مقادیر زیاد آب قلیایی با pH بالا می‌تواند باعث رشد ضعیف و آسیب بافتی شود.
-
کاهش جذب مواد مغذی: نوشیدن زیاد آب قلیایی ممکن است جذب مواد مغذی را مختل کند و به سوءتغذیه منجر شود.
نکاتی برای نوشیدن آب قلیایی
آب قلیایی معمولاً در فروشگاه‌ها یافت می‌شود، اما می‌تواند گران باشد. شما می‌توانید آب قلیایی خانگی هم تهیه کنید: کافی است یک‌پینچ جوش شیرین به یک لیوان آب اضافه کنید تا قلیایی شود.
راه‌هایی برای افزودن آب قلیایی به رژیم غذایی:
-
اضافه کردن برش‌های لیمو به آب قلیایی برای طعم بهتر
-
نوشیدن یک لیوان آب قلیایی پس از ورزش
-
استفاده از آب قلیایی به‌عنوان پایه مایع اسموتی همراه با میوه‌ها، سبزیجات و چربی‌های سالم
مرور سریع
آب قلیایی اغلب به‌عنوان جایگزینی سالم شناخته می‌شود، اما شواهد علمی درباره فواید آن محدود است.
برخی شواهد نشان می‌دهند که این آب ممکن است:
-
سلامت گوارش را بهبود دهد
-
از سلامت استخوان پس از یائسگی حمایت کند
-
به هیدراتاسیون در طول ورزش کمک کند
اما آب با pH بالاتر از ۹.۸ می‌تواند عوارض جانبی ایجاد کند، به‌ویژه در افراد مبتلا به بیماری کلیوی.
مشورت با پزشک پیش از مصرف منظم آب قلیایی ضروری است.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- U.S. Department of the Interior: U.S. Geological Survey. pH scale.
- LeBaron TW, Sharpe R, Ohno K. Electrolyzed-reduced water: Review II: Safety concerns and effectiveness as a source of hydrogen water. Int J Mol Sci. 2022;23(23):14508. doi:10.3390/ijms232314508
- Chan YM, Shariff ZM, Chin YS, Ghazali SS, Lee PY, Chan KS. Associations of alkaline water with metabolic risks, sleep quality, muscle strength: A cross-sectional study among postmenopausal women. PLoS One. 2022;17(10):e0275640. doi:10.1371/journal.pone.0275640
- Shin DW, Yoon H, Kim HS, et al. Effects of alkaline-reduced drinking water on irritable bowel syndrome with diarrhea: A randomized double-blind, placebo-controlled pilot study. Evid Based Complement Alternat Med. 2018;2018:9147914. doi:10.1155/2018/9147914
- Bajgai J, Kim CS, Rahman MH, et al. Effects of alkaline-reduced water on gastrointestinal diseases. Processes. 2022;10(1):87. doi:10.3390/pr10010087
- Fasihi S, Fazelian S, Farahbod F, Moradi F, Dehghan M. Effect of alkaline drinking water on bone density of postmenopausal women with osteoporosis. J Menopausal Med. 2021;27(2):94-101. doi:10.6118/jmm.20036
- Chycki J, Zając T, Maszczyk A, Kurylas A. The effect of mineral-based alkaline water on hydration status and the metabolic response to short-term anaerobic exercise. Biol Sport. 2017;34(3):255-261. doi:10.5114/biolsport.2017.66003
- Weidman J, Holsworth RE Jr, Brossman B, Cho DJ, St Cyr J, Fridman G. Effect of electrolyzed high-pH alkaline water on blood viscosity in healthy adults. J Int Soc Sports Nutr. 2016;13:45. doi:10.1186/s12970-016-0153-8
- National Kidney Foundation. Hyperkalemia.
- https://www.health.com/alkaline-water-7484033
گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی
تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.
اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
