در اواخر بارداری، بدن شما نشانه‌های مختلفی از آمادگی برای زایمان نشان می‌دهد و یکی از آن‌ها خروج پلاک مخاطی همراه با خون است که اصطلاحاً «خونریزی بارداری» یا Bloody Show نامیده می‌شود. این پدیده به دلیل تغییرات دهانه رحم و نزدیک شدن زمان زایمان رخ می‌دهد و معمولاً نگرانی‌برانگیز نیست، اما دانستن جزئیات آن برای سلامت مادر و جنین اهمیت زیادی دارد.
در این مقاله، علل، زمان‌بندی، علائم هشدار و شرایطی که نیازمند تماس فوری با پزشک هستند، بررسی می‌شوند و اطلاعات علمی بیشتری برای درک بهتر این علامت ارائه خواهد شد.
چه زمانی انتظار خونریزی را داشته باشم؟
در اوایل بارداری، پلاک مخاطی یا همان سد موکوسی دهانه رحم را می‌بندد و رحم و جنین را از میکروب‌ها و عفونت‌ها محافظت می‌کند.1 این پلاک عمدتاً از ترشحات سفید یا شفاف تشکیل شده و نقش یک مانع ایمنی مهم را ایفا می‌کند.
با شروع نازک شدن (Effacement) و باز شدن (Dilation) دهانه رحم برای آماده‌سازی زایمان، این پلاک همراه با مقدار کمی خون از واژن خارج می‌شود و اصطلاح Bloody Show به همین دلیل به‌کار می‌رود.2
زمان‌بندی خروج پلاک مخاطی
زمان دقیق خروج پلاک مخاطی و مشاهده خونریزی می‌تواند در افراد مختلف متفاوت باشد؛ برخی چند روز قبل از شروع زایمان آن را تجربه می‌کنند و در برخی دیگر درست قبل از زایمان رخ می‌دهد.3
بیشتر خانم‌ها بین هفته‌های 38 تا 41 بارداری وارد فاز زایمان می‌شوند و در همین بازه می‌توان انتظار خروج پلاک مخاطی را داشت.4
Illustration by Zoe Hansen for Verywell Health
چگونه آن را تشخیص دهم؟
خونریزی بارداری معمولاً به صورت مخاطی همراه با رگه‌های خونی صورتی، قرمز یا قهوه‌ای‌رنگ دیده می‌شود و ممکن است غلیظ یا ژله‌ای‌شکل باشد.2 گاهی این ترشحات به‌طور یکجا و گاهی به‌مرور زمان خارج می‌شوند و در صورت تدریجی بودن ممکن است کمتر متوجه آن شوید.6
حجم آن معمولاً از کمتر از یک قاشق چای‌خوری تا چند قاشق تخمین زده شده است و نباید مشابه خونریزی قاعدگی باشد، بلکه اغلب با ترشحات دهانه رحم ترکیب شده است.2
علائم همراه با خروج پلاک
- انقباضات شبیه درد قاعدگی که ممکن است رفت‌وآمد داشته باشند.
- احساس فشار لگنی با پایین آمدن سر جنین به سمت لگن.
- شروع انقباضات منظم رحم.
- پاره شدن کیسه آب (آمنیوتیک) یا همان کیسه حامل مایع جنینی.
چه زمانی انقباضات شروع می‌شوند؟
مشاهده خونریزی معمولاً به این معناست که زایمان نزدیک است، اما نمی‌توان زمان دقیق شروع انقباضات را پیش‌بینی کرد.7 ممکن است این فاصله از چند ساعت تا چند روز و حتی یک هفته متغیر باشد و بستگی زیادی به فیزیولوژی بدن هر فرد دارد.8
انقباضات واقعی با فواصل منظم، شدت افزایشی و بدون توقف حتی در حالت استراحت رخ می‌دهند و نشانه ورود به فاز فعال زایمان هستند.9
دلایل دیگر خروج پلاک مخاطی
خروج پلاک همیشه نشانه شروع فوری زایمان نیست و گاهی تحریک یا فشار بر دهانه رحم می‌تواند این پدیده را ایجاد کند. این تحریک ممکن است در اثر نزدیکی جنسی، معاینه لگنی یا پایین آمدن سر جنین در کانال زایمان باشد.10
در برخی موارد، اگر پزشک بخواهد زایمان را القا کند، با روش‌هایی مانند جدا کردن غشاهای آمنیوتیک (Membrane Sweeping) عمداً باعث آزاد شدن پلاک و تحریک ترشح هورمون‌های شروع انقباضات می‌شود.11
چگونه خونریزی غیرطبیعی را تشخیص دهم؟
اگرچه مقدار کمی خونریزی همراه با پلاک طبیعی است، ولی خونریزی شدید با رنگ قرمز روشن یا همراه با لخته نگران‌کننده است و نیاز به تماس فوری با پزشک دارد.12
این نوع خونریزی ممکن است نشانه مشکلاتی مانند جفت سرراهی یا پارگی جفت باشد و تشخیص سریع علت آن برای سلامت مادر و جنین حیاتی است.12
چه زمانی با پزشک تماس بگیرم؟
اگر در هفته‌های 37 تا 41 بارداری هستید و فقط خونریزی خفیف مشاهده کردید، می‌توانید آرامش خود را حفظ کرده و منتظر سایر علائم زایمان بمانید. اما در صورت بروز انقباضات شدید، کاهش حرکات جنین یا پارگی کیسه آب بدون شروع انقباضات، مراجعه فوری به بیمارستان ضروری است.13
همچنین اگر خونریزی قبل از هفته 37 بارداری رخ داد، می‌تواند نشانه زایمان زودرس باشد و نیازمند بررسی اورژانسی خواهد بود.14
موارد اضطراری برای مراجعه سریع
- خونریزی شدید و روشن‌رنگ.12
- انقباضات بسیار دردناک و بدون توقف.
- کاهش محسوس حرکات جنین.
- پاره شدن کیسه آب بدون شروع انقباضات رحمی.149
جمع‌بندی
خروج پلاک مخاطی همراه با مقدار کمی خون در اواخر بارداری معمولاً نشانه آغاز فرآیند زایمان است، اما همیشه شروع فوری انقباضات را پیش‌بینی نمی‌کند. اطلاع از تفاوت خونریزی طبیعی و غیرطبیعی و زمان مناسب تماس با پزشک می‌تواند از استرس بی‌مورد و خطرات احتمالی جلوگیری کند.
بنابراین توصیه می‌شود ضمن ثبت زمان و علائم همراه، با تیم درمانی خود در ارتباط باشید تا بهترین تصمیم در خصوص زمان مراجعه به بیمارستان و شروع زایمان گرفته شود.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی می‌کند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- Lacroix G, Gouyer V, Gottrand F, Desseyn JL. The cervicovaginal mucus barrier. Int J Mol Sci. 2020;21(21):8266. doi:10.3390/ijms21218266
- American College of Obstetricians and Gynecologists. What does it mean to lose your mucus plug?.
- MedlinePlus. Vaginal birth series-Indications.
- Office on Women’s Health. Labor and birth.
- National Institute of Child Health and Human Development. When does labor usually start?.
- Bastholm SK, Becher N, Stubbe PR, Chronakis IS, Uldbjerg N. The viscoelastic properties of the cervical mucus plug. Acta Obstet Gynecol Scand. 2013;93(2):202–208. doi:10.1111/aogs.12308
- American College of Obstetricians and Gynecologists. What are the symptoms of labor?.
- Cohen WR, Friedman EA. Clinical evaluation of labor: an evidence- and experience-based approach. J Perinat Med. 2020;49(3):241-253. doi:10.1515/jpm-2020-0256
- American College of Obstetricians and Gynecologists. How to tell when labor begins.
- University of Florida Health. Your baby in the birth canal.
- Finucane EM, Murphy DJ, Biesty LM, et al. Membrane sweeping for induction of labour. Cochrane Database Syst Rev. 2020 Feb 27;2(2):CD000451. doi:10.1002/14651858.CD000451.pub3.
- MedlinePlus. Vaginal bleeding in pregnancy.
- American College of Obstetricians and Gynecologists. Preterm labor and birth.
- MedlinePlus. Am I in labor?.
- https://www.verywellhealth.com/bloody-show-8637575
گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی
تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.
اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
