روغن زیتون یکی از پرخاصیتترین روغنهای گیاهی در جهان است که علاوه بر کاربردهای آشپزی، برخی افراد آن را بهصورت نوشیدنی مصرف میکنند. آنها معتقدند که این روش میتواند سمزدایی، کاهش وزن، و بهبود گوارش را در پی داشته باشد.
با وجود محبوبیت فزاینده این رویکرد، هنوز شواهد علمی کافی برای تأیید مزایای خاص نوشیدن روغن زیتون در مقایسه با مصرف آن به شکل معمول وجود ندارد. در این مقاله به بررسی دقیق مزایا، معایب و توصیههای علمی مرتبط با این موضوع میپردازیم.
چرا برخی افراد روغن زیتون مینوشند؟
برخی افراد بر این باورند که نوشیدن روغن زیتون میتواند اثرات درمانی ویژهای نسبت به استفادهاش در پختوپز یا سالاد داشته باشد. آنها این کار را برای سمزدایی، بهبود هضم، و افزایش سطح انرژی روزانه انجام میدهند.
با این حال، تاکنون هیچ پژوهش علمی مستقلی این ادعا را تأیید نکرده است که نوشیدن روغن زیتون برتری خاصی نسبت به مصرف آن همراه با غذا دارد. بنابراین، نیاز به تحقیقات دقیقتری در این زمینه احساس میشود.
مزایای بالقوه نوشیدن روغن زیتون
کمک به تأمین چربیهای سالم مورد نیاز بدن
چربیهای غیراشباع، بهویژه MUFAها و PUFAها، برای حفظ سلامت قلب و عملکرد سلولی ضروری هستند. روغن زیتون یکی از غنیترین منابع گیاهی MUFA محسوب میشود.
مصرف روزانه ۱ تا ۲ قاشق غذاخوری روغن زیتون ممکن است به افرادی که بهاندازه کافی چربیهای سالم مصرف نمیکنند کمک کند تا نیاز روزانه خود را به این چربیها تأمین کنند.
کاهش یبوست
مطالعهای در سال ۲۰۱۴ نشان داد که مصرف روزانه یک قاشق چایخوری روغن زیتون توسط بیماران دیالیزی یبوست را بهاندازه مصرف روغن معدنی کاهش داده است. این موضوع نشان میدهد که روغن زیتون میتواند بهعنوان ملین طبیعی عمل کند.
مکانیسم دقیق این تأثیر هنوز بهطور کامل مشخص نشده است، اما به نظر میرسد که خاصیت روانکنندگی و نرمکنندگی مدفوع آن نقش اصلی را ایفا میکند.
تقویت سلامت قلب
اسید اولئیک، ترکیب غالب در روغن زیتون، باعث کاهش التهاب و کاهش کلسترول LDL میشود. این ترکیب با جایگزینی چربیهای اشباع، به سلامت قلب کمک میکند.
تحقیقات نشان دادهاند که رژیم مدیترانهای حاوی روغن زیتون میتواند خطر بیماریهای قلبی را بهطور قابلتوجهی کاهش دهد، بهویژه زمانی که بیش از ۴ قاشق غذاخوری روزانه مصرف شود.
سایر مزایای بالقوه
- تنظیم قند خون: روغن زیتون فرابکر میتواند به بهبود حساسیت انسولین و کنترل قند خون در دیابت نوع ۲ کمک کند.
- افزایش تراکم استخوان: مصرف روزانه بیش از ۱۸ گرم روغن زیتون در زنان با افزایش تراکم استخوان همراه بوده است.
- کاهش التهاب: ترکیباتی مانند اولئوکانتال در روغن زیتون خاصیت ضدالتهابی دارند و ممکن است به مقابله با بیماریهای التهابی مزمن کمک کنند.
محدودیتها و معایب نوشیدن روغن زیتون
کالری بالا و احتمال افزایش وزن
روغن زیتون با دارا بودن ۱۱۹ کالری در هر قاشق غذاخوری، یک منبع غنی کالری است که در صورت مصرف بیرویه میتواند منجر به اضافهوزن شود. اگر میزان کالری مصرفی روزانهتان بیش از حد باشد، حتی چربی سالم نیز میتواند تأثیر منفی بگذارد.
پژوهشها نشان دادهاند که مصرف بیش از حد چربیهای MUFA میتواند افزایش وزن را در پی داشته باشد، بنابراین اعتدال در مصرف بسیار مهم است.
نکات مهم دیگر
- اثر بیشتر هنگام مصرف با غذا: ترکیب روغن زیتون با غذاهایی مانند گوجهفرنگی، جذب مواد مغذی را چند برابر میکند.
- احتمال جایگزینی غذاهای مغذی: مصرف زیاد روغن زیتون میتواند باعث کاهش مصرف سبزیجات، پروتئینها و مغزها شود.
- احتمال آلرژی: در موارد نادر، افراد ممکن است به روغن زیتون یا گرده زیتون حساسیت داشته باشند و دچار واکنش پوستی شوند.
- شواهد ناکافی: بسیاری از ادعاهای مربوط به نوشیدن روغن زیتون مبتنی بر شواهد علمی نیستند و بیشتر بر پایه تجربیات شخصی یا تبلیغات تجاری استوارند.
آیا نوشیدن روغن زیتون توصیه میشود؟
روغن زیتون بدون شک بخشی مهم از یک رژیم غذایی سالم است و مصرف آن با غذا میتواند فواید زیادی داشته باشد. با این حال، شواهد علمی کافی برای برتری نوشیدن آن بهتنهایی وجود ندارد.
اگر هدف شما دریافت چربیهای سالم و بهرهبردن از خواص آنتیاکسیدانی است، بهتر است آن را در وعدههای غذاییتان بهکار ببرید تا هم اثربخشی بیشتری داشته باشد و هم تنوع غذاییتان حفظ شود.
جمعبندی
روغن زیتون سرشار از چربیهای مفید و ترکیبات ضدالتهاب است که میتواند از سلامت قلب، گوارش و استخوانها پشتیبانی کند. مصرف روزانه متعادل آن بهعنوان بخشی از رژیم غذایی مدیترانهای، مزایای قابلتوجهی دارد.
هرچند نوشیدن مستقیم روغن زیتون میتواند به تأمین چربیهای مورد نیاز کمک کند، اما مصرف آن همراه غذا همچنان بهترین و توصیهشدهترین روش از دیدگاه علمی و تغذیهای است.
—
اگر بخواهید این مقاله در قالب فایل HTML، وردپرس یا CMS دیگری آمادهسازی شود، نیز میتوانم در اختیارتان بگذارم. فقط کافیست بفرمایید.
- Al Nou’mani J, et al. (2023). Prevalence, recognition, and risk factors of constipation among medically hospitalized patients: A cohort prospective study. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10385149/
Dogbe W, et al. (2021). Disentangling the drivers of obesity: an analytical framework based on socioeconomic and intrapersonal factors. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8006933/#s5
Esteve C, et al. (2012). Analysis of olive allergens. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0039914012000227?via%3Dihub
Estruch R, et al. (2019). Primary prevention of cardiovascular disease with a Mediterranean diet supplemented with extra-virgin olive oil or nuts. https://www.nejm.org/doi/10.1056/NEJMoa1800389
FDA completes review of qualified health claim petition for oleic acid and the risk of coronary heart disease. (2018). https://www.fda.gov/food/hfp-constituent-updates/fda-completes-review-qualified-health-claim-petition-oleic-acid-and-risk-coronary-heart-disease
Gaforio JJ, et al. (2019). Virgin olive oil and health: summary of the III International Conference on Virgin Olive Oil and Health Consensus Report, Jaen (Spain) (2018). https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6770785/
George ES, et al. (2019). The effect of high-polyphenol extra virgin olive oil on cardiovascular risk factors: A systematic review and meta-analysis. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29708409/
Guasch-Ferré M, et al. (2023). Consumption of olive oil and risk of total and cause-specific mortality among U.S. adults. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8851878/
Lee A, et al. (2000). Consumption of tomato products with olive oil but not sunflower oil increases the antioxidant activity of plasma. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0891584900004408?via%3Dihub
Lustig RH, et al. (2023). Obesity I: Overview and molecular and biochemical mechanisms. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9050949/
Lu Y, et al. (2023). Protective effects of oleic acid and polyphenols in extra virgin olive oil on cardiovascular diseases. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2213453023001684
Nosic M, et al. (2023). Olive oil, fruit and leaves in diabetes mellitus type 2 treatment
Raatz SK, et al. (2017). Relationship of the reported intakes of fat and fatty acids to body weight in us adults. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5452168/
Ramos CI, et al. (2014). The short-term effects of olive oil and flaxseed oil for the treatment of constipation in hemodialysis patients. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25238699/
Roncero-Martín R, et al. (2019). Olive oil consumption and bone microarchitecture in Spanish women. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6115724/
Ruiz-García I, et al. (2023). Rich oleocanthal and oleacein extra virgin olive oil and inflammatory and antioxidant status in people with obesity and prediabetes. The APRIL study: A randomised, controlled crossover study. https://www.clinicalnutritionjournal.com/article/S0261-5614(23)00212-1/fulltext
USDA FoodData Central. (2025). https://fdc.nal.usda.gov/
Violi F, et al. (2015). Extra virgin olive oil use is associated with improved post-prandial blood glucose and LDL cholesterol in healthy subjects. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4521177/
Dietary Guidelines for Americans (DGA). (2020). https://www.dietaryguidelines.gov/sites/default/files/2021-03/Dietary_Guidelines_for_Americans-2020-2025.pdf
Vrdoljak J, et al. (2022). Effects of olive oil and its components on intestinal inflammation and inflammatory bowel disease. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8875923/
دکتر روشن ضمیر هستم، متخصص تغذیه و رژیم درمانی (PhD). اگر از رژیمهای تکراری نتیجه نگرفتهاید، فقط یک دوره با من داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانهدار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیامرسانها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
