پروتئین یکی از مواد مغذی اساسی است که نقش حیاتی در رشد عضلات، ترمیم بافتها و حفظ سلامت عمومی بدن ایفا میکند. بسیاری از ورزشکاران و افرادی که به دنبال کاهش وزن هستند، از شیکها و پودرهای پروتئینی بهعنوان منبع سریع دریافت پروتئین استفاده میکنند. با این حال، همه پودرهای پروتئینی برای همه افراد مناسب نیستند، بهویژه کسانی که به سندرم روده تحریکپذیر (IBS) مبتلا هستند.
IBS یک اختلال عملکردی دستگاه گوارش است که با علائمی مانند درد شکم، نفخ، تغییر در حرکات روده (یبوست یا اسهال) شناخته میشود و در حدود ۱۵ درصد جمعیت آمریکا دیده میشود. افراد مبتلا به IBS باید در انتخاب نوع پروتئین مصرفی خود دقت زیادی داشته باشند.
چرا پودر پروتئین وی میتواند مضر باشد؟
پروتئین وی از آبپنیر (مایع باقیمانده پس از تولید پنیر) استخراج میشود و منبعی غنی از پروتئینهای شیر است. این ترکیب بهطور طبیعی حاوی لاکتوز و سایر ترکیبات شیر است که میتوانند در بیماران مبتلا به IBS باعث تحریک دستگاه گوارش شوند. علائمی مانند گاز، نفخ، اسهال یا درد شکمی پس از مصرف محصولات لبنی در این افراد شایع است.
بررسی یک نمونه پودر پروتئین وی نشان داده است که علاوه بر ترکیبات لبنی، حاوی لستین (یک امولسیفایر) است که میتواند موجب التهاب روده و تشدید علائم IBS شود. همچنین، برخی از این پودرها دارای شیرینکنندههای مصنوعی یا الکلهای قندی مانند سوربیتول هستند که طبق تحقیقات میتوانند مشکلات گوارشی را بدتر کنند.
Adobe Stock
مشکلات شایع در پودرهای پروتئینی
دکتر النا ایوانینا، متخصص گوارش یکپارچه در نیویورک، میگوید بسیاری از پودرهای پروتئینی حاوی مواد افزودنی مانند قندهای افزوده، رنگها و طعمدهندههای مصنوعی، امولسیفایرها، غلیظکنندهها و حتی ویتامینها و مواد معدنی بیشازحد هستند که میتوانند سلامت روده را تحت تأثیر قرار دهند.
علاوه بر این، این محصولات معمولاً فاقد فیبر، آنتیاکسیدانها و سایر مواد مغذی موجود در منابع طبیعی پروتئین هستند. مصرف بیش از حد مکملها میتواند باعث دریافت غیرضروری کالری و مواد افزودنی شود، در حالی که بسیاری از افراد نیاز پروتئینی خود را بهراحتی از طریق رژیم غذایی متعادل تأمین میکنند.
نگرانیها درباره آلودگیهای احتمالی
سازمان غیرانتفاعی Clean Label Project در بررسیهای اخیر خود اعلام کرده است که برخی از پودرهای پروتئینی حاوی فلزات سنگین مانند سرب، آرسنیک، کادمیوم و جیوه هستند. این آلودگیها میتوانند بهویژه برای افراد مبتلا به مشکلات گوارشی خطرناک باشند.
به همین دلیل توصیه میشود افراد مبتلا به IBS از پودرهای پروتئینی با ترکیبات متعدد و ناشناخته اجتناب کنند و به سمت غذاهای کامل و طبیعی گرایش داشته باشند.
گزینههای جایگزین برای بیماران IBS
برای افرادی که نیاز به مصرف مکمل پروتئینی دارند، گزینههای گیاهی و بدون لبنیات مانند پروتئین سویا، نخود، برنج، سیبزمینی یا شاهدانه میتواند انتخاب مناسبتری باشد. این منابع معمولاً لاکتوز و ترکیبات محرک روده را ندارند و بهتر تحمل میشوند.
با این حال، حتی در مورد این جایگزینها نیز باید به مواد افزودنی، شیرینکنندهها و امولسیفایرها توجه کرد، زیرا برخی از آنها نیز میتوانند علائم IBS را تشدید کنند.
شیکهای جایگزین وعده غذایی (Meal Replacement)
برخی از این شیکها بهعنوان گزینهای آسان برای هضم معرفی شدهاند، اما دکتر ایوانینا تأکید میکند که هیچ شواهد قانعکنندهای وجود ندارد که این محصولات برای بیماران IBS مفید باشند. او توصیه میکند مدیریت IBS باید با رویکردی جامع شامل همکاری پزشک گوارش، متخصص تغذیه و حتی درمانگر برای رسیدگی به ارتباط روده و مغز انجام شود.
تنها با شناسایی دقیق محرکهای غذایی، مدیریت استرس و اصلاح سبک زندگی میتوان کنترل موثری بر علائم IBS داشت.
جمعبندی و توصیه نهایی
افراد مبتلا به IBS بهتر است از پودر پروتئین وی اجتناب کنند، زیرا این محصول میتواند باعث تحریک روده و تشدید علائم شود. همچنین باید در انتخاب سایر پودرهای پروتئینی دقت کرد، چرا که افزودنیها، امولسیفایرها و شیرینکنندههای خاص نیز میتوانند مشکلات گوارشی ایجاد کنند.
منابع پروتئینی کامل مانند ماهی، مرغ، تخممرغ، آجیل و دانهها معمولاً انتخابهای ایمنتری برای بیماران IBS هستند و میتوانند بدون تحریک علائم، نیاز بدن به پروتئین را تأمین کنند.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- Nutrition and Athletic Performance. MedlinePlus. April 27, 2023.
- When Should You Drink a Protein Shake? Cleveland Clinic. October 22, 2022.
- Irritable Bowel Syndrome (IBS). Johns Hopkins Medicine.
- The Hidden Dangers of Protein Powders. Harvard Health Publishing. August 15, 2022.
- Protein Study 2.0. Clean Label Project.
- Is Whey Protein Good for You? Cleveland Clinic. January 4, 2021.
- Fernández-Bañares F. Carbohydrate Maldigestion and Intolerance. Nutrients. May 4, 2022.
- https://www.everydayhealth.com/ibs/can-someone-with-irritable-bowel-take-whey-protein-powder/
دکتر روشن ضمیر هستم، متخصص تغذیه و رژیم درمانی (PhD). اگر از رژیمهای تکراری نتیجه نگرفتهاید، فقط یک دوره با من داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانهدار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیامرسانها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
